useWatch() — Komponent darajasida qiymatlarni kuzatish va render izolyatsiyasi
useWatch hook'i orqali qayta renderlarni izolyatsiya qilish, useWatch chaqirish usullari, watch() bilan farqi va unumdorlikni oshirish.
38-dars
useWatch() — Component darajasida field qiymatlarini kuzatish
useWatch() — bu React Hook Form'ning alohida hook ko'rinishidagi API'si bo'lib, formadagi maydonlar qiymatini alohida komponent darajasida izolyatsiya qilingan holda kuzatish imkonini beradi.
Odatdagi watch() chaqirilganda useForm() joylashgan butun ota komponent qayta render (re-render) bo'ladi. useWatch() esa alohida kichik bola komponent ichida chaqiriladi va qayta render bo'lish faqat o'sha bola komponentning o'zi bilan cheklanadi.
Bu yondashuv yuzlab maydonga ega bo'lgan katta va murakkab formalarda kiritish (typing) kechikishlarini yo'qotish va render unumdorligini (performance) maksimal darajaga olib chiqish uchun tavsiya etiladi.
1. useWatch() ni chaqirish usullari
| Chaqirish usuli | Nimani qaytaradi? | Qachon ishlatiladi? |
|---|---|---|
useWatch({ control, name: "field" }) |
Shu bitta maydon qiymati. | Faqat bitta maydon qiymatiga bog'liq kichik badge, matn yoki indikator komponentida. |
useWatch({ control, name: ["a", "b"] }) |
[valueA, valueB] ko'rinishidagi massiv. |
Bir vaqtning o'zida bir nechta maydonni birgalikda kuzatish va hisoblashda. |
useWatch({ control }) |
Formadagi barcha qiymatlar (DeepPartial<T>). |
Alohida debug yoki umumiy JSON preview komponentida. |
useWatch({ control, name: "field", defaultValue }) |
Kuzatilayotgan maydon qiymati (fallback bilan). | Maydon hali DOM'ga mount bo'lmagan bo'lishi mumkin bo'lgan holatlarda. |
2. watch() vs useWatch() taqqoslamasi
| Xususiyat | watch() |
useWatch() |
|---|---|---|
| Qayerda ishlatiladi? | useForm() chaqirilgan asosiy komponent ichida. |
Alohida ajratilgan bola komponent ichida. |
| Re-render ko'lami | Butun ota forma komponentini qayta chizadi. | Faqat o'zi chaqirilgan bola komponentni qayta chizadi. |
| Ishlash unumdorligi | Kichik va o'rta formalarda qulay va yetarli. | Katta va og'ir formalarda maksimal tezlik beradi. |
control bog'liqligi |
To'g'ridan-to'g'ri useForm() dan olinadi. |
Prop orqali control uzatiladi yoki FormProvider dan olinadi. |
3. Real misol: Qayta renderlarni izolyatsiya qilish
Quyidagi misolda asosiy UseWatchForm komponentida watch() umuman chaqirilmaydi. Shuning uchun foydalanuvchi mahsulot soni yoki narxini yozganda butun forma emas, faqat pastdagi LiveOrderTotal komponenti qayta chiziladi:
import { useForm, useWatch, type Control, type SubmitHandler } from "react-hook-form";
type OrderItemFormValues = {
productName: string;
quantity: number;
unitPrice: number;
};
type LiveTotalProps = {
control: Control<OrderItemFormValues>;
};
// Re-render faqat shu kichik komponent ichida cheklanadi (Render Isolation)
function LiveOrderTotal({ control }: LiveTotalProps) {
const [quantity, unitPrice] = useWatch({
control,
name: ["quantity", "unitPrice"],
});
const safeQty = Number.isNaN(quantity) || !quantity ? 0 : quantity;
const safePrice = Number.isNaN(unitPrice) || !unitPrice ? 0 : unitPrice;
const total = safeQty * safePrice;
return (
<div
style={{
marginTop: "1.25rem",
padding: "12px",
backgroundColor: "#f0fdf4",
border: "1px solid #bbf7d0",
borderRadius: "6px",
}}
>
<p style={{ margin: 0, color: "#166534", fontWeight: 500 }}>
Jami hisob-kitob: <strong>{total.toLocaleString()} so'm</strong>
</p>
</div>
);
}
export function UseWatchForm() {
const {
register,
control,
handleSubmit,
formState: { errors },
} = useForm<OrderItemFormValues>({
defaultValues: {
productName: "Face ID Terminal",
quantity: 2,
unitPrice: 1500000,
},
});
const onSubmit: SubmitHandler<OrderItemFormValues> = (data) => {
console.log("Buyurtma yuborildi:", data);
};
return (
<form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
<div>
<label htmlFor="productName">Mahsulot nomi</label>
<input
id="productName"
{...register("productName", { required: "Mahsulot nomi majburiy" })}
/>
{errors.productName && (
<p style={{ color: "red" }}>{errors.productName.message}</p>
)}
</div>
<div style={{ marginTop: "1rem" }}>
<label htmlFor="quantity">Soni</label>
<input
id="quantity"
type="number"
{...register("quantity", {
valueAsNumber: true,
min: { value: 1, message: "Kamida 1 ta bo'lsin" },
})}
/>
{errors.quantity && (
<p style={{ color: "red" }}>{errors.quantity.message}</p>
)}
</div>
<div style={{ marginTop: "1rem" }}>
<label htmlFor="unitPrice">Narxi (so'm)</label>
<input
id="unitPrice"
type="number"
{...register("unitPrice", {
valueAsNumber: true,
min: { value: 0, message: "Narx manfiy bo'lmasin" },
})}
/>
{errors.unitPrice && (
<p style={{ color: "red" }}>{errors.unitPrice.message}</p>
)}
</div>
{/* Faqat ushbu komponent o'zgarishlarga qarab re-render bo'ladi */}
<LiveOrderTotal control={control} />
<button type="submit" style={{ marginTop: "1.25rem" }}>
Buyurtma berish
</button>
</form>
);
}
4. Muhim amaliy tavsiyalar
1. FormProvider bilan ishlatganda control shart emas
Agar butun forma <FormProvider {...methods}> bilan o'ralgan bo'lsa, useWatch() ichki React Context orqali control ni o'zi topib oladi:
// FormProvider ichidagi ixtiyoriy bola komponentda:
const quantity = useWatch({ name: "quantity" });
2. Har bir dinamik hisob-kitobni kichik komponentga ajrating
Agar formangizda bir nechta jonli hisob-kitob (masalan, yetkazib berish narxi, chegirma kodi, umumiy summa) bo'lsa, ularning har birini alohida useWatch() bilan ishlovchi kichik komponentlarga bo'lib chiqing. Natijada foydalanuvchi ma'lumot kiritayotganda forma ekrani qotmasdan, silliq (60 FPS) ishlaydi.