Seriya: React Hook Form Dars 37

watch() — Form qiymatlarini real vaqtda kuzatish va shartli renderlash

watch() metodining 4 xil chaqirish usuli, shartli UI komponentlar, jonli preview, callback subscription va re-render optimizatsiyasi.

37-dars

watch() — Form qiymatlarini kuzatish

watch() — bu useForm() (yoki useFormContext()) qaytaradigan maxsus reaktiv funksiya bo'lib, formadagi maydonlar qiymatini real vaqt rejimida kuzatish (obuna bo'lish) va ular o'zgarganda yangi qiymat asosida komponentni qayta render qilish imkonini beradi.

U asosan shartli UI ko'rsatish (masalan, tanlangan tarifga qarab qo'shimcha maydonlarni ochish), jonli preview chiqarish yoki kiritilgan qiymatlarga qarab dinamik hisob-kitoblarni amalga oshirishda keng qo'llaniladi.


1. watch() ni chaqirishning 4 ta usuli

Chaqirish usuli Nimani qaytaradi? Qachon ishlatiladi?
watch("fieldName") Faqat shu bitta maydon qiymatini (T["fieldName"]). Muayyan bitta maydon o'zgarganda tegishli UI yoki mantiqni yangilash uchun.
watch(["a", "b"]) Massiv ko'rinishida qiymatlarni ([valueA, valueB]). Bir vaqtning o'zida bir nechta aniq maydonlarni kuzatish uchun.
watch() (argumentsiz) Butun formadagi barcha qiymatlar obyektini (T). Formadagi har qanday o'zgarishda umumiy natijani hisoblash yoki debug qilish uchun.
watch((values, info) => ...) Obuna obyekti ({ unsubscribe }). Render chaqirmasdan yon ta'sir (Side Effect, masalan analitika yuborish yoki log yozish) uchun useEffect ichida ishlatiladi.

2. Real misol: Tarif rejasini kuzatish va jonli preview

Quyidagi misolda tanlangan tarif rejasiga (plan) qarab maxsus domen maydonini shartli ko'rsatish va yozilayotgan manzilni real vaqtda ekranda aks ettirishni ko'rib chiqamiz:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type PlanType = "starter" | "pro" | "enterprise";

type SubscriptionFormValues = {
  workspaceSlug: string;
  plan: PlanType;
  customDomain: string;
};

export function WatchFieldForm() {
  const {
    register,
    watch,
    handleSubmit,
    formState: { errors },
  } = useForm<SubscriptionFormValues>({
    defaultValues: {
      workspaceSlug: "dev-bro",
      plan: "starter",
      customDomain: "",
    },
  });

  // Faqat "plan" va "workspaceSlug" maydonlari o'zgarganda ushbu komponent qayta render bo'ladi
  const selectedPlan = watch("plan");
  const workspaceSlug = watch("workspaceSlug");

  const onSubmit: SubmitHandler<SubscriptionFormValues> = (data) => {
    console.log("Obuna ma'lumotlari yuborildi:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 1. Workspace slug */}
      <div>
        <label htmlFor="workspaceSlug">Workspace nomi (Slug)</label>
        <input
          id="workspaceSlug"
          {...register("workspaceSlug", { required: "Slug kiritish majburiy" })}
          placeholder="my-team"
        />
        {errors.workspaceSlug && (
          <p style={{ color: "red" }}>{errors.workspaceSlug.message}</p>
        )}
      </div>

      {/* 2. Tarif tanlash */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="plan">Tarif rejasi</label>
        <select id="plan" {...register("plan")}>
          <option value="starter">Starter (Bepul)</option>
          <option value="pro">Pro ($29/oy)</option>
          <option value="enterprise">Enterprise ($99/oy)</option>
        </select>
      </div>

      {/* 3. watch("plan") qiymatiga bog'liq shartli maydon */}
      {(selectedPlan === "pro" || selectedPlan === "enterprise") && (
        <div style={{ marginTop: "1rem", padding: "10px", background: "#f9f9f9", borderRadius: "4px" }}>
          <label htmlFor="customDomain">Maxsus domen nomi</label>
          <input
            id="customDomain"
            placeholder="app.yourdomain.uz"
            {...register("customDomain", {
              required: "Pro va Enterprise tariflari uchun domen kiritish shart",
            })}
          />
          {errors.customDomain && (
            <p style={{ color: "red" }}>{errors.customDomain.message}</p>
          )}
        </div>
      )}

      {/* 4. Real vaqtda jonli ko'rinish (Live Preview) */}
      <div
        style={{
          marginTop: "1.5rem",
          padding: "10px",
          background: "#e3f2fd",
          borderRadius: "4px",
          color: "#0d47a1",
        }}
      >
        <p style={{ margin: 0 }}>
          Sizning manzilingiz: <strong>{workspaceSlug || "workspace"}.platform.uz</strong>
        </p>
        <p style={{ margin: "4px 0 0 0", fontSize: "0.9rem" }}>
          Tanlangan tarif: <strong style={{ textTransform: "uppercase" }}>{selectedPlan}</strong>
        </p>
      </div>

      <button type="submit" style={{ marginTop: "1.5rem" }}>
        Davom etish
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim arxitekturaviy eslatmalar

1. Argumentsiz watch() dan ehtiyot bo'ling

Agar siz formaning yuqori qismida const allValues = watch() deb yozib qo'ysangiz, formadagi istalgan bitta harf yozilganda butun ota komponent to'liq qayta render bo'ladi.

  • Katta formalarda har doim aniq maydon nomini bering: watch("plan").
  • Agar render optimizatsiyasini yanada kuchaytirmoqchi bo'lsangiz, kuzatuvchi qismni alohida kichik bola komponentga ajratib, useWatch hook'idan foydalaning (bu butun formani emas, faqat o'sha kichik komponentni qayta chizadi).

2. Submit paytida qiymat olish uchun watch() kerak emas

Forma yuborilayotgan paytda qiymatlarni o'qish uchun watch() chaqirish shart emas. handleSubmit((data) => ...) funksiyasiga kiruvchi data parametri barcha ro'yxatdan o'tgan eng so'nggi qiymatlarni o'zi tayyor qilib beradi.