Series: React Hook Form Lesson 61

useController() — Controlled komponentlarni hook orqali boshqarish va qayta ishlatiladigan maydonlar

useController hooki, field va fieldState obyektlari, Controller komponenti bilan farqi hamda qayta ishlatiladigan StarRatingField yaratish.

61-dars

useController() — Controlled field'larni hook orqali boshqarish

useController({ name, control, rules, defaultValue, disabled, shouldUnregister }) — bu React Hook Form taqdim etadigan maxsus hook bo'lib, controlled komponentlarni <Controller> render-prop komponentisiz, to'g'ridan-to'g'ri o'zining ichida hook chaqirish orqali React Hook Form bilan uzviy bog'lash imkonini beradi.

U ayniqsa butun loyiha bo'ylab qayta ishlatiladigan (reusable) maxsus UI komponentlarini (masalan: <CustomSelect>, <DatePicker>, <PhoneInput>, <StarRating>) yaratishda eng qulay usul hisoblanadi. Tashqi formaga qandaydir render-prop yozib o'tirmasdan, shunchaki yaratilgan komponentga name va control ni uzatish kifoya.


1. useController() qaytaradigan obyekt tuzilishi

useController() hooki uchta asosiy obyektni qaytaradi:

Qaytgan kalit Ichidagi asosiy maydonlar Vazifasi va tavsifi
field { name, value, onChange, onBlur, ref, disabled } Input qiymatini (value), o'zgarish va chiqish hodisalarini (onChange, onBlur), fokus va DOM ref'ini to'liq boshqaradi.
fieldState { invalid, isTouched, isDirty, isValidating, error } Shu bitta maydonning validatsiya holati, xatoligi (error.message) va foydalanuvchi teginganligi holatini beradi.
formState { isSubmitting, isSubmitted, isValid, ... } Butun formaning global holatiga kirish imkonini taqdim etadi.

2. <Controller> vs useController() taqqoslamasi

Xususiyat <Controller> useController()
Qo'llanish turi JSX render-prop komponenti (<Controller render={...} />). Odatdagi React hooki (const { field } = useController(...)).
Qachon qulay? Formaning o'zida bir martalik uchinchi tomon komponentini tezda ulashda. Qayta ishlatiladigan maxsus dizayn tizimi komponentlarini yaratishda.
Kompaktlik Ota komponent JSX kodini kattalashtiradi. Ota komponent kodi juda toza bo'ladi (<StarRatingField name="rating" control={control} />).
TypeScript mosligi Yaxshi, lekin genericlar bilan biroz ko'proq kod yoziladi. Generic props (<T extends FieldValues>) bilan a'lo darajada integratsiya bo'ladi.

3. Real misol: Qayta ishlatiluvchi StarRatingField komponenti

Quyidagi misolda alohida StarRatingField komponenti yaratilib, uning ichida useController orqali yulduzchalarni tanlash, qiymatni saqlash va validatsiya xatosini ko'rsatish to'liq izolyatsiya qilingan:

import {
  useController,
  useForm,
  type Control,
  type FieldValues,
  type Path,
  type RegisterOptions,
  type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";

// 1. Qayta ishlatiladigan komponent uchun TypeScript interfeysi
type RatingFieldProps<T extends FieldValues> = {
  name: Path<T>;
  control: Control<T>;
  rules?: RegisterOptions<T, Path<T>>;
  label: string;
  maxStars?: number;
};

// 2. useController orqali ishlovchi StarRatingField
function StarRatingField<T extends FieldValues>({
  name,
  control,
  rules,
  label,
  maxStars = 5,
}: RatingFieldProps<T>) {
  const { field, fieldState } = useController({
    name,
    control,
    rules,
  });

  const currentValue = Number(field.value) || 0;

  return (
    <div style={{ marginBottom: "1rem" }}>
      <label style={{ display: "block", fontWeight: 600, marginBottom: "4px" }}>
        {label}
      </label>

      <div role="group" aria-label={label} onBlur={field.onBlur}>
        {Array.from({ length: maxStars }, (_, idx) => {
          const starNumber = idx + 1;
          const active = starNumber <= currentValue;

          return (
            <button
              key={starNumber}
              type="button"
              aria-pressed={active}
              onClick={() => field.onChange(starNumber)}
              style={{
                fontSize: "1.5rem",
                background: "none",
                border: "none",
                cursor: "pointer",
                color: active ? "#f59e0b" : "#cbd5e1",
                padding: "2px 4px",
              }}
            >
              ★
            </button>
          );
        })}
      </div>

      {fieldState.error && (
        <p style={{ color: "red", margin: "4px 0 0 0" }} role="alert">
          {fieldState.error.message}
        </p>
      )}
    </div>
  );
}

// 3. Asosiy Forma
type ReviewFormValues = {
  rating: number;
  comment: string;
};

export function UseControllerHookForm() {
  const {
    control,
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors, isSubmitting },
  } = useForm<ReviewFormValues>({
    defaultValues: {
      rating: 0,
      comment: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<ReviewFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
    console.log("Yuborilgan baho va izoh:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* Qayta ishlatiladigan maxsus maydon */}
      <StarRatingField
        name="rating"
        control={control}
        label="Xizmat sifatiga baho bering (1 - 5)"
        rules={{
          validate: (val) =>
            Number(val) >= 1 || "Iltimos, kamida 1 yulduz tanlang",
        }}
      />

      {/* Standart maydon */}
      <div>
        <label htmlFor="ucComment" style={{ display: "block", fontWeight: 600 }}>
          Izohingiz
        </label>
        <textarea
          id="ucComment"
          rows={3}
          placeholder="O'z fikrlaringizni yozib qoldiring..."
          {...register("comment", {
            required: "Izoh kiritish majburiy",
          })}
        />
        {errors.comment && (
          <p style={{ color: "red", margin: "4px 0 0 0" }} role="alert">
            {errors.comment.message}
          </p>
        )}
      </div>

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{ marginTop: "1.25rem" }}
      >
        Yuborish
      </button>
    </form>
  );
}

4. Muhim amaliy tavsiyalar

1. FormProvider bilan control ni prop qilib uzatish ham shart emas

Agar ota formangiz <FormProvider {...methods}> bilan o'ralgan bo'lsa, useController({ name }) ichki kontekstdan control ni avtomatik topib oladi. Bu esa StarRatingField kabi komponentlarni chaqirishda control propini uzatish majburiyatini ham yo'qotadi:

// Faqat name berish kifoya:
<StarRatingField name="rating" label="Baho" />

2. Standart onBlur ni ulashni unutmang

Foydalanuvchi maxsus komponentdan chiqib ketganini formaning touchedFields va mode: "onBlur" sozlamalari bilishi uchun, o'rab turgan konteyner yoki tugmalarga onBlur={field.onBlur} hodisasini ulash yaxshi amaliyotdir.