useController() — Controlled komponentlarni hook orqali boshqarish va qayta ishlatiladigan maydonlar
useController hooki, field va fieldState obyektlari, Controller komponenti bilan farqi hamda qayta ishlatiladigan StarRatingField yaratish.
61-dars
useController() — Controlled field'larni hook orqali boshqarish
useController({ name, control, rules, defaultValue, disabled, shouldUnregister }) — bu React Hook Form taqdim etadigan maxsus hook bo'lib, controlled komponentlarni <Controller> render-prop komponentisiz, to'g'ridan-to'g'ri o'zining ichida hook chaqirish orqali React Hook Form bilan uzviy bog'lash imkonini beradi.
U ayniqsa butun loyiha bo'ylab qayta ishlatiladigan (reusable) maxsus UI komponentlarini (masalan: <CustomSelect>, <DatePicker>, <PhoneInput>, <StarRating>) yaratishda eng qulay usul hisoblanadi. Tashqi formaga qandaydir render-prop yozib o'tirmasdan, shunchaki yaratilgan komponentga name va control ni uzatish kifoya.
1. useController() qaytaradigan obyekt tuzilishi
useController() hooki uchta asosiy obyektni qaytaradi:
| Qaytgan kalit | Ichidagi asosiy maydonlar | Vazifasi va tavsifi |
|---|---|---|
field |
{ name, value, onChange, onBlur, ref, disabled } |
Input qiymatini (value), o'zgarish va chiqish hodisalarini (onChange, onBlur), fokus va DOM ref'ini to'liq boshqaradi. |
fieldState |
{ invalid, isTouched, isDirty, isValidating, error } |
Shu bitta maydonning validatsiya holati, xatoligi (error.message) va foydalanuvchi teginganligi holatini beradi. |
formState |
{ isSubmitting, isSubmitted, isValid, ... } |
Butun formaning global holatiga kirish imkonini taqdim etadi. |
2. <Controller> vs useController() taqqoslamasi
| Xususiyat | <Controller> |
useController() |
|---|---|---|
| Qo'llanish turi | JSX render-prop komponenti (<Controller render={...} />). |
Odatdagi React hooki (const { field } = useController(...)). |
| Qachon qulay? | Formaning o'zida bir martalik uchinchi tomon komponentini tezda ulashda. | Qayta ishlatiladigan maxsus dizayn tizimi komponentlarini yaratishda. |
| Kompaktlik | Ota komponent JSX kodini kattalashtiradi. | Ota komponent kodi juda toza bo'ladi (<StarRatingField name="rating" control={control} />). |
| TypeScript mosligi | Yaxshi, lekin genericlar bilan biroz ko'proq kod yoziladi. | Generic props (<T extends FieldValues>) bilan a'lo darajada integratsiya bo'ladi. |
3. Real misol: Qayta ishlatiluvchi StarRatingField komponenti
Quyidagi misolda alohida StarRatingField komponenti yaratilib, uning ichida useController orqali yulduzchalarni tanlash, qiymatni saqlash va validatsiya xatosini ko'rsatish to'liq izolyatsiya qilingan:
import {
useController,
useForm,
type Control,
type FieldValues,
type Path,
type RegisterOptions,
type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";
// 1. Qayta ishlatiladigan komponent uchun TypeScript interfeysi
type RatingFieldProps<T extends FieldValues> = {
name: Path<T>;
control: Control<T>;
rules?: RegisterOptions<T, Path<T>>;
label: string;
maxStars?: number;
};
// 2. useController orqali ishlovchi StarRatingField
function StarRatingField<T extends FieldValues>({
name,
control,
rules,
label,
maxStars = 5,
}: RatingFieldProps<T>) {
const { field, fieldState } = useController({
name,
control,
rules,
});
const currentValue = Number(field.value) || 0;
return (
<div style={{ marginBottom: "1rem" }}>
<label style={{ display: "block", fontWeight: 600, marginBottom: "4px" }}>
{label}
</label>
<div role="group" aria-label={label} onBlur={field.onBlur}>
{Array.from({ length: maxStars }, (_, idx) => {
const starNumber = idx + 1;
const active = starNumber <= currentValue;
return (
<button
key={starNumber}
type="button"
aria-pressed={active}
onClick={() => field.onChange(starNumber)}
style={{
fontSize: "1.5rem",
background: "none",
border: "none",
cursor: "pointer",
color: active ? "#f59e0b" : "#cbd5e1",
padding: "2px 4px",
}}
>
★
</button>
);
})}
</div>
{fieldState.error && (
<p style={{ color: "red", margin: "4px 0 0 0" }} role="alert">
{fieldState.error.message}
</p>
)}
</div>
);
}
// 3. Asosiy Forma
type ReviewFormValues = {
rating: number;
comment: string;
};
export function UseControllerHookForm() {
const {
control,
register,
handleSubmit,
formState: { errors, isSubmitting },
} = useForm<ReviewFormValues>({
defaultValues: {
rating: 0,
comment: "",
},
});
const onSubmit: SubmitHandler<ReviewFormValues> = async (data) => {
await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
console.log("Yuborilgan baho va izoh:", data);
};
return (
<form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
{/* Qayta ishlatiladigan maxsus maydon */}
<StarRatingField
name="rating"
control={control}
label="Xizmat sifatiga baho bering (1 - 5)"
rules={{
validate: (val) =>
Number(val) >= 1 || "Iltimos, kamida 1 yulduz tanlang",
}}
/>
{/* Standart maydon */}
<div>
<label htmlFor="ucComment" style={{ display: "block", fontWeight: 600 }}>
Izohingiz
</label>
<textarea
id="ucComment"
rows={3}
placeholder="O'z fikrlaringizni yozib qoldiring..."
{...register("comment", {
required: "Izoh kiritish majburiy",
})}
/>
{errors.comment && (
<p style={{ color: "red", margin: "4px 0 0 0" }} role="alert">
{errors.comment.message}
</p>
)}
</div>
<button
type="submit"
disabled={isSubmitting}
style={{ marginTop: "1.25rem" }}
>
Yuborish
</button>
</form>
);
}
4. Muhim amaliy tavsiyalar
1. FormProvider bilan control ni prop qilib uzatish ham shart emas
Agar ota formangiz <FormProvider {...methods}> bilan o'ralgan bo'lsa, useController({ name }) ichki kontekstdan control ni avtomatik topib oladi. Bu esa StarRatingField kabi komponentlarni chaqirishda control propini uzatish majburiyatini ham yo'qotadi:
// Faqat name berish kifoya:
<StarRatingField name="rating" label="Baho" />
2. Standart onBlur ni ulashni unutmang
Foydalanuvchi maxsus komponentdan chiqib ketganini formaning touchedFields va mode: "onBlur" sozlamalari bilishi uchun, o'rab turgan konteyner yoki tugmalarga onBlur={field.onBlur} hodisasini ulash yaxshi amaliyotdir.