Series: React Hook Form Lesson 60

Controller — Controlled va tashqi UI komponentlarni integratsiya qilish

React Hook Form Controller komponenti, render-prop arxitekturasi, field va fieldState parametrlari hamda custom UI kitlar bilan ishlash.

60-dars

Controller — Controlled component'larni integratsiya qilish

Controller — bu React Hook Form taqdim etadigan maxsus o'rab turuvchi (wrapper) komponent bo'lib, ref yoki standart HTML onChange / value interfeysiga to'g'ridan-to'g'ri register() orqali ulanmaydigan boshqariladigan (controlled) komponentlarni React Hook Form bilan uzviy bog'lash uchun ishlatiladi.

U asosan:

  • Tashqi dizayn tizimlari va UI kutubxonalari (Material UI, Ant Design, Chakra UI, Radix UI, Shadcn UI);
  • Maxsus sana tanlagichlar (DatePicker), slayderlar (Slider), boyitilgan matn muharrirlari (Rich Text Editor);
  • O'zingiz yaratgan va value hamda onValueChange orqali ishlovchi murakkab UI komponentlar bilan ishlashda qo'llaniladi.

1. Controller asosiy proplari va render argumentlari

Controller zamonaviy Render Prop andozasiga tayanadi:

Prop / Argument Turi Vazifasi
name Path<T> Formadagi maydonning aniq nomi (masalan: "environment", "user.role").
control Control<T> useForm() qaytargan asosiy control obyekti (FormProvider bo'lsa ixtiyoriy).
rules RegisterOptions register() dagi kabi validatsiya qoidalari (required, minLength, validate va h.k.).
render Function Controlled komponentni ekranga chizuvchi render-prop funksiyasi.

render: ({ field, fieldState, formState }) => JSX parametrlari:

  • field: { name, value, onChange, onBlur, ref } — maydonning joriy qiymati va hodisalarini o'zida saqlaydi.
  • fieldState: { invalid, isTouched, isDirty, error } — aynan shu maydonga tegishli xatolik va faollik holatlari.
  • formState: butun formaning umumiy holati (isSubmitting, isValid va h.k.).

2. Real misol: Maxsus Segmented Control komponentini ulash

Quyidagi misolda standart input bo'lmagan, faqat value va onValueChange proplari bilan ishlovchi CustomSegmentedSelect komponentini Controller orqali formaga qanday bog'lash ko'rsatilgan:

import { Controller, useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type SegmentedOption = {
  label: string;
  value: string;
};

type CustomSelectProps = {
  id?: string;
  value: string;
  onValueChange: (nextValue: string) => void;
  onBlur?: () => void;
  options: SegmentedOption[];
};

// 1. Controlled UI komponenti (masalan, UI Kit ichidagi komponent)
function CustomSegmentedSelect({
  id,
  value,
  onValueChange,
  onBlur,
  options,
}: CustomSelectProps) {
  return (
    <div
      id={id}
      role="radiogroup"
      onBlur={onBlur}
      style={{ display: "flex", gap: "8px", marginTop: "4px" }}
    >
      {options.map((opt) => {
        const isSelected = value === opt.value;
        return (
          <button
            key={opt.value}
            type="button"
            role="radio"
            aria-checked={isSelected}
            onClick={() => onValueChange(opt.value)}
            style={{
              padding: "6px 14px",
              borderRadius: "6px",
              border: "1px solid #cbd5e1",
              backgroundColor: isSelected ? "#2563eb" : "#ffffff",
              color: isSelected ? "#ffffff" : "#1e293b",
              cursor: "pointer",
            }}
          >
            {opt.label}
          </button>
        );
      })}
    </div>
  );
}

type DeploymentFormValues = {
  environment: string;
  serviceName: string;
};

const ENV_OPTIONS: SegmentedOption[] = [
  { label: "Staging", value: "staging" },
  { label: "Production", value: "production" },
];

export function ControllerIntegrationForm() {
  const {
    control,
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors, isSubmitting },
  } = useForm<DeploymentFormValues>({
    defaultValues: {
      environment: "",
      serviceName: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<DeploymentFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
    console.log("Deploy ma'lumotlari:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 2. Controller orqali maxsus komponentni bog'lash */}
      <div>
        <label htmlFor="ctrlEnv">Muhit (Environment)</label>
        <Controller
          name="environment"
          control={control}
          rules={{
            required: "Muhitni tanlash majburiy",
          }}
          render={({ field, fieldState }) => (
            <>
              <CustomSegmentedSelect
                id="ctrlEnv"
                value={field.value}
                onValueChange={field.onChange}
                onBlur={field.onBlur}
                options={ENV_OPTIONS}
              />
              {fieldState.error && (
                <p style={{ color: "red", marginTop: "4px" }} role="alert">
                  {fieldState.error.message}
                </p>
              )}
            </>
          )}
        />
      </div>

      {/* 3. Oddiy standart input (to'g'ridan-to'g'ri register bilan) */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="ctrlServiceName">Servis nomi</label>
        <input
          id="ctrlServiceName"
          placeholder="masalan: auth-gateway"
          {...register("serviceName", {
            required: "Servis nomi kiritilishi majburiy",
          })}
        />
        {errors.serviceName && (
          <p style={{ color: "red" }} role="alert">
            {errors.serviceName.message}
          </p>
        )}
      </div>

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{ marginTop: "1.25rem" }}
      >
        Davom etish
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy tavsiyalar

1. Standart elementlarda register() ni tanlang

Agar komponent oddiy <input>, <select> yoki <textarea> bo'lsa, Controller ishlatish shart emas. Oddiy register() boshqarilmaydigan (uncontrolled) bo'lgani sababli kamroq resurs talab qiladi va ancha tez ishlaydi. Controller ni faqat haqiqiy controlled yoki uchinchi tomon UI komponentlari uchun saqlang.

2. Har doim defaultValues belgilang

Controlled komponentlarga Controller orqali bog'lanayotganda useForm({ defaultValues: { environment: "" } }) berish juda muhim. Aks holda komponentga dastlab undefined qiymat boradi va React brauzer konsolida "uncontrolled component switched to controlled" ogohlantirishini chiqaradi.

3. Alternativa sifatida useController

Agar siz loyihangizda qayta-qayta ishlatiladigan maxsus FormSelect yoki FormDatePicker komponentlarini yaratayotgan bo'lsangiz, ularning o'z ichida useController() hook'ini qo'llash kodni ancha qisqartiradi (bu keyingi darsda yoritiladi).