useFormContext() — Nested komponentlarda form metodlaridan to'g'ridan-to'g'ri foydalanish
useFormContext hook'ining ishlashi, nested komponentlarda setValue va errors bilan ishlash, TypeScript tiplash hamda prop drilling'ga qarshi optimizatsiya.
10-dars
useFormContext() — Nested komponentlarda form metodlaridan foydalanish
useFormContext() — bu <FormProvider> ichida joylashgan har qanday ichki (nested) komponentdan ota formadagi metodlar (register, setValue, reset, trigger, getValues) va holatlarga (errors, isDirty, isSubmitting) to'g'ridan-to'g'ri ulanish imkonini beruvchi hook'dir.
U Prop Drilling muammosini butunlay bartaraf etadi: ota komponentdan bola komponentga har bir funksiyani qo'lda uzatib o'tirish shart emas — har bir bola komponent o'ziga kerakli vositalarni kontekstdan mustaqil oladi.
1. Qanday ishlaydi va nimaga e'tibor berish kerak?
-
FormProviderichida bo'lishi shart: Komponent albatta<FormProvider {...methods}>ichida render qilinayotgan bo'lishi shart. Aks holda kontekst topilmaydi vauseFormContext()xatolik yuzaga keltiradi. -
TypeScript bilan qat'iy tiplash:
useFormContext<FormType>()deb generic tip berilsa, TypeScript maydon nomlari (register,setValue) va xato xabarlarini to'liq tekshiradi va avtomatik to'ldirish (autocomplete) bilan ta'minlaydi. -
Render optimizatsiyasi:
useFormContext()ham xuddiuseForm()kabi ishlaydi:formStateichidagi qaysi maydonni o'qisangiz (masalan,errors.position), faqat o'sha maydon o'zgargandagina nested komponent qayta render bo'ladi.
2. Real misol: Nested komponentda useFormContext va setValue
Xodim ma'lumotlarini kiritish formasini ko'rib chiqamiz. Unda alohida bo'lim (DepartmentFields) bo'lib, foydalanuvchi bo'limni tanlaganda, unga mos standart lavozim avtomatik tarzda setValue orqali to'ldiriladi:
import {
FormProvider,
useForm,
useFormContext,
type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";
type EmployeeFormValues = {
fullName: string;
department: "frontend" | "hr" | "ops";
position: string;
};
// Nested component: FormProvider ichidagi istalgan chuqurlikda ishlayveradi
function DepartmentFields() {
const {
register,
setValue,
formState: { errors },
} = useFormContext<EmployeeFormValues>();
const handleDepartmentChange = (e: React.ChangeEvent<HTMLSelectElement>) => {
const dept = e.target.value as EmployeeFormValues["department"];
const defaultPositions: Record<EmployeeFormValues["department"], string> = {
frontend: "Frontend Developer",
hr: "HR Specialist",
ops: "Operations Coordinator",
};
// Bo'lim o'zgarganda lavozimni avtomatik yangilash
setValue("position", defaultPositions[dept], {
shouldDirty: true,
shouldValidate: true,
});
};
return (
<div style={{ marginTop: "1rem" }}>
<div>
<label htmlFor="department">Bo'lim</label>
<select
id="department"
{...register("department", {
onChange: handleDepartmentChange,
})}
>
<option value="frontend">Frontend</option>
<option value="hr">HR</option>
<option value="ops">Operations</option>
</select>
</div>
<div style={{ marginTop: "0.5rem" }}>
<label htmlFor="position">Lavozim</label>
<input
id="position"
{...register("position", { required: "Lavozim kiritish majburiy" })}
placeholder="Masalan: Frontend Developer"
/>
{errors.position && (
<p style={{ color: "red" }}>{errors.position.message}</p>
)}
</div>
</div>
);
}
// Ota komponent
export function EmployeeForm() {
const methods = useForm<EmployeeFormValues>({
defaultValues: {
fullName: "",
department: "frontend",
position: "Frontend Developer",
},
});
const onSubmit: SubmitHandler<EmployeeFormValues> = (data) => {
console.log("Xodim ma'lumotlari saqlandi:", data);
};
return (
<FormProvider {...methods}>
<form onSubmit={methods.handleSubmit(onSubmit)}>
<div>
<label htmlFor="fullName">Xodim ismi</label>
<input
id="fullName"
{...methods.register("fullName", { required: "Ism majburiy" })}
placeholder="Muhammadjon"
/>
{methods.formState.errors.fullName && (
<p style={{ color: "red" }}>
{methods.formState.errors.fullName.message}
</p>
)}
</div>
{/* Nested komponent */}
<DepartmentFields />
<button type="submit" style={{ marginTop: "1rem" }}>
Saqlash
</button>
</form>
</FormProvider>
);
}
3. useFormContext vs Prop uzatish — qachon qaysi biri?
| Yondashuv | Qachon tanlash kerak? | Afzalligi |
|---|---|---|
useFormContext() |
Ko'p bosqichli sahifalar, chuqur joylashgan katta modullar (ProfileTab, AddressSection, PaymentStep) |
Prop drilling yo'q, ota komponent kodi juda toza va ixcham bo'ladi. |
Prop uzatish (control + name) |
Barcha formalarda qayta ishlatiladigan universal UI komponentlar (TextInput, Datepicker, Checkbox) |
Komponent aniq bitta formaga bog'lanib qolmaydi, mustaqil va qayta ishlatiluvchan bo'ladi. |