Seriya: React Hook Form Dars 6

register() — Input'larni formaga ro'yxatdan o'tkazish va ma'lumotlarni o'zgartirish

register funksiyasi qanday ishlaydi: name, options, valueAsNumber, setValueAs, har xil input turlari va ref'larni birlashtirish nuanslari.

6-dars

register() — Input'larni formaga ro'yxatdan o'tkazish

register() — bu HTML input, select va textarea elementlarini React Hook Form (RHF) tizimiga ulovchi fundamental funksiyadir. U maydon nomini qabul qiladi va elementga kerakli 4 ta asosiy prop'ni (name, ref, onChange, onBlur) qaytaradi. Buni odatda JSX ichida {...register("fieldName")} ko'rinishida spread (yoyish) operatori orqali ulaymiz.


1. register(name, options) qanday ishlaydi?

Funksiya ikkita parametr qabul qiladi:

1. name (Maydon nomi)

Forma ma'lumotlari obyektidagi maydon nomi.

  • Oddiy maydonlar: "email", "password".
  • Chuqur joylashgan (nested) obyektlar: "user.address.city".
  • Massiv indekslari: "tags.0", "users.1.email".
  • TypeScript afzalligi: Agar useForm<FormType>() ga tip berilgan bo'lsa, mavjud bo'lmagan maydon nomini yozsangiz, kod muharriri darhol sintaktik xatolik ko'rsatadi.

2. options (Qoidalar va transformatsiyalar)

Maydonning validatsiya talablari va qiymatini qayta ishlash sozlamalari:

  • Validatsiya qoidalari: required, minLength, maxLength, min, max, pattern, validate.
  • valueAsNumber: true: Standart HTML inputlar har doim raqamni string ("123") sifatida qaytaradi. Bu parametr uni avtomatik JavaScript number tipiga o'girib beradi (bo'sh bo'lsa NaN).
  • valueAsDate: true: Sana maydonini avtomatik JavaScript Date obyektiga aylantiradi.
  • setValueAs: (value) => ...: Qiymatni submit yoki validatsiyadan oldin o'zingiz istagan ko'rinishga keltirish (masalan, probellarni tozalash yoki kichik harfga o'tkazish).
  • disabled: true: Maydonni faolsizlantiradi va uning qiymatini yuborilayotgan paytda undefined qiladi.

2. Real misol: Har xil input turlari va valueAsNumber

Keling, turli xil elementlar (matn, raqam, select, checkbox, transformatsiya qilinadigan matn) jamlangan mahsulot yaratish shaklini ko'rib chiqamiz:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type ProductForm = {
  title: string;
  price: number;
  isPublished: boolean;
  category: "frontend" | "backend";
  slug: string;
};

export function ProductForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors },
  } = useForm<ProductForm>({
    defaultValues: {
      title: "",
      price: 0,
      isPublished: true,
      category: "frontend",
      slug: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<ProductForm> = (data) => {
    // data.price avtomatik number tipida keladi
    // data.slug bo'sh joylari olib tashlangan va tire bilan ajratilgan bo'ladi
    console.log("Yuboriladigan toza ma'lumot:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)}>
      {/* Oddiy matn inputi va validatsiya */}
      <div>
        <input
          {...register("title", { required: "Sarlavha kiritish majburiy" })}
          placeholder="Kurs nomi"
        />
        {errors.title && <span style={{ color: "red" }}>{errors.title.message}</span>}
      </div>

      {/* valueAsNumber bo'lmasa HTML input qiymati string ("100") bo'lib qoladi */}
      <div>
        <input
          type="number"
          {...register("price", {
            valueAsNumber: true,
            min: { value: 1, message: "Narx 0 dan katta bo'lishi kerak" },
          })}
          placeholder="Narx"
        />
        {errors.price && <span style={{ color: "red" }}>{errors.price.message}</span>}
      </div>

      {/* Select elementi bilan ishlash */}
      <div>
        <select {...register("category")}>
          <option value="frontend">Frontend</option>
          <option value="backend">Backend</option>
        </select>
      </div>

      {/* setValueAs orqali kiritilgan matnni darhol URL formatiga moslash */}
      <div>
        <input
          {...register("slug", {
            setValueAs: (val: string) => val.trim().toLowerCase().replace(/\s+/g, "-"),
          })}
          placeholder="masalan: react hook form darslari"
        />
      </div>

      {/* Checkbox (mantiqiy qiymat boolean bo'ladi) */}
      <div>
        <label>
          <input type="checkbox" {...register("isPublished")} />
          Chop etilgan
        </label>
      </div>

      <button type="submit">Saqlash</button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy nuanslar

1. Tashqi ref bilan RHF refini birlashtirish

register("name") qaytargan obyekt ichida o'zining ichki ref'i bor. Agar siz elementga o'zingizning shaxsiy inputRef'ingizni ham bermoqchi bo'lsangiz (masalan, fokus qilish uchun), oddiy ref={myRef} deb bersangiz RHF'ning ichki refi o'chib ketadi.

Buni quyidagicha hal qilish kerak:

const { ref, ...rest } = register("title");
const myRef = useRef<HTMLInputElement | null>(null);

<input
  {...rest}
  ref={(e) => {
    ref(e); // RHF ichki refini chaqiramiz
    myRef.current = e; // O'zimizning refimizga biriktiramiz
  }}
/>

2. Custom komponentlar va tashqi UI kutubxonalar

Agar siz React-Select, Ant Design, MUI kabi kutubxonalardan yoki ichki DOM elementiga to'g'ridan-to'g'ri ref o'tkazmaydigan komponentlardan foydalansangiz, {...register(...)} to'g'ridan-to'g'ri ishlamaydi.

Bunday holatlar uchun React Hook Form maxsus Controller komponenti yoki useController hook'ini taqdim etadi (buni keyingi darslarda amaliy ko'rib chiqamiz).