Seriya: React Hook Form Dars 5

useForm() — Form boshqaruvining asosiy hook'i va uning imkoniyatlari

useForm hook'ining asosiy metodlari (register, handleSubmit, reset, setValue), sozlamalari (mode, defaultValues, resolver) va formState obunasi.

5-dars

useForm() — Form boshqaruvining asosiy hook'i

useForm() — bu React Hook Form kutubxonasining markaziy o'qi va eng muhim hook'i hisoblanadi. U bitta chaqiruv bilan butun formaning holatini boshqarish, validatsiya qoidalarini belgilash, xatolarni tutish va ma'lumotlarni yuborish uchun zarur bo'lgan barcha vositalarni taqdim etadi.


1. Asosiy qaytaradigan metod va obyektlar

const { ... } = useForm() orqali quyidagi asosiy vositalarni olishingiz mumkin:

Metod / Obyekt Vazifasi
register Input elementlarini formaga ulaydi va unga validatsiya qoidalarini biriktiradi.
handleSubmit Formani yuborishdan oldin tekshiradi. Validatsiyadan o'tsa onValid, xato bo'lsa onInvalid funksiyasini chaqiradi.
formState Formaning joriy holati (errors, isSubmitting, isDirty, isValid, touchedFields va h.k.).
reset Formani tozalaydi yoki unga yangi boshlang'ich qiymatlar beradi.
setValue Dasturiy ravishda istalgan maydon qiymatini o'zgartiradi.
getValues Istalgan maydon yoki butun formaning hozirgi qiymatini re-render chaqirmasdan o'qib oladi.
watch Maydon qiymatlarini real vaqt rejimida kuzatib boradi.
trigger Validatsiyani qo'lda (dasturiy ravishda) ishga tushirish uchun xizmat qiladi.
control Controller, useWatch, useFieldArray kabi yordamchi hook va komponentlarga uzatiluvchi markaziy boshqaruv obyekti.

2. Eng ko'p ishlatiladigan useForm(options) sozlamalari

useForm ga parametr sifatida beriladigan konfiguratsiya obyekti formaning xatti-harakatini to'liq nazorat qilish imkonini beradi:

1. defaultValues

Formaning boshlang'ich qiymatlari. Bu oddiy obyekt yoki API'dan ma'lumot oluvchi asinxron funksiya bo'lishi mumkin:

defaultValues: {
  fullName: "",
  role: "viewer",
}

2. mode

Validatsiya tekshiruvi qachon ishga tushishini belgilaydi:

  • "onSubmit" (default) — Validatsiya faqat forma yuborilganda (submit tugmasi bosilganda) ishlaydi. Eng tejamkor rejim.
  • "onChange" — Foydalanuvchi har bir harfni kiritganda validatsiyadan o'tadi (re-render ko'payishi mumkin).
  • "onBlur" — Foydalanuvchi inputdan chiqqanda (blur bo'lganda) tekshiriladi. UX jihatidan juda qulay.
  • "onTouched" — Foydalanuvchi inputdan birinchi marta chiqqanidan so'ng, keyingi har bir o'zgarishda (onChange) tekshirib boradi.
  • "all" — Ham onBlur, ham onChange hodisalarida validatsiyani ishga tushiradi.

3. reValidateMode

Formada dastlab xatolik aniqlangandan so'ng, keyingi to'g'irlash paytida qachon qayta tekshirish rejimi ("onChange" | "onBlur" | "onSubmit"). Standart qiymati: "onChange".

4. resolver

Tashqi validatsiya sxemalarini (masalan, Zod, Yup, Joi) RHF bilan integratsiya qilish uchun maxsus ko'prik.


3. Real misol: defaultValues, mode va asosiy metodlar

Profil sozlamalari formasini yaratamiz. Unda mode: "onBlur", setValue, reset, va formState imkoniyatlaridan to'liq foydalanamiz:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type UserProfileForm = {
  fullName: string;
  role: "admin" | "editor" | "viewer";
  bio: string;
};

export function ProfileSettingsForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    reset,
    setValue,
    formState: { errors, isDirty, isSubmitting },
  } = useForm<UserProfileForm>({
    mode: "onBlur", // Inputdan chiqilganda validatsiya ishga tushadi
    defaultValues: {
      fullName: "Muhammadjon",
      role: "editor",
      bio: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<UserProfileForm> = async (data) => {
    console.log("Serverga saqlanmoqda:", data);

    // API so'rov muvaffaqiyatli yakunlangach, joriy qiymatlarni
    // yangi defaultValues sifatida belgilash (isDirty false holatiga qaytadi):
    reset(data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)}>
      <div>
        <label>To'liq ism</label>
        <input
          {...register("fullName", { required: "Ism kiritish majburiy" })}
          placeholder="Ismingizni yozing"
        />
        {errors.fullName && <p style={{ color: "red" }}>{errors.fullName.message}</p>}
      </div>

      <div>
        <label>Rol</label>
        <select {...register("role")}>
          <option value="admin">Admin</option>
          <option value="editor">Editor</option>
          <option value="viewer">Viewer</option>
        </select>
      </div>

      <div>
        <label>Tarjimai hol (Bio)</label>
        <textarea {...register("bio")} placeholder="Qisqacha ma'lumot..." />
      </div>

      {/* Dasturiy ravishda qiymat o'rnatish */}
      <button
        type="button"
        onClick={() => setValue("bio", "Frontend Developer", { shouldDirty: true })}
      >
        Bio shablonini qo'yish
      </button>

      {/* Faqat o'zgarish kiritilgan bo'lsa va so'rov ketmayotgan bo'lsa tugma faollashadi */}
      <button type="submit" disabled={!isDirty || isSubmitting}>
        {isSubmitting ? "Saqlanmoqda..." : "Saqlash"}
      </button>

      {/* O'zgarishlarni bekor qilib, boshlang'ich defaultValues ga qaytarish */}
      <button type="button" onClick={() => reset()}>
        Bekor qilish
      </button>
    </form>
  );
}

Muhim eslatma: formState va Proxy optimizatsiyasi

formState ichidagi xususiyatlar (errors, isDirty, isValid, isSubmitting) JavaScript'ning Proxy texnologiyasi asosida ishlaydi:

  • Agar siz formState dan faqat const { errors } = formState deb ajratib olsangiz, RHF faqat xatolar o'zgargandagina komponentni qayta render qiladi.
  • isDirty yoki isValid ni chaqirmasangiz, formadagi har bir o'zgarishda ular uchun komponent behuda qayta chizilmaydi.
  • Shuning uchun har doim formState xususiyatlarini destructuring qilib olish tavsiya etiladi:
    // To'g'ri yondashuv: faqat kerakli xususiyatlar kuzatiladi
    const { formState: { errors, isSubmitting } } = useForm();