Seriya: React Hook Form Dars 50

Synchronous Validation — Sinxron validatsiya va cross-field tekshiruv

Sinxron validatsiya tushunchasi, bitta va ko'p qoidali validate obyektlari, formValues orqali cross-field solishtirish hamda qaytish qiymatlari.

50-dars

Synchronous Validation — Sinxron validation

Synchronous Validation (Sinxron validatsiya) — bu formadagi maydonlar uchun barcha tekshiruvlarning tashqi kutishlarsiz (Promise, async/await yoki tarmoq so'rovisiz), darhol va ketma-ket sinxron tarzda bajarilishidir.

U ham register ichidagi standart built-in qoidalar (required, minLength, maxLength, min, max, pattern), ham maxsus sinxron validate funksiyalari orqali ishlaydi. Sinxron validatsiya mikrosekundlarda bajarilgani sababli, foydalanuvchi kiritayotgan yoki maydonni tark etayotgan lahzadayoq (onChange, onBlur, onSubmit) bir zumda xatolarni aniqlaydi va formState.isValidating indikatoriga ehtiyoj qoldirmaydi.


1. Sinxron validatsiyaning asosiy usullari

Usul Qanday ishlaydi? Qachon qulay?
Built-in qoidalar required, min, max, minLength, maxLength, pattern orqali darhol tekshiradi. Standart uzunlik, raqam chegarasi va oddiy muntazam ifodalarda (RegExp).
Bitta sinxron validate (value, formValues) => true | "Xato matni" qaytaruvchi bitta funksiya. Maxsus bitta shartni (masalan: parolda raqam borligini) tekshirishda.
Bir nechta sinxron validate (obyekt) { ruleA: (v) => ..., ruleB: (v) => ... } ko'rinishida ketma-ket tekshiradi. Bitta inputga bir nechta mustaqil qoidalarni alohida xato xabarlari bilan biriktirishda.

2. Real misol: Bitta va ko'p qoidali validate hamda formValues yordamida parolni tekshirish

Quyidagi misolda username uchun bir nechta qoidalardan iborat validate obyekti, password uchun alohida raqam mavjudligi tekshiruvi hamda confirmPassword uchun ikkinchi parametr formValues yordamida cross-field validatsiya amalga oshirilgan:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type SyncPasswordFormValues = {
  username: string;
  password: string;
  confirmPassword: string;
};

export function SynchronousValidationForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors, isSubmitting },
  } = useForm<SyncPasswordFormValues>({
    mode: "onChange", // Har bir harf yozilganda sinxron tekshiradi
    defaultValues: {
      username: "",
      password: "",
      confirmPassword: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<SyncPasswordFormValues> = (data) => {
    console.log("Sinxron validatsiyadan muvaffaqiyatli o'tgan ma'lumotlar:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 1. Username: Bir nechta sinxron validate qoidalari */}
      <div>
        <label htmlFor="syncUsername">Username</label>
        <input
          id="syncUsername"
          placeholder="masalan: frontend_dev"
          {...register("username", {
            required: "Username kiritish majburiy",
            validate: {
              noSpaces: (value) =>
                !/\s/.test(value) || "Username ichida bo'sh joy (probel) bo'lmasligi kerak",
              startsWithLetter: (value) =>
                /^[a-zA-Z]/.test(value) || "Username faqat harf bilan boshlanishi kerak",
            },
          })}
        />
        {errors.username && (
          <p style={{ color: "red" }} role="alert">
            {errors.username.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* 2. Parol: minLength va maxsus sinxron validate */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="syncPassword">Parol</label>
        <input
          id="syncPassword"
          type="password"
          {...register("password", {
            required: "Parol kiritish majburiy",
            minLength: {
              value: 8,
              message: "Parol kamida 8 ta belgidan iborat bo'lsin",
            },
            validate: (value) =>
              /[0-9]/.test(value) || "Parolda kamida bitta raqam ishtirok etishi kerak",
          })}
        />
        {errors.password && (
          <p style={{ color: "red" }} role="alert">
            {errors.password.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* 3. Parolni tasdiqlash: formValues orqali cross-field taqqoslash */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="syncConfirmPassword">Parolni tasdiqlang</label>
        <input
          id="syncConfirmPassword"
          type="password"
          {...register("confirmPassword", {
            required: "Parolni tasdiqlash majburiy",
            // formValues parametri butun formaning barcha joriy qiymatlarini beradi
            validate: (value, formValues) =>
              value === formValues.password || "Kiritilgan parollar bir-biriga mos kelmadi",
          })}
        />
        {errors.confirmPassword && (
          <p style={{ color: "red" }} role="alert">
            {errors.confirmPassword.message}
          </p>
        )}
      </div>

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{ marginTop: "1.25rem" }}
      >
        Saqlash
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy qoidalar

1. validate funksiyasining qaytarish qiymati (boolean | string)

Sinxron validate funksiyasidan to'g'ri qiymat qaytarishga e'tibor bering:

  • Muvaffaqiyatli holat: true yoki undefined.
  • Xatolik yuz berganda: Xatolik matnini (string) qaytaring (masalan: "Parollar teng emas").

[!WARNING] Agar xatolikda shunchaki false qaytarsangiz, validatsiya o'tmaydi, lekin errors.field.message bo'sh (undefined) bo'lib qoladi va foydalanuvchiga matn ko'rinmaydi.

2. formValues yordamida o'zaro bog'liq (Cross-field) tekshiruv

validate: (value, formValues) => ... sintaksisida ikkinchi argument bo'lgan formValues orqali butun formadagi ixtiyoriy maydon qiymatini (masalan, formValues.startDate <= formValues.endDate yoki parollarni solishtirish) qo'shimcha watch yoki getValues chaqirmasdan to'g'ridan-to'g'ri va xavfsiz o'qish mumkin.

3. Asinxron validatsiya bilan farqi

Sinxron validatsiya har doim bevosita brauzer xotirasida ishlaydi, tarmoq kutishlariga ega emas va foydalanuvchiga soniyaning ulushlarida silliq fikr-mulohaza (instant feedback) beradi. Agar maydon bandligini tekshirish uchun serverga murojaat qilish lozim bo'lsa, u holda kelgusi darsda o'rganiladigan Asynchronous Validation ishlatiladi.