Seriya: React Hook Form Dars 33

errors — Validatsiya xatolarini to'liq boshqarish, root xatolar va Accessibility

errors obyektining tuzilishi (message, type, ref), root xatoliklar, nested va array xatolarini xavfsiz o'qish hamda a11y (aria-invalid).

33-dars

errors — Validation xatolarini boshqarish

errors — bu formState ichidagi eng ko'p ishlatiladigan markaziy obyekt bo'lib, formadagi validatsiyadan o'tmagan barcha maydonlar hamda butun formaga tegishli umumiy (root) xatoliklar haqidagi ma'lumotlarni saqlaydi.

Agar ma'lum bir maydonda xato mavjud bo'lsa, errors.fieldName obyekti paydo bo'ladi; agar maydon barcha qoidalarga javob bersa, u errors obyektidan butunlay chiqarib tashlanadi (undefined bo'ladi).


1. errors.fieldName ichida nimalar bor?

Har bir xatolik obyekti quyidagi 3 ta asosiy xususiyatga ega:

  1. message (string | undefined): Foydalanuvchiga ko'rsatiladigan tushunarli matn (required: "Majburiy", pattern yoki validate qaytargan xabar).
  2. type (string): Aynan qaysi validatsiya qoidasi buzilganini ko'rsatuvchi identifikator ("required", "minLength", "pattern", "validate", "server" va h.k.).
  3. ref (HTMLElement | undefined): Xato yuz bergan brauzer DOM inputiga ko'rsatkich. handleSubmit validatsiya xatosi chiqqanda birinchi xatoli inputga avtomatik fokus berish (auto-focus) uchun aynan shu ref dan foydalanadi.
  4. Root xatolar (errors.root): Birorta aniq inputga emas, butun formaga tegishli global xatoliklar (masalan: "Server bilan aloqa uzildi" yoki "Akkaunt bloklangan").

2. Real misol: Maydon xatolari, type bo'yicha maslahat va errors.root

Quyidagi autentifikatsiya shaklida maydon xatoliklari, maxsus type tekshiruvi, root server xatosi hamda qulay kirish (Accessibility / a11y) standartlarini ko'ramiz:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type AuthFormValues = {
  email: string;
  password: string;
};

export function ErrorsHandlingForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    setError,
    formState: { errors, isSubmitting },
  } = useForm<AuthFormValues>({
    defaultValues: {
      email: "",
      password: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<AuthFormValues> = async (data) => {
    try {
      // Simulyatsiya: bloklangan akkaunt holati
      if (data.email === "[email protected]") {
        setError("root.serverError", {
          type: "server",
          message: "Ushbu akkaunt xavfsizlik sababli vaqtincha bloklangan.",
        });
        return;
      }

      console.log("Muvaffaqiyatli kirildi:", data);
    } catch {
      // Umumiy root xato o'rnatish
      setError("root", {
        type: "server",
        message: "Server bilan bog'lanishda kutilmagan xatolik yuz berdi.",
      });
    }
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 1. Email maydoni */}
      <div>
        <label htmlFor="authEmail">Email manzil</label>
        <input
          id="authEmail"
          type="email"
          aria-invalid={Boolean(errors.email)}
          {...register("email", {
            required: "Email kiritish majburiy",
            pattern: {
              value: /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/,
              message: "Email formati noto'g'ri",
            },
          })}
          placeholder="[email protected]"
        />
        {errors.email && (
          <div role="alert" style={{ color: "red", marginTop: "4px", fontSize: "0.85rem" }}>
            <span>{errors.email.message}</span>
            {/* type orqali qo'shimcha yordam berish */}
            {errors.email.type === "pattern" && (
              <small style={{ color: "#666" }}> (Misol: [email protected])</small>
            )}
          </div>
        )}
      </div>

      {/* 2. Parol maydoni */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="authPassword">Parol</label>
        <input
          id="authPassword"
          type="password"
          aria-invalid={Boolean(errors.password)}
          {...register("password", {
            required: "Parol kiritilishi shart",
            minLength: {
              value: 8,
              message: "Parol kamida 8 ta belgidan iborat bo'lsin",
            },
          })}
          placeholder="••••••••"
        />
        {errors.password && (
          <p role="alert" style={{ color: "red", marginTop: "4px", fontSize: "0.85rem" }}>
            {errors.password.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Umumiy Root xatolar */}
      {errors.root?.serverError && (
        <div
          role="alert"
          style={{
            marginTop: "1rem",
            padding: "8px",
            background: "#ffebee",
            color: "#c62828",
            borderRadius: "4px",
          }}
        >
          {errors.root.serverError.message}
        </div>
      )}

      {errors.root?.message && (
        <div
          role="alert"
          style={{
            marginTop: "1rem",
            padding: "8px",
            background: "#ffebee",
            color: "#c62828",
            borderRadius: "4px",
          }}
        >
          {errors.root.message}
        </div>
      )}

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{ marginTop: "1.5rem" }}
      >
        {isSubmitting ? "Kirilmoqda..." : "Kirish"}
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim arxitekturaviy jihatlar

1. Nested obyektlar va Massivlar (Arrays) xatolari

Agar formangiz ichma-ich obyektlar yoki massivlardan tashkil topgan bo'lsa, xatolarni har doim Optional Chaining (?.) orqali o'qing:

  • Ichki obyekt: errors.user?.address?.city?.message
  • Massiv elementi: errors.items?.[0]?.name?.message Bu foydalanuvchi hali barcha maydonlarni to'ldirmagan paytda JavaScript Cannot read properties of undefined xatoligi yuz bermasligini kafolatlaydi.

2. Accessibility (a11y) standartlari

  • aria-invalid={Boolean(errors.fieldName)}: Ekran o'quvchi (Screen Reader) vositalariga ushbu inputda xatolik borligini rasman bildiradi.
  • role="alert": Xatolik paydo bo'lishi bilan ekran o'quvchi qurilma foydalanuvchiga matnni ovoz chiqarib o'qib beradi.