Seriya: Axios Dars 16

data — Request body yuborish

Axios'da request body (data) parametrining ishlash mexanizmi: POST/PUT/PATCH so'rovlarida JSON yuborish, FormData orqali fayl yuklash va TypeScript DTO tiplashtirish.

16-dars

data — Request body yuborish

params va data ning asosiy farqi:

  • params → URL oxiriga query string bo'lib qo'shiladi (?search=react&page=1). Asosan GET so'rovlarida ishlatiladi.
  • data → URL'da ko'rinmaydi, so'rov tanasida (HTTP body) yuboriladi. Asosan POST, PUT, PATCH so'rovlarida ma'lumotlarni serverda saqlash yoki o'zgartirish uchun ishlatiladi.

1. Real misol: POST so'rovi orqali JSON yuborish

Keling, TypeScript va Axios yordamida foydalanuvchini ro'yxatdan o'tkazish (POST so'rov) jarayonini ko'rib chiqamiz. Ma'lumotlar data xususiyati orqali obyekt ko'rinishida yuboriladi.

import { apiClient } from '../api/axios';

// 1. Serverga yuboriladigan ma'lumot uchun interfeys (DTO - Data Transfer Object)
interface RegisterUserDto {
  username: string;
  email: string;
  age: number;
}

// 2. Serverdan qaytadigan javob interfeysi
interface UserResponse {
  id: number;
  username: string;
  email: string;
  createdAt: string;
}

export const registerUser = async (userData: RegisterUserDto): Promise<UserResponse> => {
  // apiClient.post(url, data, config)
  // Ikkinchi argument — yuboriladigan `data` (request body)
  const response = await apiClient.post<UserResponse>('/users/register', userData);

  return response.data;
};

2. PATCH yoki PUT so'rovlarida data yuborish

Ma'lumotni yangilashda ham xuddi shunday data ishlatiladi. Farqi shundaki, PUT butun obyektni yuborishni talab qilsa, PATCH faqat o'zgargan maydonlarni yuborish uchun ishlatiladi.

interface UpdateUserDto {
  username?: string;
  age?: number;
}

// Foydalanuvchi ma'lumotlarini qisman yangilash (PATCH)
export const updateUserData = async (userId: number, partialData: UpdateUserDto) => {
  // URL dinamik beriladi, ma'lumot esa `data` orqali yuboriladi
  const response = await apiClient.patch(`/users/${userId}`, partialData);
  return response.data;
};

3. Fayl va matnni birgalikda yuborish (FormData)

Ba'zida siz serverga shunchaki JSON emas, balki rasm yoki hujjat faylini yuklashingiz kerak bo'ladi (multipart/form-data). Bunday paytda JavaScript'ning maxsus FormData obyektidan foydalanamiz va uni data sifatida uzatamiz:

export const uploadUserAvatar = async (userId: number, avatarFile: File) => {
  // 1. FormData obyektini yaratamiz
  const formData = new FormData();
  formData.append('avatar', avatarFile); // Faylni qo'shamiz
  formData.append('description', 'Profil rasmi'); // Qo'shimcha matnli ma'lumot ham qo'shish mumkin

  // 2. Axios'ga data sifatida formData'ni beramiz
  const response = await apiClient.post(`/users/${userId}/avatar`, formData, {
    headers: {
      // Brauzer multipart/form-data uchun sarlavhani o'zi qo'yadi, 
      // lekin ba'zi maxsus backendlar uchun buni aniq ko'rsatish talab etiladi:
      'Content-Type': 'multipart/form-data',
    },
  });

  return response.data;
};

4. Generiklar (Generics) orqali data va response'ni qat'iy tiplashtirish

TypeScript bilan ishlaganda, yuborilayotgan ma'lumot (data) turi ham, serverdan qaytadigan javob turi ham qat'iy nazorat qilinishi xatoliklarning oldini oladi:

// <QaytuvchiTuri, YuboriluvchiDataTuri>
export const apiPostRequest = async <TResponse, TBody = any>(
  url: string,
  bodyData: TBody
): Promise<TResponse> => {
  const response = await apiClient.post<TResponse>(url, bodyData);
  return response.data;
};