data — Request body yuborish
Axios'da request body (data) parametrining ishlash mexanizmi: POST/PUT/PATCH so'rovlarida JSON yuborish, FormData orqali fayl yuklash va TypeScript DTO tiplashtirish.
16-dars
data — Request body yuborish
params va data ning asosiy farqi:
params→ URL oxiriga query string bo'lib qo'shiladi (?search=react&page=1). Asosan GET so'rovlarida ishlatiladi.data→ URL'da ko'rinmaydi, so'rov tanasida (HTTP body) yuboriladi. Asosan POST, PUT, PATCH so'rovlarida ma'lumotlarni serverda saqlash yoki o'zgartirish uchun ishlatiladi.
1. Real misol: POST so'rovi orqali JSON yuborish
Keling, TypeScript va Axios yordamida foydalanuvchini ro'yxatdan o'tkazish (POST so'rov) jarayonini ko'rib chiqamiz. Ma'lumotlar data xususiyati orqali obyekt ko'rinishida yuboriladi.
import { apiClient } from '../api/axios';
// 1. Serverga yuboriladigan ma'lumot uchun interfeys (DTO - Data Transfer Object)
interface RegisterUserDto {
username: string;
email: string;
age: number;
}
// 2. Serverdan qaytadigan javob interfeysi
interface UserResponse {
id: number;
username: string;
email: string;
createdAt: string;
}
export const registerUser = async (userData: RegisterUserDto): Promise<UserResponse> => {
// apiClient.post(url, data, config)
// Ikkinchi argument — yuboriladigan `data` (request body)
const response = await apiClient.post<UserResponse>('/users/register', userData);
return response.data;
};
2. PATCH yoki PUT so'rovlarida data yuborish
Ma'lumotni yangilashda ham xuddi shunday data ishlatiladi. Farqi shundaki, PUT butun obyektni yuborishni talab qilsa, PATCH faqat o'zgargan maydonlarni yuborish uchun ishlatiladi.
interface UpdateUserDto {
username?: string;
age?: number;
}
// Foydalanuvchi ma'lumotlarini qisman yangilash (PATCH)
export const updateUserData = async (userId: number, partialData: UpdateUserDto) => {
// URL dinamik beriladi, ma'lumot esa `data` orqali yuboriladi
const response = await apiClient.patch(`/users/${userId}`, partialData);
return response.data;
};
3. Fayl va matnni birgalikda yuborish (FormData)
Ba'zida siz serverga shunchaki JSON emas, balki rasm yoki hujjat faylini yuklashingiz kerak bo'ladi (multipart/form-data). Bunday paytda JavaScript'ning maxsus FormData obyektidan foydalanamiz va uni data sifatida uzatamiz:
export const uploadUserAvatar = async (userId: number, avatarFile: File) => {
// 1. FormData obyektini yaratamiz
const formData = new FormData();
formData.append('avatar', avatarFile); // Faylni qo'shamiz
formData.append('description', 'Profil rasmi'); // Qo'shimcha matnli ma'lumot ham qo'shish mumkin
// 2. Axios'ga data sifatida formData'ni beramiz
const response = await apiClient.post(`/users/${userId}/avatar`, formData, {
headers: {
// Brauzer multipart/form-data uchun sarlavhani o'zi qo'yadi,
// lekin ba'zi maxsus backendlar uchun buni aniq ko'rsatish talab etiladi:
'Content-Type': 'multipart/form-data',
},
});
return response.data;
};
4. Generiklar (Generics) orqali data va response'ni qat'iy tiplashtirish
TypeScript bilan ishlaganda, yuborilayotgan ma'lumot (data) turi ham, serverdan qaytadigan javob turi ham qat'iy nazorat qilinishi xatoliklarning oldini oladi:
// <QaytuvchiTuri, YuboriluvchiDataTuri>
export const apiPostRequest = async <TResponse, TBody = any>(
url: string,
bodyData: TBody
): Promise<TResponse> => {
const response = await apiClient.post<TResponse>(url, bodyData);
return response.data;
};