Series: React Hook Form Lesson 81

Large Forms — Katta formalarni boshqarish

30-100+ maydonli katta formalar arxitekturasi, useWatch bilan render izolatsiyasi, FormProvider bo'limlari, onBlur rejimi va dirtyFields PATCH optimizatsiyasi.

81-dars

Large Forms — Katta formalarni boshqarish

Large Forms (katta formalar) — bu 30 dan 100+ tagacha maydonga ega, bir nechta mantiqiy bo'limlar, tablar, akkordeonlar yoki ichma-ich massivlardan tashkil topgan murakkab shakllardir (masalan: CRM foydalanuvchi kartasi, xodimning to'liq profili, soliq yoki sug'urta deklaratsiyasi).

Bunday formalarda eng katta xavf — keraksiz re-renderlar tufayli foydalanuvchi klaviaturada matn kiritayotganda ekranning qotishi (typing lag), brauzer xotirasining to'lib qolishi va kodning boshqarib bo'lmas darajada chalkashib ketishidir.

React Hook Form tabiatan uncontrolled (DOM ref) asosida ishlagani uchun yuqori tezlikka ega. Biroq noto'g'ri arxitektura tanlansa, bu tezlik yo'qolishi mumkin.


1. Katta formalarda performans va arxitektura qoidalari

graph TD
  A["LargeProfileForm (useForm - mode: 'onBlur')"] --> B["FormProvider"]
  B --> C1["IdentitySection (useFormContext)"]
  B --> C2["AccessSection (useFormContext + useWatch)"]
  B --> C3["BillingSection (useFormContext)"]
  C2 -->|Faqat o'zi re-render bo'ladi| D["useWatch('remoteAllowed')"]
Qoida Xato yondashuv To'g'ri yondashuv
Argumentsiz watch() const values = watch(); — har bir harf bosilganda butun 100 ta input qayta render bo'ladi. Faqat kerakli maydonni kuzatish yoki alohida komponent ichida useWatch({ name: "..." }) ishlatish.
Validatsiya rejimi (mode) mode: "onChange" — har bir tugma bosilganda 100 ta qoida tekshiriladi. mode: "onBlur" va reValidateMode: "onChange" — maydondan chiqqanda tekshiriladi.
Komponent tuzilmasi Hamma bo'limlarni bitta ulkan faylga (2000+ qator) yozish. Har bir tab yoki bo'limni mustaqil komponentga ajratib, useFormContext() orqali ulash.
Serverga yuborish (Submit) Har safar butun 100 ta maydonni backend'ga PUT qilish. dirtyFields orqali faqat foydalanuvchi o'zgartirgan maydonlarni ajratib PATCH qilish.

2. Render izolatsiyasi: useWatch() ning kuchi

Agar bitta bo'limdagi maydon boshqa bir checkbox holatiga bog'liq bo'lsa, butun formani watch() bilan render qildirish shart emas.

useWatch() hooki faqat o'zi chaqirilgan komponent chegarasini qayta render qiladi. Natijada boshqa 90 ta input o'z joyida daxlsiz qoladi:

// Faqat AccessSection komponenti yangilanadi, ota forma emas!
function AccessSection() {
  const { register, control } = useFormContext<LargeProfileFormValues>();

  const remoteAllowed = useWatch({
    control,
    name: "remoteAllowed",
  });

  return (
    <div>
      <input type="checkbox" {...register("remoteAllowed")} />
      {remoteAllowed && <input type="checkbox" {...register("vpnRequired")} />}
    </div>
  );
}

3. Real misol: Katta xodim profilini modulli boshqarish

Quyidagi misolda katta forma bir nechta bo'limlarga (IdentitySection, AccessSection) ajratilgan, mode: "onBlur" rejimida ishlaydi va useWatch orqali qismlar izolyatsiya qilingan:

import React from "react";
import {
  FormProvider,
  useForm,
  useFormContext,
  useWatch,
  type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";

// 1. Katta forma ma'lumotlari tipi
type LargeProfileFormValues = {
  fullName: string;
  email: string;
  department: "engineering" | "hr" | "sales";
  remoteAllowed: boolean;
  vpnRequired: boolean;
  notes: string;
};

// 2. 1-BO'LIM: Asosiy ma'lumotlar
function IdentitySection() {
  const {
    register,
    formState: { errors },
  } = useFormContext<LargeProfileFormValues>();

  return (
    <section style={{ padding: "16px", background: "#f8fafc", borderRadius: "8px", border: "1px solid #e2e8f0" }}>
      <h3 style={{ margin: "0 0 12px 0", fontSize: "16px", color: "#1e293b" }}>1. Asosiy shaxsiy ma'lumotlar</h3>

      <div style={{ display: "flex", flexDirection: "column", gap: "12px" }}>
        <div>
          <label htmlFor="fullName" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
            To'liq ism *
          </label>
          <input
            id="fullName"
            {...register("fullName", { required: "Ism-familiya kiritilishi shart" })}
            placeholder="Aziz Karimov"
            style={{ width: "100%", padding: "7px 10px", boxSizing: "border-box" }}
            aria-invalid={Boolean(errors.fullName)}
          />
          {errors.fullName && (
            <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "2px" }}>
              {errors.fullName.message}
            </p>
          )}
        </div>

        <div>
          <label htmlFor="email" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
            Ishchi elektron pochta *
          </label>
          <input
            id="email"
            type="email"
            {...register("email", {
              required: "Email kiritish majburiy",
              pattern: {
                value: /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/,
                message: "Email formati noto'g'ri",
              },
            })}
            placeholder="[email protected]"
            style={{ width: "100%", padding: "7px 10px", boxSizing: "border-box" }}
            aria-invalid={Boolean(errors.email)}
          />
          {errors.email && (
            <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "2px" }}>
              {errors.email.message}
            </p>
          )}
        </div>

        <div>
          <label htmlFor="department" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
            Tegishli bo'lim
          </label>
          <select id="department" {...register("department")} style={{ width: "100%", padding: "7px 10px" }}>
            <option value="engineering">Muhandislik (Engineering)</option>
            <option value="hr">Inson resurslari (HR)</option>
            <option value="sales">Savdo va marketing (Sales)</option>
          </select>
        </div>
      </div>
    </section>
  );
}

// 3. 2-BO'LIM: Ish tartibi va Ruxsatlar (Render izolatsiyasi bilan)
function AccessSection() {
  const { register, control } = useFormContext<LargeProfileFormValues>();

  // Faqat remoteAllowed o'zgarganda shu bo'limgina re-render bo'ladi!
  const remoteAllowed = useWatch({
    control,
    name: "remoteAllowed",
  });

  return (
    <section style={{ padding: "16px", background: "#f8fafc", borderRadius: "8px", border: "1px solid #e2e8f0" }}>
      <h3 style={{ margin: "0 0 12px 0", fontSize: "16px", color: "#1e293b" }}>2. Ish tartibi va ruxsatlar</h3>

      <div style={{ display: "flex", flexDirection: "column", gap: "10px" }}>
        <label style={{ display: "flex", alignItems: "center", gap: "8px", cursor: "pointer", fontSize: "14px" }}>
          <input type="checkbox" {...register("remoteAllowed")} />
          Masofaviy (remote) ishlashga ruxsat berilsin
        </label>

        {remoteAllowed && (
          <div style={{ paddingLeft: "24px", paddingTop: "4px" }}>
            <label style={{ display: "flex", alignItems: "center", gap: "8px", cursor: "pointer", fontSize: "13px", color: "#0369a1" }}>
              <input type="checkbox" {...register("vpnRequired")} />
              Korporativ xavfsiz VPN ulanishi talab etilsin
            </label>
          </div>
        )}

        <div style={{ marginTop: "6px" }}>
          <label htmlFor="notes" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
            Qo'shimcha izoh va ko'rsatmalar
          </label>
          <textarea
            id="notes"
            {...register("notes")}
            rows={3}
            placeholder="Xodim uchun maxsus shartlar..."
            style={{ width: "100%", padding: "7px 10px", boxSizing: "border-box" }}
          />
        </div>
      </div>
    </section>
  );
}

// 4. ASOSIY FORMA: LargeProfileForm
export function LargeProfileForm() {
  const methods = useForm<LargeProfileFormValues>({
    // Katta formalarda optimal rejim: blur paytida tekshiriladi
    mode: "onBlur",
    reValidateMode: "onChange",
    defaultValues: {
      fullName: "",
      email: "",
      department: "engineering",
      remoteAllowed: false,
      vpnRequired: false,
      notes: "",
    },
  });

  const {
    handleSubmit,
    reset,
    formState: { isSubmitting, isDirty, dirtyFields },
  } = methods;

  const onSubmit: SubmitHandler<LargeProfileFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));

    // PATCH optimizatsiyasi: faqat o'zgargan maydonlarni ajratib olamiz
    const changedPayload = Object.keys(dirtyFields).reduce((acc, key) => {
      const fieldKey = key as keyof LargeProfileFormValues;
      (acc as Record<string, unknown>)[fieldKey] = data[fieldKey];
      return acc;
    }, {} as Partial<LargeProfileFormValues>);

    console.log("Faqat o'zgargan (dirty) maydonlar payload'i:", changedPayload);
    alert("Profil muvaffaqiyatli yangilandi!");
    reset(data); // Yangi default qiymat sifatida belgilaymiz (isDirty false bo'ladi)
  };

  return (
    <FormProvider {...methods}>
      <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate style={{ maxWidth: "620px", display: "flex", flexDirection: "column", gap: "16px" }}>
        {/* Modulli bo'limlar */}
        <IdentitySection />
        <AccessSection />

        {/* Boshqaruv tugmasi */}
        <div style={{ display: "flex", gap: "10px", alignItems: "center" }}>
          <button
            type="submit"
            disabled={isSubmitting || !isDirty}
            style={{
              padding: "10px 24px",
              background: isDirty ? "#2563eb" : "#94a3b8",
              color: "#fff",
              border: "none",
              borderRadius: "6px",
              cursor: isDirty && !isSubmitting ? "pointer" : "not-allowed",
              fontWeight: 600,
            }}
          >
            {isSubmitting ? "Saqlanmoqda..." : "O'zgarishlarni saqlash"}
          </button>

          {!isDirty && (
            <span style={{ fontSize: "12px", color: "#64748b" }}>
              Hozircha hech qanday o'zgarish kiritilmadi
            </span>
          )}
        </div>
      </form>
    </FormProvider>
  );
}

4. Katta formalar uchun qo'shimcha ilg'or tavsiyalar

  1. dirtyFields orqali PATCH yuborish: Agar tahrirlash (edit) formasida 80 ta maydon bo'lib, foydalanuvchi faqat bitta telefon raqamini o'zgartirgan bo'lsa, butun 80 ta maydonni serverga qayta yubormang. formState.dirtyFields orqali faqat o'zgargan kalitlarni ajratib olib HTTP PATCH yuborish tarmoq trafigini keskin kamaytiradi va parallel tahrirlashda boshqa ma'lumotlarni tasodifan ustidan yozib yuborish xavfini bartaraf etadi.
  2. Xatolar chiqqanda avtomatik navigatsiya (Scroll to error): Katta formalarda submit bosilganda xato pastdagi yoki yopiq turgan boshqa tabdagi maydonda bo'lsa, foydalanuvchi xatoni ko'rmay qolishi mumkin. Submit paytida errors obyektining birinchi kalitini aniqlab, sahifani o'sha maydonga avtomatik scrollIntoView() qilish yoki o'sha tabni faollashtirish foydalanuvchi tajribasini (UX) sezilarli darajada oshiradi.
  3. Feature-based arxitektura: Barcha formaga tegishli fayllarni (profile.types.ts, profile.schema.ts, IdentitySection.tsx, AccessSection.tsx, useUpdateProfile.ts) bitta papkada (src/features/profile-form/) saqlash katta loyihalarda kodni tartibli saqlashga xizmat qiladi.