Series: React Hook Form Lesson 73

move() va replace() — Field'larni ko'chirish va almashtirish

useFieldArray ichida move() orqali elementlarni surish, drag-and-drop va ustuvorlik tartibi, replace() orqali shablon yuklash va massivni to'liq almashtirish.

73-dars

move() va replace() — Field'larni ko'chirish va almashtirish

useFieldArray() hooki dinamik massivdagi qatorlarni qayta tartiblash va butun ro'yxatni yangi ma'lumotlar bilan tezkor yangilash uchun move() hamda replace() metodlarini taqdim etadi.

Ushbu metodlar Drag-and-Drop kutubxonalari (@hello-pangea/dnd, dnd-kit), ustuvorlik (priority) bo'yicha saralash, "Eng tepaga chiqarish" tugmalari yoki tayyor shablonlarni (preset templates) formaga bitta harakat bilan yuklashda asosiy vosita hisoblanadi.


1. move() va replace() asosiy vazifalari

Metod Sintaksis Vazifasi Boshqa elementlarga ta'siri
move move(from, to) from indeksdagi qatorni to indeksga ko'chiradi. Oradagi barcha elementlar tabiiy ravishda bir pog'ona yuqoriga yoki pastga siljiydi.
replace replace(values) Butun field array'ni yangi obyektlar massivi bilan to'liq almashtiradi. Yangi elementlarning barchasiga yangi unikal field.id lar generatsiya qilinadi.

2. Metodlar orasidagi nozik farqlar

1. move() vs swap() farqi

Ko'pchilik dasturchilar move() va swap() ni adashtiradilar. Farqni [A, B, C] ro'yxatida oxirgi C elementini birinchi o'ringa ko'chirish misolida ko'ramiz:

  • move(2, 0) — C elementini boshiga olib o'tadi, oradagi barcha elementlar pastga siljiydi: $$\text{[A, B, C]} \longrightarrow \mathbf{[C, A, B]}$$
  • swap(2, 0) — faqat C va A ning joyini almashtiradi, o'rtadagi B joyida qoladi: $$\text{[A, B, C]} \longrightarrow \mathbf{[C, B, A]}$$

[!TIP] Drag-and-drop interfeyslarida yoki "Eng yuqoriga chiqarish" amallarida har doim move() ishlatiladi, chunki foydalanuvchi oradagi elementlarning o'zaro tartibi buzilishini kutmaydi.

2. replace() vs reset() farqi

  • reset({ ... }) — butun forma holatini (barcha maydonlar, dirty, touched, errors) qayta tiklaydi.
  • replace(newArray) — faqatgina shu name ostidagi dinamik massivni yangilaydi. Formadagi boshqa barcha maydonlar (masalan, sprintName, author, status) o'zgarishsiz qoladi.

3. Real misol: Sprint vazifalarini tartiblash va Shablon yuklash

Quyidagi misolda sprint vazifalari keltirilgan. Foydalanuvchi istalgan vazifani bitta tugma bilan eng tepaga yoki bir pog'ona yuqoriga/pastga sura oladi (move), shuningdek, tayyor vazifalar shablonini yuklay oladi (replace):

import React from "react";
import { useForm, useFieldArray, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

// 1. Tiplar
type SprintTask = {
  title: string;
  storyPoints: string;
};

type SprintFormValues = {
  sprintName: string;
  tasks: SprintTask[];
};

// 2. Tayyor shablon ma'lumotlari
const PRESET_TASKS: SprintTask[] = [
  { title: "Auth token refresh mexanizmi", storyPoints: "5" },
  { title: "Table pagination va qidiruv filteri", storyPoints: "3" },
  { title: "Error boundary va toast xabarnomalar", storyPoints: "2" },
];

export function SprintMoveReplaceForm() {
  const {
    register,
    control,
    handleSubmit,
    reset,
    formState: { errors, isSubmitting },
  } = useForm<SprintFormValues>({
    defaultValues: {
      sprintName: "Sprint 14",
      tasks: [{ title: "Boshlang'ich sahifa layout", storyPoints: "3" }],
    },
  });

  const { fields, move, replace, append, remove } = useFieldArray({
    control,
    name: "tasks",
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<SprintFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
    console.log("Saqlangan sprint ma'lumotlari:", data);
    alert(`Sprint saqlandi! Vazifalar soni: ${data.tasks.length}`);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate style={{ maxWidth: "680px" }}>
      {/* Sprint nomi */}
      <div style={{ marginBottom: "16px" }}>
        <label htmlFor="sprintName" style={{ display: "block", fontWeight: 600, marginBottom: "4px" }}>
          Sprint nomi *
        </label>
        <input
          id="sprintName"
          {...register("sprintName", { required: "Sprint nomi majburiy" })}
          style={{ width: "100%", padding: "8px", boxSizing: "border-box" }}
        />
        {errors.sprintName && (
          <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "4px" }}>
            {errors.sprintName.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Amallar paneli */}
      <div style={{ display: "flex", gap: "8px", flexWrap: "wrap", marginBottom: "16px" }}>
        <button
          type="button"
          onClick={() => append({ title: "", storyPoints: "1" })}
          style={{
            padding: "6px 12px",
            background: "#10b981",
            color: "#fff",
            border: "none",
            borderRadius: "4px",
            cursor: "pointer",
          }}
        >
          + Vazifa qo'shish
        </button>

        <button
          type="button"
          onClick={() => replace(PRESET_TASKS)}
          style={{
            padding: "6px 12px",
            background: "#6366f1",
            color: "#fff",
            border: "none",
            borderRadius: "4px",
            cursor: "pointer",
          }}
        >
          ★ Shablonni yuklash (replace)
        </button>

        {fields.length > 0 && (
          <button
            type="button"
            onClick={() => replace([])}
            style={{
              padding: "6px 12px",
              background: "#64748b",
              color: "#fff",
              border: "none",
              borderRadius: "4px",
              cursor: "pointer",
            }}
          >
            Barchasini tozalash (replace [])
          </button>
        )}
      </div>

      {/* Vazifalar ro'yxati */}
      <div style={{ display: "flex", flexDirection: "column", gap: "10px", marginBottom: "20px" }}>
        {fields.map((field, index) => {
          const titleError = errors.tasks?.[index]?.title;

          return (
            <div
              key={field.id}
              style={{
                display: "flex",
                flexWrap: "wrap",
                alignItems: "center",
                gap: "8px",
                padding: "10px",
                background: "#f8fafc",
                borderRadius: "6px",
                border: "1px solid #e2e8f0",
              }}
            >
              <span style={{ fontWeight: 700, minWidth: "28px" }}>#{index + 1}</span>

              {/* Vazifa nomi */}
              <div style={{ flex: "2 1 200px" }}>
                <input
                  {...register(`tasks.${index}.title` as const, {
                    required: "Vazifa nomi majburiy",
                  })}
                  placeholder="Vazifa nomi"
                  style={{
                    width: "100%",
                    padding: "6px 8px",
                    boxSizing: "border-box",
                    borderColor: titleError ? "#e11d48" : "#cbd5e1",
                    borderWidth: "1px",
                    borderRadius: "4px",
                  }}
                  aria-invalid={Boolean(titleError)}
                />
              </div>

              {/* Story Points */}
              <div style={{ flex: "0 0 70px" }}>
                <input
                  type="number"
                  {...register(`tasks.${index}.storyPoints` as const)}
                  placeholder="SP"
                  style={{ width: "100%", padding: "6px 8px", boxSizing: "border-box" }}
                />
              </div>

              {/* Eng tepaga chiqarish (move to index 0) */}
              {index > 0 && (
                <button
                  type="button"
                  onClick={() => move(index, 0)}
                  title="Eng birinchi o'ringa ko'chirish"
                  style={{
                    padding: "5px 8px",
                    background: "#f59e0b",
                    color: "#fff",
                    border: "none",
                    borderRadius: "4px",
                    cursor: "pointer",
                    fontSize: "12px",
                  }}
                >
                  ⇈ Eng tepaga
                </button>
              )}

              {/* Bitta yuqoriga surish */}
              {index > 0 && (
                <button
                  type="button"
                  onClick={() => move(index, index - 1)}
                  title="Bir pog'ona yuqoriga"
                  style={{
                    padding: "5px 8px",
                    background: "#475569",
                    color: "#fff",
                    border: "none",
                    borderRadius: "4px",
                    cursor: "pointer",
                  }}
                >
                  ▲
                </button>
              )}

              {/* Bitta pastga surish */}
              {index < fields.length - 1 && (
                <button
                  type="button"
                  onClick={() => move(index, index + 1)}
                  title="Bir pog'ona pastga"
                  style={{
                    padding: "5px 8px",
                    background: "#475569",
                    color: "#fff",
                    border: "none",
                    borderRadius: "4px",
                    cursor: "pointer",
                  }}
                >
                  ▼
                </button>
              )}

              {/* O'chirish */}
              {fields.length > 1 && (
                <button
                  type="button"
                  onClick={() => remove(index)}
                  title="O'chirish"
                  style={{
                    padding: "5px 8px",
                    background: "#ef4444",
                    color: "#fff",
                    border: "none",
                    borderRadius: "4px",
                    cursor: "pointer",
                  }}
                >
                  ✕
                </button>
              )}

              {titleError && (
                <p role="alert" style={{ width: "100%", color: "#e11d48", fontSize: "12px", margin: "2px 0 0 36px" }}>
                  {titleError.message}
                </p>
              )}
            </div>
          );
        })}
      </div>

      <div style={{ display: "flex", gap: "10px" }}>
        <button
          type="submit"
          disabled={isSubmitting}
          style={{
            padding: "10px 20px",
            background: "#2563eb",
            color: "#fff",
            border: "none",
            borderRadius: "6px",
            cursor: isSubmitting ? "not-allowed" : "pointer",
            fontWeight: 600,
          }}
        >
          {isSubmitting ? "Saqlanmoqda..." : "Sprintni saqlash"}
        </button>

        <button
          type="button"
          onClick={() => reset()}
          style={{
            padding: "10px 16px",
            background: "#f1f5f9",
            color: "#475569",
            border: "1px solid #cbd5e1",
            borderRadius: "6px",
            cursor: "pointer",
          }}
        >
          Qayta tiklash
        </button>
      </div>
    </form>
  );
}

4. Muhim amaliy tavsiyalar

  1. move(from, to) indeks chegaralari: from va to qiymatlari har doim 0 dan fields.length - 1 oralig'ida bo'lishi kerak.
  2. replace([]) bilan tozalash: Butun ro'yxatni bo'shatish uchun replace([]) yoki remove() dan foydalanishingiz mumkin.
  3. Indekslarni useState da alohida saqlamaslik: Elementlar o'rni ko'chirilganda ularning indekslari siljiydi. Shuning uchun qatorlarning holatini (masalan, tanlanganlik) tashqi indekslar massivida emas, balki qator obyektining ichidagi isSelected: boolean kabi maydonda saqlash xatolardan asraydi.