14-dars

Call Stack nima?

Call Stack - JavaScript'da function'lar qanday tartibda ishlayotganini nazorat qiladigan stack (LIFO) struktura.

LIFO = Last In, First Out
Ya'ni: oxirgi kirgan - birinchi chiqadi.

---

1) Oddiy tasavvur

Stol ustiga kitoblarni ustma-ust qo'yayotganingizni tasavvur qiling:

• Oxirgi qo'ygan kitobingizni birinchi olasiz
• Pastdagi kitobga yetish uchun yuqoridagilarini avval olasiz

Function chaqiriqlari ham xuddi shu tartibda ishlaydi.

---

2) Call Stack qanday ishlaydi?

Har safar function chaqirilsa:

1. U stack'ga qo'shiladi (push)
2. Ishini tugatgach stack'dan chiqadi (pop)

Misol:

function one() {
  console.log("one");
}

function two() {
  one();
  console.log("two");
}

two();

Qadam-baqadam:

two() chaqirildi:
[ two ]

one() chaqirildi:
[ two, one ]

one() tugadi:
[ two ]

two() tugadi:
[ ]

Natija:

one
two

---

3) Visual ko'rinish

CALL STACK

Start:
[]

two() called:
[ two ]

one() called:
[ two, one ]

one() finished:
[ two ]

two() finished:
[]

---

4) Stack Overflow nima?

Stack Overflow - stack haddan tashqari to'lib ketgan holat.

Bu odatda:

• Function o'zini (yoki bir-birini) cheksiz chaqirganda
• Chaqiriqlar stack'dan chiqishga ulgurmasdan ko'payib ketganda

Misol:

function test() {
  test();
}

test();

Jarayon:

[ test ]
[ test, test ]
[ test, test, test ]
...

Oxiri xato:

RangeError: Maximum call stack size exceeded

---

5) Real hayot analogiyasi

Kitoblarni stolga cheksiz qo'yaversangiz, bir vaqtda joy tugaydi.

JavaScript'da ham xuddi shunday:

• Chaqiriqlar kirib boradi
• Lekin chiqmaydi
• Oxirida stack sig'imi tugaydi

Natija: Stack Overflow.

---

6) Sync vs Async (muhim)

console.log("1");

setTimeout(() => {
  console.log("2");
}, 0);

console.log("3");

Natija:

1
3
2

Nega?

• console.log("1") darhol stack'da bajariladi
• setTimeout callback'i to'g'ridan-to'g'ri stack'ga kirmaydi
• U avval Web APIga ketadi
• console.log("3") bajariladi
• Stack bo'shagach, Event Loop callback'ni queue'dan stack'ga o'tkazadi
• Shunda console.log("2") ishlaydi

---

7) Call Stack + Event Loop uchligi

Quyidagi tushunchalarni birga eslab qoling:

• Call Stack - hozir bajarilayotgan kod
• Web APIs - browser ushlab turadigan asinxron ishlar (setTimeout, DOM event, fetch va hokazo)
• Event Loop - stack bo'sh bo'lsa, queue'dagi callback'ni stack'ga uzatadi

---

Xulosa

• Call Stack JavaScript bajarilish tartibining markaziy mexanizmi
• U LIFO asosida ishlaydi
• Function chaqiruvi stack'ga kiradi, tugagach chiqadi
• Cheksiz recursion Stack Overflowga olib keladi
• Async kodlar (setTimeout) Event Loop orqali navbat bilan stack'ga kiradi