Series: Axios Lesson 70

Retry Mechanism — Muvaffaqiyatsiz so'rovlarni qayta yuborish

Vaqtinchalik xatoliklarda avtomatik qayta urinish (Retry Mechanism): axios-retry kutubxonasi, custom interceptor yechimi, exponential backoff va idempotentlik qoidalari.

70-dars

Retry Mechanism — Muvaffaqiyatsiz so'rovlarni qayta yuborish

Tasavvur qiling, foydalanuvchi ma'lumot olish uchun so'rov yubordi, lekin aynan o'sha soniyada Wi-Fi aloqasi bir soniyaga uzilib-tiklandi yoki serverda qisqa muddatli mikroyuklama yuz berib, so'rov 503 Service Unavailable yoki Network Error xatosi bilan tugadi.

Agar ilovamiz darhol foydalanuvchiga "Internet yo'q" deb qizil xato chiqarsa, bu yomon foydalanuvchi tajribasi (UX) hisoblanadi. Professional yondashuvda bunday vaqtinchalik (transient) xatoliklarda tizim bir necha soniya kutib, so'rovni avtomatik ravishda yana 2-3 marta qayta yuborishga urinib ko'rishi kerak. Mana shu jarayon Retry Mechanism deb ataladi.


1. Axios'da Retry mexanizmini amalga oshirish usullari

Axios o'zining ichki tuzilishida sukut bo'yicha avtomatik retry funksiyasiga ega emas, lekin biz buni ikkita asosiy usulda amalga oshirishimiz mumkin:

  1. Maxsus TypeScript kutubxonasi yordamida: Masalan, rasmiy tavsiya etiladigan va mashhur axios-retry paketi.
  2. Qo'lda (Custom Response Interceptor orqali): Interceptor ichida rekursiv ravishda so'rovni takrorlash mantiqini yozish.

2. 1-usul: axios-retry kutubxonasi yordamida (Oltin standart)

axios-retry — bu Axios uchun maxsus yozilgan eng mashhur va ishonchli kutubxona bo'lib, u so'rov qaysi holatlarda qayta yuborilishini va har bir urinish orasida qancha vaqt kutish kerakligini (exponential backoff) juda qulay sozlash imkonini beradi.

A. O'rnatish:

npm install axios-retry

B. src/api/client.ts faylida sozlash:

// src/api/client.ts
import axios from 'axios';
import axiosRetry from 'axios-retry';

export const apiClient = axios.create({
  baseURL: 'https://api.mysite.com/v1',
  timeout: 10000,
});

// Retry mexanizmini instansiyaga ulaymiz
axiosRetry(apiClient, {
  retries: 3, // So'rov muvaffaqiyatsiz bo'lsa, ko'pi bilan 3 marta qayta uriniladi
  
  retryDelay: (retryCount) => {
    // Har bir urinish orasidagi vaqtni bosqichma-bosqich oshirib boramiz (Exponential Backoff)
    // 1-urinish: 1000ms (1s), 2-urinish: 2000ms (2s), 3-urinish: 4000ms (4s)
    return axiosRetry.exponentialDelay(retryCount);
  },
  
  retryCondition: (error) => {
    // Qaysi turdagi xatolarda qayta urinish kerakligini aniqlaymiz:
    // 1. Tarmoq xatolari (Network Error) yoki Timeout (ECONNABORTED)
    // 2. Server ichki xatolari (5xx statuslar: 500, 502, 503)
    const isNetworkOrTimeout = !error.response || error.code === 'ECONNABORTED';
    const isServerInternalError = error.response ? error.response.status >= 500 : false;

    // Eslatma: 4xx (masalan, 400, 401, 404, 422) xatolarida qayta urinish MA'NOSIZ, 
    // chunki ular ma'lumot yoki huquq xatosi.
    return isNetworkOrTimeout || isServerInternalError;
  },
  
  onRetry: (retryCount, error, requestConfig) => {
    console.warn(
      `[Retry #${retryCount}]: So'rov bajarilmadi (${error.message}). Qayta urinilmoqda: ${requestConfig.url}`
    );
  },
});

3. 2-usul: Qo'lda (Custom Interceptor orqali) yozish

Agar loyihangizga tashqi kutubxona qo'shish imkoni bo'lmasa, Response Interceptor ichida maxsus _retryCount xossasi yordamida buni o'zimiz ham yozishimiz mumkin:

import axios from 'axios';
import { apiClient } from './client';

// 1. Request config tipini kengaytiramiz (Module Augmentation)
declare module 'axios' {
  export interface AxiosRequestConfig {
    _retryCount?: number;
  }
}

// 2. Response Interceptor orqali qayta urinish
apiClient.interceptors.response.use(
  (response) => response,
  async (error) => {
    const config = error.config;

    // Agar config mavjud bo'lmasa yoki xato 5xx bo'lmasa, to'xtatamiz
    const isServerError = error.response && error.response.status >= 500;
    const isNetworkError = !error.response;

    if (!config || (!isServerError && !isNetworkError)) {
      return Promise.reject(error);
    }

    // Joriy urinishlar sonini belgilaymiz (sukut bo'yicha 0)
    config._retryCount = config._retryCount || 0;
    const MAX_RETRIES = 3;

    if (config._retryCount < MAX_RETRIES) {
      config._retryCount += 1;
      
      console.log(`So'rov qayta yuborilmoqda (${config._retryCount}/${MAX_RETRIES})...`);
      
      // 1 soniya kutib, so'rovni xuddi shu config bilan qaytadan bajaramiz
      await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 1000));
      return apiClient(config);
    }

    return Promise.reject(error);
  }
);

4. Retry mexanizmini ishlatishdagi muhim qoidalar

[!CAUTION] Idempotentlikka ehtiyot bo'ling (POST so'rovlari xavfi): GET, PUT, DELETE so'rovlarini nechta marta takrorlasangiz ham tizim holatiga salbiy ta'sir ko'rsatmaydi (idempotent). Lekin POST so'rovlari (masalan, to'lov o'tkazish, buyurtma yaratish) uchun ehtiyot bo'lish shart. Agar server to'lovni yechib olgan bo'lib, lekin javob qaytarish lahzasida tarmoq uzilsa, avtomatik retry xuddi shu to'lovni ikkinchi marta yuborib yuborishi mumkin!

[!WARNING] 4xx xatolarida retry qilmang: 400, 401, 403, 404, 422 kabi xatolarda server to'liq ishlayapti, faqat ma'lumot yoki huquq xato. Ularni qayta-qayta yuborish faqat serverni keraksiz zo'riqtiradi. Retry faqat Tarmoq uzilishi, Timeout (ECONNABORTED) va Server xatolari (5xx) uchungina yoqilishi shart.


5. axios-retry vs Custom Interceptor taqqoslovi

Xususiyat axios-retry kutubxonasi Custom Interceptor
Sozlash qulayligi Juda oson (deklarativ config) Qo'lda kod va taymerlar yozish talab etiladi
Exponential Backoff O'rnatilgan tayyor funksiyalar Qo'lda matematik hisoblash kerak
Idempotent filter Avtomatik (faqat xavfsiz metodlarni tanlash bor) Dasturchi o'zi config.method ni tekshirishi kerak
Tashqi paketga bog'liqlik Kichik paket talab etiladi Nol bog'liqlik (Faqat sof Axios)

Xulosa

Retry mexanizmi — tarmoqdagi qisqa muddatli uzilishlar va serverdagi vaqtinchalik mikroyuklamalarni foydalanuvchiga sezdirmasdan hal qiluvchi professional arxitektura vositasidir. axios-retry va Exponential Backoff kombinatsiyasi ilovani mustahkam, ishonchli va do'stona holatga keltiradi.