useNavigate — Dasturiy navigatsiya
TanStack Router'da useNavigate hook'i: dasturiy yo'naltirish, formalar va hodisalardan so'ng navigatsiya, to'liq type-safe params va search sozlamalari.
19-dars
useNavigate — Dasturiy navigatsiya
Tasavvur qiling, siz bankomatdan pul yechib olyapsiz. Operatsiya muvaffaqiyatli tugagach, bankomat sizdan "Bosh sahifaga qaytish tugmasini bosing" deb kutib o‘tirmaydi — chek chiqqandan so‘ng o‘zi avtomatik tarzda asosiy ekranga o‘tib, kartangizni qaytaradi.
Veb-ilovalarda ham har doim foydalanuvchi <Link> tugmasini bosishini kutib bo‘lmaydi. Masalan:
- Foydalanuvchi tizimga kirganda (
Login) uni avtomatik boshqaruv paneliga (/dashboard) o‘tkazish lozim; - Yangi buyurtma yaratilganda darhol to‘lov sahifasiga yo‘naltirish kerak;
- Taymer tugaganda yoki ma'lumotlar saqlanganda sahifani almashtirish zarur.
Kod ichida shartlarga asoslanib amalga oshiriladigan bunday o‘tishlar Dasturiy Navigatsiya (Programmatic Navigation) deb ataladi va TanStack Router’da bu vazifani useNavigate hook'i bajaradi.
1. useNavigate qanday ishlatiladi?
React Router’da oddiy matn (navigate('/dashboard')) uzatilgan bo‘lsa, TanStack Router’da navigate funksiyasiga maxsus konfiguratsiya obyekti uzatiladi.
Ushbu obyekt butun Route Tree bilan integratsiyalashgan bo‘lib, mavjud bo‘lmagan manzilni yozishga yo‘l qo‘ymaydi:
import React, { useState } from 'react'
import { useNavigate } from '@tanstack/react-router'
export function LoginForm() {
const [email, setEmail] = useState('')
const [password, setPassword] = useState('')
const [isLoading, setIsLoading] = useState(false)
// 1. useNavigate hook'ini chaqirib olamiz
const navigate = useNavigate()
const handleLoginSubmit = async (e: React.FormEvent) => {
e.preventDefault()
setIsLoading(true)
try {
// Backend API'ga so'rov yuborildi deb tasavvur qilamiz
await fakeLoginApi({ email, password })
// 2. Dasturiy tarzda boshqa sahifaga yo'naltiramiz
navigate({ to: '/dashboard' })
} catch (error) {
alert("Kirishda xatolik yuz berdi!")
} finally {
setIsLoading(false)
}
}
return (
<form onSubmit={handleLoginSubmit} style={{ display: 'flex', flexDirection: 'column', gap: '0.75rem', width: '300px' }}>
<h2>Tizimga kirish</h2>
<input
type="email"
placeholder="Email"
value={email}
onChange={(e) => setEmail(e.target.value)}
required
/>
<input
type="password"
placeholder="Parol"
value={password}
onChange={(e) => setPassword(e.target.value)}
required
/>
<button type="submit" disabled={isLoading}>
{isLoading ? "Kirilmoqda..." : "Kirish"}
</button>
</form>
)
}
async function fakeLoginApi(_creds: any) {
return new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 800))
}
2. Dinamik parametrlar (params) va Qidiruv parametrlari (search)
Agar siz foydalanuvchini dinamik parametrga ega sahifaga (masalan, /users/:userId) yoki URL so‘rov parametrlariga ega manzilga yo‘naltirmoqchi bo‘lsangiz, params va search xossalari yordamga keladi:
import { useNavigate } from '@tanstack/react-router'
interface UserItemProps {
userId: string
name: string
}
export function UserCard({ userId, name }: UserItemProps) {
const navigate = useNavigate()
const handleViewProfile = () => {
navigate({
// Yo'l shabloni
to: '/users/$userId',
// Talab qilinadigan parametrlar (100% type-safe!)
params: { userId: userId },
// Qo'shimcha URL query parametrlari (?tab=activity&view=compact)
search: { tab: 'activity', view: 'compact' },
})
}
return (
<div style={{ display: 'flex', justifyContent: 'space-between', padding: '0.5rem', borderBottom: '1px solid #e2e8f0' }}>
<span>{name}</span>
<button onClick={handleViewProfile}>Batafsil</button>
</div>
)
}
[!CAUTION] Agar marshrut shablonida
$userIdmavjud bo‘lsa-yu, sizparamsobyektini bermasangiz yoki noto‘g‘ri nomlasangiz (id: userId), TypeScript darhol xatolik beradi va loyihani ishga tushirishga yo‘l qo‘ymaydi.
3. Tarix bo‘ylab harakatlanish va replace parametri
1. Oldinga va orqaga qaytish:
Brauzer tarixi (Browser History) bo‘ylab bitta sahifa orqaga yoki oldinga harakatlanish uchun navigate funksiyasiga raqam uzatish kifoya:
// Brauzerda bir qadam orqaga qaytish (history.back() kabi)
navigate({ to: -1 })
// Bir qadam oldinga o'tish
navigate({ to: 1 })
2. Tarix yozuvini almashtirish (replace: true):
Odatda har bir navigatsiya brauzer tarixiga yangi qadam bo‘lib qo‘shiladi. Lekin kirish (login) yoki xatolik sahifalaridan o‘tayotganda foydalanuvchi "Orqaga" tugmasini bosganda yana qaytib o‘sha formaga tushib qolmasligi uchun replace: true ishlatiladi:
// Foydalanuvchi tarixiga qo'shmasdan joriy sahifani almashtirish
navigate({
to: '/dashboard',
replace: true
})
4. Dasturiy navigatsiya oqimi (Mermaid Diagram)
flowchart TD
Event["Foydalanuvchi amal bajardi (Tugma / Forma)"] --> Handler["Hodisa ishlovchisi (onSubmit / onClick)"]
Handler --> API["Asinxron API amallari (Login, Saqlash)"]
API --> NavCall["navigate({ to: '/users/$userId', params: { userId: '10' } })"]
subgraph TS["TypeScript Tekshiruvi"]
ValPath{"to manzili mavjudmi?"}
ValParams{"params to'liq va to'g'rimi?"}
end
NavCall --> ValPath
ValPath -- Ha --> ValParams
ValParams -- Ha --> Success["URL o'zgaradi va kerakli sahifa ochiladi"]
ValPath -- Yo'q --> Err1["Qizil chiziq: Manzil xato!"]
ValParams -- Yo'q --> Err2["Qizil chiziq: Parametrlar yetishmayapti!"]
5. React Router va TanStack Router taqqosi
| Xususiyat | React Router (useNavigate) |
TanStack Router (useNavigate) |
|---|---|---|
| Sintaksis | navigate('/users/' + id) (xom matn) |
navigate({ to: '/users/$id', params: { id } }) |
| Xatolar tekshiruvi | Faqat brauzerda (Runtime error) | Kodni yozish paytida (Compile-time type check) |
| Autocomplete yordami | Mavjud emas (yoddan yoziladi) | IDE barcha manzillar va parametrlarni chiqarib beradi |
| Search (Query) boshqaruvi | String ulab yozish yoki alohida hook | search: { page: 2 } orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri obyektda |
| Tarixni boshqarish | navigate(-1) |
navigate({ to: -1 }) |
Xulosa
useNavigate— shartlar, formalar va asinxron amallar yakunlanganda sahifani dasturiy tarzda o‘zgartirish uchun ishlatiladi.navigatefunksiyasiga string emas, balki konfiguratsiya obyekti uzatiladi (to,params,search,replace).- O‘zgaruvchi parametrlar (
params) va qidiruv parametrlari (search) Route Tree asosida qat'iy nazorat qilinadi, bu esa yo‘naltirish xatolarini butunlay yo‘q qiladi.