Seriya: TanStack Router Dars 19

useNavigate — Dasturiy navigatsiya

TanStack Router'da useNavigate hook'i: dasturiy yo'naltirish, formalar va hodisalardan so'ng navigatsiya, to'liq type-safe params va search sozlamalari.

19-dars

useNavigate — Dasturiy navigatsiya

Tasavvur qiling, siz bankomatdan pul yechib olyapsiz. Operatsiya muvaffaqiyatli tugagach, bankomat sizdan "Bosh sahifaga qaytish tugmasini bosing" deb kutib o‘tirmaydi — chek chiqqandan so‘ng o‘zi avtomatik tarzda asosiy ekranga o‘tib, kartangizni qaytaradi.

Veb-ilovalarda ham har doim foydalanuvchi <Link> tugmasini bosishini kutib bo‘lmaydi. Masalan:

  • Foydalanuvchi tizimga kirganda (Login) uni avtomatik boshqaruv paneliga (/dashboard) o‘tkazish lozim;
  • Yangi buyurtma yaratilganda darhol to‘lov sahifasiga yo‘naltirish kerak;
  • Taymer tugaganda yoki ma'lumotlar saqlanganda sahifani almashtirish zarur.

Kod ichida shartlarga asoslanib amalga oshiriladigan bunday o‘tishlar Dasturiy Navigatsiya (Programmatic Navigation) deb ataladi va TanStack Router’da bu vazifani useNavigate hook'i bajaradi.


1. useNavigate qanday ishlatiladi?

React Router’da oddiy matn (navigate('/dashboard')) uzatilgan bo‘lsa, TanStack Router’da navigate funksiyasiga maxsus konfiguratsiya obyekti uzatiladi.

Ushbu obyekt butun Route Tree bilan integratsiyalashgan bo‘lib, mavjud bo‘lmagan manzilni yozishga yo‘l qo‘ymaydi:

import React, { useState } from 'react'
import { useNavigate } from '@tanstack/react-router'

export function LoginForm() {
  const [email, setEmail] = useState('')
  const [password, setPassword] = useState('')
  const [isLoading, setIsLoading] = useState(false)

  // 1. useNavigate hook'ini chaqirib olamiz
  const navigate = useNavigate()

  const handleLoginSubmit = async (e: React.FormEvent) => {
    e.preventDefault()
    setIsLoading(true)

    try {
      // Backend API'ga so'rov yuborildi deb tasavvur qilamiz
      await fakeLoginApi({ email, password })

      // 2. Dasturiy tarzda boshqa sahifaga yo'naltiramiz
      navigate({ to: '/dashboard' })
    } catch (error) {
      alert("Kirishda xatolik yuz berdi!")
    } finally {
      setIsLoading(false)
    }
  }

  return (
    <form onSubmit={handleLoginSubmit} style={{ display: 'flex', flexDirection: 'column', gap: '0.75rem', width: '300px' }}>
      <h2>Tizimga kirish</h2>
      <input 
        type="email" 
        placeholder="Email" 
        value={email} 
        onChange={(e) => setEmail(e.target.value)} 
        required 
      />
      <input 
        type="password" 
        placeholder="Parol" 
        value={password} 
        onChange={(e) => setPassword(e.target.value)} 
        required 
      />
      <button type="submit" disabled={isLoading}>
        {isLoading ? "Kirilmoqda..." : "Kirish"}
      </button>
    </form>
  )
}

async function fakeLoginApi(_creds: any) {
  return new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 800))
}

2. Dinamik parametrlar (params) va Qidiruv parametrlari (search)

Agar siz foydalanuvchini dinamik parametrga ega sahifaga (masalan, /users/:userId) yoki URL so‘rov parametrlariga ega manzilga yo‘naltirmoqchi bo‘lsangiz, params va search xossalari yordamga keladi:

import { useNavigate } from '@tanstack/react-router'

interface UserItemProps {
  userId: string
  name: string
}

export function UserCard({ userId, name }: UserItemProps) {
  const navigate = useNavigate()

  const handleViewProfile = () => {
    navigate({
      // Yo'l shabloni
      to: '/users/$userId',
      // Talab qilinadigan parametrlar (100% type-safe!)
      params: { userId: userId },
      // Qo'shimcha URL query parametrlari (?tab=activity&view=compact)
      search: { tab: 'activity', view: 'compact' },
    })
  }

  return (
    <div style={{ display: 'flex', justifyContent: 'space-between', padding: '0.5rem', borderBottom: '1px solid #e2e8f0' }}>
      <span>{name}</span>
      <button onClick={handleViewProfile}>Batafsil</button>
    </div>
  )
}

[!CAUTION] Agar marshrut shablonida $userId mavjud bo‘lsa-yu, siz params obyektini bermasangiz yoki noto‘g‘ri nomlasangiz (id: userId), TypeScript darhol xatolik beradi va loyihani ishga tushirishga yo‘l qo‘ymaydi.


3. Tarix bo‘ylab harakatlanish va replace parametri

1. Oldinga va orqaga qaytish:

Brauzer tarixi (Browser History) bo‘ylab bitta sahifa orqaga yoki oldinga harakatlanish uchun navigate funksiyasiga raqam uzatish kifoya:

// Brauzerda bir qadam orqaga qaytish (history.back() kabi)
navigate({ to: -1 })

// Bir qadam oldinga o'tish
navigate({ to: 1 })

2. Tarix yozuvini almashtirish (replace: true):

Odatda har bir navigatsiya brauzer tarixiga yangi qadam bo‘lib qo‘shiladi. Lekin kirish (login) yoki xatolik sahifalaridan o‘tayotganda foydalanuvchi "Orqaga" tugmasini bosganda yana qaytib o‘sha formaga tushib qolmasligi uchun replace: true ishlatiladi:

// Foydalanuvchi tarixiga qo'shmasdan joriy sahifani almashtirish
navigate({ 
  to: '/dashboard', 
  replace: true 
})

4. Dasturiy navigatsiya oqimi (Mermaid Diagram)

flowchart TD
    Event["Foydalanuvchi amal bajardi (Tugma / Forma)"] --> Handler["Hodisa ishlovchisi (onSubmit / onClick)"]
    Handler --> API["Asinxron API amallari (Login, Saqlash)"]
    API --> NavCall["navigate({ to: '/users/$userId', params: { userId: '10' } })"]
    
    subgraph TS["TypeScript Tekshiruvi"]
        ValPath{"to manzili mavjudmi?"}
        ValParams{"params to'liq va to'g'rimi?"}
    end

    NavCall --> ValPath
    ValPath -- Ha --> ValParams
    ValParams -- Ha --> Success["URL o'zgaradi va kerakli sahifa ochiladi"]
    ValPath -- Yo'q --> Err1["Qizil chiziq: Manzil xato!"]
    ValParams -- Yo'q --> Err2["Qizil chiziq: Parametrlar yetishmayapti!"]

5. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router (useNavigate) TanStack Router (useNavigate)
Sintaksis navigate('/users/' + id) (xom matn) navigate({ to: '/users/$id', params: { id } })
Xatolar tekshiruvi Faqat brauzerda (Runtime error) Kodni yozish paytida (Compile-time type check)
Autocomplete yordami Mavjud emas (yoddan yoziladi) IDE barcha manzillar va parametrlarni chiqarib beradi
Search (Query) boshqaruvi String ulab yozish yoki alohida hook search: { page: 2 } orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri obyektda
Tarixni boshqarish navigate(-1) navigate({ to: -1 })

Xulosa

  • useNavigate — shartlar, formalar va asinxron amallar yakunlanganda sahifani dasturiy tarzda o‘zgartirish uchun ishlatiladi.
  • navigate funksiyasiga string emas, balki konfiguratsiya obyekti uzatiladi (to, params, search, replace).
  • O‘zgaruvchi parametrlar (params) va qidiruv parametrlari (search) Route Tree asosida qat'iy nazorat qilinadi, bu esa yo‘naltirish xatolarini butunlay yo‘q qiladi.