Location state — Navigatsiya davomida qo‘shimcha ma'lumot uzatish
React Router'da Location state: URL manzilini toza saqlagan holda sahifalararo yashirin ma'lumot uzatish, useLocation orqali o'qish va null xavfsizligi.
37-dars
Location state — Navigatsiya davomida qo‘shimcha ma'lumot uzatish
Tasavvur qiling, siz do‘stingizga pochta orqali konvertda xat yuboryapsiz. Konvertning tashqi tomoniga faqat qabul qiluvchining rasmiy manzili yoziladi (bu — URL manzil). Lekin konvertning ichiga faqat siz va do‘stingiz tushunadigan, ko‘chadan o‘tgan-ketgan odamlar ko‘ra olmaydigan maxfiy qog‘ozcha (bu — Location State) solib yuborasiz.
Veb-ilovalarda ham har doim barcha ma'lumotlarni URL manzilida (/candidates/15?name=Aziz&role=Frontend&from=sidebar) ochiq-oydin ko‘rsatib bo‘lmaydi. Bu manzil satrini xunuk, uzun va xavfli qilib qo‘yadi.
React Router kutubxonasidagi Location state — bu sahifalararo o‘tish vaqtida URL manzilini toza saqlagan holda, fonga yashirib qo‘shimcha ma'lumotlarni (obyekt, massiv, xabar) xavfsiz uzatish mexanizmidir.
3 xil URL uzatish usullari taqqoslovi
React Router’da ma'lumotlarni navigatsiya orqali uzatishning 3 xil yo‘li bor:
graph TD
A["Navigatsiya orqali ma'lumot uzatish"] --> B["1. Path Param (:id)<br/>URL ichida: /candidates/42<br/>(Resurs identifikatori)"]
A --> C["2. Query Param (?search=...)<br/>URL oxirida: ?status=active<br/>(Filtr va qidiruv uchun ochiq)"]
A --> D["3. Location State (state: {...})<br/>URL toza qoladi: /candidates/42<br/>(Fonda yashirin ma'lumot)"]
| Xususiyati | Path Parameters (:id) |
Query Parameters (?page=1) |
Location State (state: {...}) |
|---|---|---|---|
| URL’da ko‘rinishi | Ochiq ko‘rinadi | Ochiq ko‘rinadi | Ko‘rinmaydi (Yashirin) |
| Havola ulashilganda | Saqlanadi | Saqlanadi | Yo‘qoladi (Faqat joriy sessiyada) |
| F5 (Refresh) qilinganda | Saqlanadi | Saqlanadi | Brauzer xotirasida (history.state) saqlanadi |
| Asosiy maqsadi | Aniq obyektni topish | Filtrlash, qidiruv | Bildirishnomalar, kesh, tranzit ma'lumotlar |
Location state qanday jo‘natiladi?
State ma'lumotlarini jo‘natishning 2 ta asosiy usuli bor:
1. Deklarativ usul: <Link> yoki <NavLink> orqali
<Link> komponentining maxsus state propidan foydalanamiz:
<Link
to="/candidates/42"
state={{ fromSource: 'Asosiy banner', candidateName: 'Aziz Rahimov' }}
>
Nomzod profiliga o‘tish
</Link>
2. Dasturiy usul: useNavigate() orqali
JavaScript kodi yoki forma yuborilganda navigate funksiyasining ikkinchi argumentida beriladi:
const navigate = useNavigate();
navigate('/candidates/42', {
state: { fromSource: 'Nomzodlar jadvali', candidateName: 'Aziz Rahimov' },
});
Location state qanday qabul qilib olinadi?
Qabul qiluvchi komponentda React Router’ning useLocation hook'i orqali location.state maydoni o‘qiladi:
import { useLocation } from 'react-router-dom';
interface CandidateNavigationState {
fromSource?: string;
candidateName?: string;
}
function CandidateDetail() {
const location = useLocation();
// TypeScript bilan qat'iy tekshirib olamiz
const state = location.state as CandidateNavigationState | null;
return (
<div>
{state?.candidateName && (
<p>Nomzod ismi (keshdan): {state.candidateName}</p>
)}
</div>
);
}
Amaliy loyiha: Tezkor preview va yo‘nalish manbasi
Keling, nomzodlar ro‘yxatidan batafsil sahifaga o‘tishda ma'lumotni state orqali yuborish va qabul qilishni to‘liq ko‘ramiz.
1-qadam: Ro‘yxat sahifasi (CandidatesList.tsx)
import { Link } from 'react-router-dom';
interface Candidate {
id: number;
name: string;
role: string;
status: string;
}
const mockCandidates: Candidate[] = [
{ id: 101, name: 'Aziz Rahimov', role: 'Frontend Developer', status: 'Suhbatda' },
{ id: 102, name: 'Malika Karimova', role: 'Product Designer', status: 'Yangi' },
];
export default function CandidatesList() {
return (
<div className="max-w-2xl mx-auto p-6 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm mt-8">
<h1 className="text-2xl font-bold text-slate-800 mb-6">Nomzodlar ro‘yxati</h1>
<div className="space-y-4">
{mockCandidates.map((candidate) => (
<div
key={candidate.id}
className="flex items-center justify-between p-4 bg-slate-50 border border-slate-200 rounded-xl"
>
<div>
<p className="font-semibold text-slate-900">{candidate.name}</p>
<p className="text-sm text-slate-500">{candidate.role}</p>
</div>
{/* Link orqali nomzodning tayyor ma'lumotlarini state qilib yuboramiz */}
<Link
to={`/candidates/${candidate.id}`}
state={{
cachedCandidate: candidate,
openedFrom: 'Nomzodlar jadvali (Filtr: Hammasi)',
}}
className="px-4 py-2 bg-indigo-600 hover:bg-indigo-700 text-white text-sm font-medium rounded-lg transition-colors"
>
Batafsil →
</Link>
</div>
))}
</div>
</div>
);
}
2-qadam: Tafsilot sahifasi (CandidateDetail.tsx)
Ushbu sahifa ochilishi bilanoq, serverdan ma'lumot kelguncha kutmasdan, location.state orqali uzatilgan cachedCandidate ma'lumotlarini darhol ekranga chizib turishi (Optimistic UI) mumkin:
import { useParams, useLocation, Link } from 'react-router-dom';
interface CandidateState {
cachedCandidate?: {
id: number;
name: string;
role: string;
status: string;
};
openedFrom?: string;
}
export default function CandidateDetail() {
const { id } = useParams<{ id: string }>();
const location = useLocation();
// State'ni olamiz
const state = location.state as CandidateState | null;
const candidate = state?.cachedCandidate;
return (
<div className="max-w-xl mx-auto p-6 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm mt-8">
{/* Agar oldingi sahifadan manba yuborilgan bo'lsa */}
{state?.openedFrom && (
<div className="mb-4 p-3 bg-indigo-50 border border-indigo-100 rounded-lg text-indigo-700 text-xs">
Manba: <strong>{state.openedFrom}</strong>
</div>
)}
<h1 className="text-2xl font-bold text-slate-800">
{candidate ? candidate.name : `Nomzod #${id}`}
</h1>
<p className="text-indigo-600 text-sm font-medium mt-1">
{candidate ? candidate.role : 'Serverdan yuklanmoqda...'}
</p>
{candidate && (
<div className="mt-4 p-4 bg-slate-50 rounded-xl border border-slate-100">
<p className="text-xs text-slate-500 uppercase font-semibold">Tezkor kesh ma'lumotlari:</p>
<p className="text-sm text-slate-700 mt-1">Holati: <strong>{candidate.status}</strong></p>
</div>
)}
<div className="mt-6 pt-4 border-t border-slate-100">
<Link to="/candidates" className="text-sm text-slate-500 hover:text-slate-800">
← Barcha nomzodlarga qaytish
</Link>
</div>
</div>
);
}
Eng muhim ogohlantirish (Null Safety)
[!CAUTION]
location.statedoimo mavjud bo‘ladi deb o‘ylamang!
Agar foydalanuvchi sahifaga ro‘yxatdagi havolani bosmasdan, brauzer manzil satriga to‘g‘ridan-to‘g‘risayt.uz/candidates/101deb yozib kirsa yoki do‘sti yuborgan havolani yangi vkladkada ochsa:location.state === null // yoki undefined bo'ladi!Qat'iy qoida:
location.statefaqat yordamchi (qo‘shimcha) qulayliklar uchundir. Asosiy ma'lumotlarni (masalan, nomzodning to‘liq profili) har doim URL’dagiidbo‘yicha serverdan yuklab olish mantiqini ham yozib qo‘yish shart!
Xulosa
- Location state — URL manzilini toza saqlagan holda navigatsiya orqali yashirin ma'lumot uzatishning eng optimal vositasidir.
- U brauzerning ichki
history.statemexanizmi bilan ishlaydi. <Link state={{ ... }}>yokinavigate('/path', { state: { ... } })orqali yuboriladi vauseLocation().stateorqali qabul qilinadi.- U bo‘sh (
null) bo‘lib qolishi mumkinligi sababli doimostate?.property(optional chaining) orqali xavfsiz tekshiriladi.