Seriya: React Router Dars 37

Location state — Navigatsiya davomida qo‘shimcha ma'lumot uzatish

React Router'da Location state: URL manzilini toza saqlagan holda sahifalararo yashirin ma'lumot uzatish, useLocation orqali o'qish va null xavfsizligi.

37-dars

Location state — Navigatsiya davomida qo‘shimcha ma'lumot uzatish

Tasavvur qiling, siz do‘stingizga pochta orqali konvertda xat yuboryapsiz. Konvertning tashqi tomoniga faqat qabul qiluvchining rasmiy manzili yoziladi (bu — URL manzil). Lekin konvertning ichiga faqat siz va do‘stingiz tushunadigan, ko‘chadan o‘tgan-ketgan odamlar ko‘ra olmaydigan maxfiy qog‘ozcha (bu — Location State) solib yuborasiz.

Veb-ilovalarda ham har doim barcha ma'lumotlarni URL manzilida (/candidates/15?name=Aziz&role=Frontend&from=sidebar) ochiq-oydin ko‘rsatib bo‘lmaydi. Bu manzil satrini xunuk, uzun va xavfli qilib qo‘yadi.

React Router kutubxonasidagi Location state — bu sahifalararo o‘tish vaqtida URL manzilini toza saqlagan holda, fonga yashirib qo‘shimcha ma'lumotlarni (obyekt, massiv, xabar) xavfsiz uzatish mexanizmidir.


3 xil URL uzatish usullari taqqoslovi

React Router’da ma'lumotlarni navigatsiya orqali uzatishning 3 xil yo‘li bor:

graph TD
    A["Navigatsiya orqali ma'lumot uzatish"] --> B["1. Path Param (:id)<br/>URL ichida: /candidates/42<br/>(Resurs identifikatori)"]
    A --> C["2. Query Param (?search=...)<br/>URL oxirida: ?status=active<br/>(Filtr va qidiruv uchun ochiq)"]
    A --> D["3. Location State (state: {...})<br/>URL toza qoladi: /candidates/42<br/>(Fonda yashirin ma'lumot)"]
Xususiyati Path Parameters (:id) Query Parameters (?page=1) Location State (state: {...})
URL’da ko‘rinishi Ochiq ko‘rinadi Ochiq ko‘rinadi Ko‘rinmaydi (Yashirin)
Havola ulashilganda Saqlanadi Saqlanadi Yo‘qoladi (Faqat joriy sessiyada)
F5 (Refresh) qilinganda Saqlanadi Saqlanadi Brauzer xotirasida (history.state) saqlanadi
Asosiy maqsadi Aniq obyektni topish Filtrlash, qidiruv Bildirishnomalar, kesh, tranzit ma'lumotlar

Location state qanday jo‘natiladi?

State ma'lumotlarini jo‘natishning 2 ta asosiy usuli bor:

1. Deklarativ usul: <Link> yoki <NavLink> orqali

<Link> komponentining maxsus state propidan foydalanamiz:

<Link
  to="/candidates/42"
  state={{ fromSource: 'Asosiy banner', candidateName: 'Aziz Rahimov' }}
>
  Nomzod profiliga o‘tish
</Link>

2. Dasturiy usul: useNavigate() orqali

JavaScript kodi yoki forma yuborilganda navigate funksiyasining ikkinchi argumentida beriladi:

const navigate = useNavigate();

navigate('/candidates/42', {
  state: { fromSource: 'Nomzodlar jadvali', candidateName: 'Aziz Rahimov' },
});

Location state qanday qabul qilib olinadi?

Qabul qiluvchi komponentda React Router’ning useLocation hook'i orqali location.state maydoni o‘qiladi:

import { useLocation } from 'react-router-dom';

interface CandidateNavigationState {
  fromSource?: string;
  candidateName?: string;
}

function CandidateDetail() {
  const location = useLocation();

  // TypeScript bilan qat'iy tekshirib olamiz
  const state = location.state as CandidateNavigationState | null;

  return (
    <div>
      {state?.candidateName && (
        <p>Nomzod ismi (keshdan): {state.candidateName}</p>
      )}
    </div>
  );
}

Amaliy loyiha: Tezkor preview va yo‘nalish manbasi

Keling, nomzodlar ro‘yxatidan batafsil sahifaga o‘tishda ma'lumotni state orqali yuborish va qabul qilishni to‘liq ko‘ramiz.

1-qadam: Ro‘yxat sahifasi (CandidatesList.tsx)

import { Link } from 'react-router-dom';

interface Candidate {
  id: number;
  name: string;
  role: string;
  status: string;
}

const mockCandidates: Candidate[] = [
  { id: 101, name: 'Aziz Rahimov', role: 'Frontend Developer', status: 'Suhbatda' },
  { id: 102, name: 'Malika Karimova', role: 'Product Designer', status: 'Yangi' },
];

export default function CandidatesList() {
  return (
    <div className="max-w-2xl mx-auto p-6 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm mt-8">
      <h1 className="text-2xl font-bold text-slate-800 mb-6">Nomzodlar ro‘yxati</h1>

      <div className="space-y-4">
        {mockCandidates.map((candidate) => (
          <div
            key={candidate.id}
            className="flex items-center justify-between p-4 bg-slate-50 border border-slate-200 rounded-xl"
          >
            <div>
              <p className="font-semibold text-slate-900">{candidate.name}</p>
              <p className="text-sm text-slate-500">{candidate.role}</p>
            </div>

            {/* Link orqali nomzodning tayyor ma'lumotlarini state qilib yuboramiz */}
            <Link
              to={`/candidates/${candidate.id}`}
              state={{
                cachedCandidate: candidate,
                openedFrom: 'Nomzodlar jadvali (Filtr: Hammasi)',
              }}
              className="px-4 py-2 bg-indigo-600 hover:bg-indigo-700 text-white text-sm font-medium rounded-lg transition-colors"
            >
              Batafsil &rarr;
            </Link>
          </div>
        ))}
      </div>
    </div>
  );
}

2-qadam: Tafsilot sahifasi (CandidateDetail.tsx)

Ushbu sahifa ochilishi bilanoq, serverdan ma'lumot kelguncha kutmasdan, location.state orqali uzatilgan cachedCandidate ma'lumotlarini darhol ekranga chizib turishi (Optimistic UI) mumkin:

import { useParams, useLocation, Link } from 'react-router-dom';

interface CandidateState {
  cachedCandidate?: {
    id: number;
    name: string;
    role: string;
    status: string;
  };
  openedFrom?: string;
}

export default function CandidateDetail() {
  const { id } = useParams<{ id: string }>();
  const location = useLocation();

  // State'ni olamiz
  const state = location.state as CandidateState | null;
  const candidate = state?.cachedCandidate;

  return (
    <div className="max-w-xl mx-auto p-6 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm mt-8">
      {/* Agar oldingi sahifadan manba yuborilgan bo'lsa */}
      {state?.openedFrom && (
        <div className="mb-4 p-3 bg-indigo-50 border border-indigo-100 rounded-lg text-indigo-700 text-xs">
          Manba: <strong>{state.openedFrom}</strong>
        </div>
      )}

      <h1 className="text-2xl font-bold text-slate-800">
        {candidate ? candidate.name : `Nomzod #${id}`}
      </h1>
      <p className="text-indigo-600 text-sm font-medium mt-1">
        {candidate ? candidate.role : 'Serverdan yuklanmoqda...'}
      </p>

      {candidate && (
        <div className="mt-4 p-4 bg-slate-50 rounded-xl border border-slate-100">
          <p className="text-xs text-slate-500 uppercase font-semibold">Tezkor kesh ma'lumotlari:</p>
          <p className="text-sm text-slate-700 mt-1">Holati: <strong>{candidate.status}</strong></p>
        </div>
      )}

      <div className="mt-6 pt-4 border-t border-slate-100">
        <Link to="/candidates" className="text-sm text-slate-500 hover:text-slate-800">
          &larr; Barcha nomzodlarga qaytish
        </Link>
      </div>
    </div>
  );
}

Eng muhim ogohlantirish (Null Safety)

[!CAUTION] location.state doimo mavjud bo‘ladi deb o‘ylamang!
Agar foydalanuvchi sahifaga ro‘yxatdagi havolani bosmasdan, brauzer manzil satriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sayt.uz/candidates/101 deb yozib kirsa yoki do‘sti yuborgan havolani yangi vkladkada ochsa:

location.state === null // yoki undefined bo'ladi!

Qat'iy qoida: location.state faqat yordamchi (qo‘shimcha) qulayliklar uchundir. Asosiy ma'lumotlarni (masalan, nomzodning to‘liq profili) har doim URL’dagi id bo‘yicha serverdan yuklab olish mantiqini ham yozib qo‘yish shart!


Xulosa

  • Location state — URL manzilini toza saqlagan holda navigatsiya orqali yashirin ma'lumot uzatishning eng optimal vositasidir.
  • U brauzerning ichki history.state mexanizmi bilan ishlaydi.
  • <Link state={{ ... }}> yoki navigate('/path', { state: { ... } }) orqali yuboriladi va useLocation().state orqali qabul qilinadi.
  • U bo‘sh (null) bo‘lib qolishi mumkinligi sababli doimo state?.property (optional chaining) orqali xavfsiz tekshiriladi.