Default parameter
TypeScript'da standart qiymatli parametrlar: type inference, tashqarida optional va ichkarida majburiy, faqat undefined'da ishlashi, destructuring bilan default va literal type kengayishi tuzog'i.
28-dars
Default parameter
Optional parametrni ko'rdik va uning bir noqulayligi bor edi: funksiya ichida qiymat T | undefined bo'lib qoladi va har safar ?? bilan to'ldirish kerak.
❌ Optional + qo'lda to'ldirish:
function paginate(items: string[], page?: number, limit?: number) {
const p = page ?? 1;
const l = limit ?? 20;
return items.slice((p - 1) * l, p * l);
}
Ikki qator faqat "standart qiymat qo'yish" uchun, ustiga page va p degan ikkita o'zgaruvchi paydo bo'ldi — qaysi birini ishlatish kerakligini adashtirish oson.
✅ Default parameter bilan:
function paginate(items: string[], page = 1, limit = 20) {
// page: number, limit: number — undefined yo'q
return items.slice((page - 1) * limit, page * limit);
}
paginate(products); // ✅ 1-sahifa, 20 ta
paginate(products, 3); // ✅ 3-sahifa, 20 ta
paginate(products, 2, 50); // ✅
Bitta sintaksis uch ishni bajaradi: parametrni chaqiruvchi uchun ixtiyoriy qiladi, standart qiymat beradi va ichkarida type'dan undefinedni olib tashlaydi.
Qanday ishlaydi?
1. Type default qiymatdan aniqlanadi
Default qiymat bo'lsa, annotation ko'pincha shart emas — TypeScript type'ni qiymatdan oladi:
function connect(host = "localhost", port = 5432, ssl = false) {
// host: string, port: number, ssl: boolean
}
connect("db.uz", "5432");
// ❌ Argument of type 'string' is not assignable to parameter of type 'number'.
Kerak bo'lsa annotation va default birga yoziladi:
function connect(host: string = "localhost", timeout: number | null = 3000) {}
2. Tashqaridan qaraganda — optional parametr
Chaqiruvchi uchun default parameter xuddi ? bilan yozilgandek ko'rinadi. Editor'da hover qilsangiz:
function paginate(items: string[], page = 1, limit = 20) {}
// function paginate(items: string[], page?: number, limit?: number): string[]
Ya'ni default — bu tashqarida optional, ichkarida majburiy.
3. Default faqat undefined'da ishlaydi
null, 0, "", false default'ni ishga tushirmaydi. || muammosi bu yerda yo'q:
function setVolume(level = 50) {
return level;
}
setVolume(); // 50
setVolume(undefined); // 50
setVolume(0); // ✅ 0 — default ishlamadi, to'g'ri
setVolume(null); // ❌ Argument of type 'null' is not assignable to parameter of type 'number | undefined'.
null strict rejimda umuman o'tmaydi. Agar API'dan null kelishi mumkin bo'lsa, uni chaqirishdan oldin ?? bilan undefinedga aylantiring yoki type'ni kengaytiring.
4. Default'li parametr o'rtada ham bo'lishi mumkin
Optional parametrdan farqli, default'li parametr majburiydan oldin turishi mumkin. Lekin u holda chaqiruvchi undefinedni aniq berishi kerak:
function createTag(type = "div", content: string) {}
// Tashqi signature: (type: string | undefined, content: string)
createTag("span", "Salom"); // ✅
createTag(undefined, "Salom"); // ✅ default "div" ishlaydi
createTag("Salom"); // ❌ Expected 2 arguments, but got 1.
Bu noqulay, shuning uchun amalda default'li parametrlarni oxiriga qo'yish yaxshiroq.
5. Oldingi parametrga tayanish
Default qiymat ifoda bo'lishi va undan oldingi parametrlardan foydalanishi mumkin:
function createRange(start: number, end = start + 10, step = end > start ? 1 : -1) {
// ...
}
createRange(5); // 5 → 15, qadam 1
createRange(10, 0); // 10 → 0, qadam -1
Default qiymat har bir chaqiruvda qaytadan hisoblanadi, shuning uchun items: string[] = [] xavfsiz — Python'dagidek umumiy massiv muammosi JavaScript'da yo'q.
6. Obyekt parametr va destructuring bilan
Destructuring pattern'ni ham default'lar bilan to'ldirish mumkin:
type FetchOptions = {
method?: "GET" | "POST";
timeout?: number;
retries?: number;
};
function request(
url: string,
{ method = "GET", timeout = 5000, retries = 3 }: FetchOptions = {}
) {
// method: "GET" | "POST", timeout: number, retries: number ✅
}
request("/api/users"); // ✅
request("/api/users", { method: "POST" }); // ✅ qolganlari default
Oxiridagi = {}ga e'tibor bering. Usiz ikkinchi argumentni umuman bermasa bo'lmaydi:
function request(url: string, { method = "GET" }: FetchOptions) {}
request("/api/users");
// ❌ Expected 2 arguments, but got 1.
// (va JS'da: Cannot destructure property 'method' of 'undefined')
Eng ko'p uchraydigan xato
Literal default qiymat type'ni kengaytirib yuboradi. Default qiymatdan inference qulay, lekin literal qiymatlar bilan tuzoq bor:
function setTheme(theme = "light") {
document.body.dataset.theme = theme;
}
setTheme("dark"); // ✅
setTheme("blue"); // ✅ ← TS indamaydi!
setTheme("lihgt"); // ✅ ← imlo xatosi ham o'tdi
Hover qilsangiz: theme?: string. TypeScript "light" default'idan string type'ini chiqardi, "light" | "dark" emas — u sizning fikringizni o'qiy olmaydi, faqat bitta qiymatni ko'radi va uni kengaytiradi.
Raqamlarda ham xuddi shunday:
function setLogLevel(level = 1) {} // level: number, 1 | 2 | 3 emas
setLogLevel(999); // ✅ — lekin bunday daraja yo'q
✅ Yechim — ruxsat etilgan qiymatlarni annotation bilan aniq ko'rsatish:
type Theme = "light" | "dark" | "system";
function setTheme(theme: Theme = "light") {
document.body.dataset.theme = theme;
}
setTheme("dark"); // ✅
setTheme("blue"); // ❌ Argument of type '"blue"' is not assignable to parameter of type 'Theme'.
setTheme("lihgt"); // ❌
Annotation default qiymatni ham tekshiradi:
function setTheme(theme: Theme = "ligth") {}
// ❌ Type '"ligth"' is not assignable to type 'Theme'.
Obyekt destructuring'da bu muammo bo'lmaydi — u yerda type FetchOptionsdan keladi, default'dan emas.
Esda tuting: default qiymatdan inference keng type beradi. Parametr faqat cheklangan qiymatlarni qabul qilishi kerak bo'lsa (rejim, holat, rang, daraja) — literal union type'ni doim aniq yozing.