Seriya: TanStack Router Dars 59

Route actions — Route orqali ma'lumotlarni o‘zgartirish konsepsiyasi

TanStack Router'da ma'lumotlarni o'zgartirish: Remix/React Router actionlaridan farqi, router.invalidate(), TanStack Query va TanStack Start Server Functions.

59-dars

Route actions — Route orqali ma'lumotlarni o‘zgartirish konsepsiyasi

React olamida ma'lumotlarni o‘qish (Data Fetching) qanchalik muhim bo‘lsa, ularni o‘zgartirish (Data Mutation — qo‘shish, tahrirlash, o‘chirish) ham shunchalik dolzarbdir.

Remix yoki React Router 6.4+ kabi freymvorklarda har bir route o‘zining action funksiyasiga ega bo‘ladi. TanStack Router esa yanada moslashuvchan, modulli va zamonaviy yondashuvni tanlaydi: u routing va mutatsiyani bir-biriga sun'iy bog‘lamaydi, balki router.invalidate(), TanStack Query va TanStack Start Server Functions bilan mukammal uyg‘unlikda ishlaydi.


1. Hayotiy o‘xshatish: Bankdagi operatsiya va Markaziy hisob

Tasavvur qiling, siz bank kassasida hisobingizga pul o‘tkazmasi qilyapsiz (Mutatsiya — POST so‘rovi).

Kassir pulni qabul qilib, markaziy bank ma'lumotlar bazasiga yozadi. Operatsiya muvaffaqiyatli yakunlanishi bilan kassir qo‘ng‘iroq tugmasini bosadi (router.invalidate()): Bu signal orqali zaldagi barcha monitorlar, sizning mobil ilovangiz va bank xodimining kompyuteri o‘z ma'lumotlarini darhol qaytadan yangilaydi (Re-fetch). Siz dasturni o‘chirib-yoqmasdan turib, yangi balansni bir zumda ko‘rasiz.


2. Mutatsiya va Keshni yangilash zanjiri

TanStack Router arxitekturasida ma'lumotlarni o‘zgartirish 3 ta oddiy qadamdan iborat:

[ 1. Forma yuboriladi ] ──> [ 2. API / ServerFn bajariladi ] ──> [ 3. router.invalidate() ]
                                                                           │
                                                                           ▼
                                                             Barcha faol loader'lar
                                                             qayta ishga tushadi!

3. Real Loyiha Namunasi: useRouter va router.invalidate()

Keling, yangi post yaratish va ro‘yxat sahifasidagi ma'lumotlarni avtomatik yangilashni ko‘rib chiqamiz:

// src/routes/posts/new.tsx
import { createFileRoute, useNavigate, useRouter } from '@tanstack/react-router'
import { useState } from 'react'

export const Route = createFileRoute('/posts/new')({
  component: CreatePostPage,
})

function CreatePostPage() {
  const router = useRouter()
  const navigate = useNavigate()
  const [title, setTitle] = useState('')
  const [isSubmitting, setIsSubmitting] = useState(false)

  const handleSubmit = async (e: React.FormEvent) => {
    e.preventDefault()
    setIsSubmitting(true)

    try {
      // 1. Serverga ma'lumot yuboramiz (Mutation)
      const res = await fetch('https://api.example.com/posts', {
        method: 'POST',
        headers: { 'Content-Type': 'application/json' },
        body: JSON.stringify({ title }),
      })

      if (!res.ok) throw new Error('Postni saqlab bo‘lmadi')

      // 2. KESHNI TOZALASH (Invalidate):
      // Router barcha faol route loader'larini yangi ma'lumot olishga majbur qiladi!
      await router.invalidate()

      // 3. Postlar ro'yxati sahifasiga yo'naltiramiz
      navigate({ to: '/posts' })
    } catch (error) {
      alert('Xatolik yuz berdi!')
    } finally {
      setIsSubmitting(false)
    }
  }

  return (
    <div className="create-post-card">
      <h2>Yangi Maqola Qo‘shish</h2>
      <form onSubmit={handleSubmit}>
        <input
          type="text"
          placeholder="Sarlavhani kiriting..."
          value={title}
          onChange={(e) => setTitle(e.target.value)}
          required
        />
        <button type="submit" disabled={isSubmitting}>
          {isSubmitting ? 'Saqlanmoqda...' : 'Saqlash'}
        </button>
      </form>
    </div>
  )
}

[!TIP] router.invalidate() chaqirilganda, TanStack Router barcha ochiq sahifalarning loaderlarini fonda yangilaydi. Bu orqali foydalanuvchi sahifani yangilamasdan (F5 bosmasdan) yangi qo‘shilgan ma'lumotlarni ko‘radi.


4. TanStack Start: Server Functions (createServerFn)

Agar siz to‘liq full-stack veb-ilova yaratayotgan bo‘lsangiz, TanStack Start sizga Server Functions imkoniyatini beradi. Bu alohida REST API yozmasdan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri TypeScript orqali server kodini yozish imkonidir:

// src/functions/posts.ts
import { createServerFn } from '@tanstack/start'

// 1. Server tomonida ishlaydigan Type-Safe mutatsiya
export const createPostServerFn = createServerFn({ method: 'POST' })
  .validator((data: { title: string; content: string }) => data)
  .handler(async ({ data }) => {
    // Ushbu kod FAQAT serverda ishlaydi (Ma'lumotlar bazasiga to'g'ridan-to'g'ri yozish)
    const newPost = await db.post.create({
      data: {
        title: data.title,
        content: data.content,
      },
    })

    return newPost
  })

Komponent ichida uni oddiy asinxron funksiya kabi chaqirish mumkin:

const newPost = await createPostServerFn({
  data: { title: 'Yangi Mavzu', content: 'Matn...' }
})
await router.invalidate()

5. Mutatsiya va Yangilanish Oqimi (Mermaid Diagram)

sequenceDiagram
    autonumber
    actor User as Foydalanuvchi
    participant UI as Forma Komponenti
    participant Server as Backend / ServerFn
    participant Router as TanStack Router
    participant List as /posts Ro'yxati

    User->>UI: Formani to'ldirib 'Saqlash' tugmasini bosdi
    UI->>Server: POST so'rovi (Ma'lumot yuboriladi)
    Server-->>UI: 201 Created (Muvaffaqiyatli saqlandi)
    
    UI->>Router: router.invalidate() chaqiriladi
    Router->>List: /posts loader() fonda qayta ishga tushadi
    List-->>Router: Yangi qo'shilgan post bilan yangi ro'yxat qaytadi
    Router-->>User: Ekran zudlik bilan yangi ma'lumot bilan yangilanadi!

6. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router / Remix Actions TanStack Router Yondashuvi
Mutatsiya joylashuvi Marshrut fayli ichida monolit action() Modulli: useMutation yoki createServerFn
Forma boshqaruvi <Form method="post"> HTML uslubida Zamonaviy React formalar yoki server funksiyalari
Keshni yangilash Avtomatik (lekin nazorat qilish qiyin) router.invalidate() orqali aniq va nazorat ostida
Type Safety FormData dan string o‘qish talab etiladi 100% Type-Safe argumentlar va validatsiyalar
Full-Stack integratsiya Remix arxitekturasiga bog‘langan TanStack Start bilan mukammal RPC integratsiyasi

Xulosa

  • TanStack Router ma'lumotlarni o‘zgartirishni (Mutations) qat'iy bitta action qolipiga majburlamaydi.
  • Ma'lumot o‘zgargandan so‘ng router.invalidate() chaqirilishi barcha faol loader'larni qayta ishga tushirib, keshni yangilaydi.
  • TanStack Query bilan birgalikda foydalanilganda optimistik yangilanishlar (Optimistic UI) yaratish juda osonlashadi.
  • TanStack Start'ning createServerFn vositasi orqali esa alohida API yozmasdan to‘liq type-safe server mutatsiyalarini amalga oshirish mumkin.