Seriya: TanStack Router Dars 22

Dynamic route segments — $id orqali parametrlar

TanStack Router'da dinamik marshrutlar: $ belgisi bilan parametrlarni e'lon qilish, Route.useParams(), bir nechta ichma-ich parametrlar va React Router bilan taqqoslash.

22-dars

Dynamic route segments — $id orqali parametrlar

Tasavvur qiling, siz ko‘p qavatli zamonaviy mehmonxonaga keldingiz. Mehmonxonada yuzlab mijozlar yashaydi, lekin har bir mijoz uchun alohida bino qurilmagan. Koridorda bir xil qulaylikdagi xonalar joylashgan va har bir xona eshigiga raqamli belgi osilgan: 101, 102, 505. Qaysi xonaning kalitini olsangiz, o‘sha xonaning eshigi ochiladi.

Veb-ilovalarda ham har bir foydalanuvchi yoki har bir mahsulot uchun alohida-alohida statik fayl ochib chiqilmaydi. Buning o‘rniga o‘zgaruvchan qiymatlarni qabul qiluvchi Dinamik Marshrutlar (Dynamic Route Segments) yaratiladi.

TanStack Router’ning fayl tizimida har qanday dinamik parametr nomi boshiga $ belgisi qo‘yiladi.


1. Nima uchun : emas, balki $ belgisi?

React Router va ko‘plab backend freymvorklarda dinamik parametrlar odatda ikki nuqta bilan (:userId, :id) belgilanardi.

Biroq ko‘plab operatsion tizimlarda (ayniqsa Windows tizimida) fayl yoki papka nomlariga : belgisini qo‘yish qat'iyan man etilgan. Shu sababli TanStack Router fayl tizimi bilan 100% mos va xavfsiz bo‘lgan $ prefiksidan foydalanadi:

src/
└── routes/
    └── users/
        └── $userId.tsx        -> URL: "/users/:userId"

TanStack Router Vite plagini ushbu nomni ko‘rishi bilanoq uni dinamik parametr deb taniydi va TypeScript uchun { userId: string } turini generatsiya qiladi.


2. Real kod namunasi: $userId.tsx

Dinamik parametrni loader ichida ma'lumot yuklashda va komponent ichida ekranga chiqarishda qanday ishlatilishini ko‘rib chiqamiz:

// src/routes/users/$userId.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'

interface UserData {
  id: string
  name: string
  email: string
  role: string
}

// 1. Yo'l shablonini ko'rsatamiz
export const Route = createFileRoute('/users/$userId')({
  // Loader dinamik parametrni avtomatik qabul qiladi
  loader: async ({ params }) => {
    // params.userId avtomatik ravishda mavjud va string ekani kafolatlangan!
    const response = await fetch(`https://api.example.com/users/${params.userId}`)
    
    if (!response.ok) {
      throw new Error("Foydalanuvchi topilmadi!")
    }
    
    return (await response.json()) as UserData
  },
  component: UserProfilePage,
})

function UserProfilePage() {
  // 2. Dinamik parametrni Route orqali olamiz (100% type-safe!)
  const { userId } = Route.useParams()

  // 3. Loader yuklagan ma'lumotni olamiz
  const user = Route.useLoaderData()

  return (
    <div style={{ padding: '2rem', maxWidth: '600px', fontFamily: 'sans-serif' }}>
      <span style={{ background: '#e2e8f0', padding: '0.2rem 0.5rem', borderRadius: '4px' }}>
        Foydalanuvchi ID: #{userId}
      </span>
      <h1 style={{ marginTop: '0.75rem', color: '#0f172a' }}>{user.name}</h1>
      <p style={{ color: '#475569' }}>Email: {user.email}</p>
      <p style={{ color: '#475569' }}>Lavozimi: {user.role}</p>
    </div>
  )
}

[!IMPORTANT] Route.useParams() to‘g‘ridan-to‘g‘ri fayl moduliga bog‘langan. Siz noto‘g‘ri nomdagi o‘zgaruvchini (masalan, const { id } = Route.useParams()) yozganingizda, TypeScript darhol qizil chiziq bilan to‘xtatadi.


3. Bir nechta dinamik parametrlar (Nested Dynamic Segments)

Real loyihalarda ko‘pincha ichma-ich joylashgan bir nechta parametrlar kerak bo‘ladi. Masalan: ma'lum bir blog-postning ichidagi ma'lum bir izohni ko‘rish (/posts/:postId/comments/:commentId).

Buning uchun papka va fayllarni zanjir kabi tuzish kifoya:

src/
└── routes/
    └── posts/
        └── $postId/
            └── comments/
                └── $commentId.tsx    -> URL: "/posts/:postId/comments/:commentId"

Kodda parametrlarni o'qish:

// src/routes/posts/$postId/comments/$commentId.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/posts/$postId/comments/$commentId')({
  component: CommentDetailPage,
})

function CommentDetailPage() {
  // Har ikkala parametr ham avtomatik TypeScript'da mavjud!
  const { postId, commentId } = Route.useParams()

  return (
    <div>
      <h3>Maqola ID: #{postId}</h3>
      <p>Izoh ID: #{commentId}</p>
    </div>
  )
}

4. Dinamik marshrut mexanizmi (Mermaid Diagram)

flowchart TD
    URL["Brauzerdan so'rov keldi: /users/42"] --> Matcher["TanStack Router tahlili"]
    Matcher --> Template["Mos shablon: src/routes/users/$userId.tsx"]
    Template --> Extract["userId = '42' deb ajratib olinadi"]
    
    subgraph Execution["Xavfsiz Ijro"]
        Extract --> Loader["loader({ params: { userId: '42' } })"]
        Extract --> Hook["Route.useParams() -> { userId: '42' }"]
    end

    Loader --> UI["UserProfilePage ma'lumotlar bilan chiziladi"]
    Hook --> UI

5. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router TanStack Router
Parametr belgisi :userId (Fayl tizimida xatoliklarga moyil) $userId (Fayl tizimlari bilan 100% mos)
Parametr turi Record<string, string | undefined> Aniq { userId: string } (Undefined bo‘lmaydi)
Autocomplete yordami Mavjud emas (ixtiyoriy nom yozib yuborish mumkin) Faqat faylda bor parametrlar avtomatik chiqadi
Havola berish (<Link>) String ulanmasi: to={'/users/' + id} to='/users/$userId' params={{ userId: id }}
Ichma-ich parametrlar Obyektlarda adashib ketish oson Papka tuzilmasi orqali tabiiy va xatosiz

Xulosa

  • Dinamik segmentlar o‘zgaruvchan qiymatlarni (ID, slug, kategoriya nomi) qabul qilish uchun xizmat qiladi.
  • TanStack Router’da parametrlar fayl yoki papka nomiga $ prefiksi qo‘yish orqali yaratiladi ($userId.tsx).
  • Route.useParams() orqali parametrlarni olish 100% type-safe bo‘lib, undefined bo‘lib qolish xavfidan to‘liq himoyalangan.
  • Zanjirsimon papkalar yordamida bir nechta dinamik parametrlarni ($postId/$commentId.tsx) osonlik bilan boshqarish mumkin.