Outlet — Child route'larni parent ichida render qilish
TanStack Router'da <Outlet />: ota layout ichida dinamik sahifalarni render qilish, qayta render bo'lishdan himoyalanish va React Router bilan taqqoslash.
17-dars
Outlet — Child route'larni parent ichida render qilish
Tasavvur qiling, siz devorga eng zamonaviy katta televizor o‘rnatdingiz. Televizorning ramkasi, karnaylari, pulti va elektr tarmog‘iga ulangan simlari (ota layout — Sidebar, Header, Footer) o‘z o‘rnida doimiy va mustahkam turadi. Siz pult yordamida kanallarni (Yangiliklar, Sport, Kinolar) almashtirganingizda, televizorning ramkasi yoki devor qaytadan qurilmaydi — faqatgina ekranning o‘rtasidagi tasvir o‘zgaradi.
TanStack Router’dagi <Outlet /> komponenti aynan o‘sha televizorning "ekran maydoni" vazifasini bajaradi. U ota (parent) layout ichida maxsus darcha ochib beradi va foydalanuvchi qaysi ichki sahifaga kirmasin, o‘sha sahifaning kontentini ushbu darcha ichida xavfsiz va silliq aks ettiradi.
1. Real misol va <Outlet />dan foydalanish
Keling, real loyihalarda eng ko‘p uchraydigan Dashboard boshqaruv paneli misolida ko‘rib chiqamiz.
Ota Layout fayli: src/routes/dashboard.tsx
// src/routes/dashboard.tsx
import { createFileRoute, Outlet, Link } from '@tanstack/react-router'
export const Route = createFileRoute('/dashboard')({
component: DashboardLayout,
})
function DashboardLayout() {
return (
<div style={{ display: 'flex', minHeight: '100vh', fontFamily: 'sans-serif' }}>
{/* 1. Doimiy turuvchi yon menyu (Ota layout qismi) */}
<nav style={{ width: '240px', background: '#f1f5f9', padding: '1.5rem', borderRight: '1px solid #cbd5e1' }}>
<h2 style={{ fontSize: '1.25rem', marginBottom: '1rem', color: '#0f172a' }}>Dashboard</h2>
<ul style={{ listStyle: 'none', padding: 0, display: 'flex', flexDirection: 'column', gap: '0.75rem' }}>
<li>
<Link to="/dashboard" activeProps={{ style: { fontWeight: 'bold', color: '#2563eb' } }}>
Statistika
</Link>
</li>
<li>
<Link to="/dashboard/profile" activeProps={{ style: { fontWeight: 'bold', color: '#2563eb' } }}>
Mening profilim
</Link>
</li>
<li>
<Link to="/dashboard/settings" activeProps={{ style: { fontWeight: 'bold', color: '#2563eb' } }}>
Tizim sozlamalari
</Link>
</li>
</ul>
</nav>
{/* 2. Dinamik o'zgarib turuvchi bola sahifalar aynan shu Outlet ichida chiqadi */}
<main style={{ flex: 1, padding: '2rem', background: '#ffffff' }}>
<Outlet />
</main>
</div>
)
}
Bola sahifa: src/routes/dashboard/profile.tsx
// src/routes/dashboard/profile.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'
export const Route = createFileRoute('/dashboard/profile')({
component: ProfilePage,
})
function ProfilePage() {
return (
<div>
<h2 style={{ color: '#1e293b' }}>Foydalanuvchi Profili</h2>
<p style={{ color: '#64748b' }}>Bu sahifa DashboardLayout ichidagi <Outlet /> orqali render bo'ladi.</p>
</div>
)
}
2. <Outlet /> qanday ishlaydi? (Ichki navigatsiya mexanizmi)
Foydalanuvchi brauzerda /dashboard/profile manziliga kirganda quyidagi zanjir ishga tushadi:
sequenceDiagram
autonumber
actor User as Foydalanuvchi
participant Router as TanStack Router
participant Parent as DashboardLayout
participant Child as ProfilePage
User->>Router: /dashboard/profile ga kirdi
Router->>Parent: 1. Ota komponentni render qiladi
Parent->>Router: 2. <Outlet /> darchasini uchratadi
Router->>Child: 3. Mos keluvchi bolani (profile.tsx) topadi
Child-->>Parent: 4. ProfilePage <Outlet /> ichiga joylashtiriladi
Note over Parent,Child: Navigatsiya: /dashboard/settings ga o'tildi
User->>Router: /dashboard/settings
Router-->>Parent: Sidebar saqlanadi (Re-render YO'Q)
Router->>Parent: <Outlet /> ichiga SettingsPage joylanadi
Navigatsiyaning 4 asosiy bosqichi:
- Marshrutni tahlil qilish: Router URL manziliga qarab ota (
dashboard.tsx) va bola (profile.tsx) sahifalarni aniqlaydi. - Ota komponentni chizish:
DashboardLayoutkomponenti ekranga chiziladi. <Outlet />ni to‘ldirish: Komponent ichidagi<Outlet />elementi o‘rniga mos keluvchi bola komponent (ProfilePage) joylashtiriladi.- Resurslarni tejash: Foydalanuvchi
/dashboard/settingsga o‘tganda, Sidebar yoki Navbar qayta render bo‘lmaydi — faqat<Outlet />ichidagi komponent almashtiriladi.
3. Nima uchun <Outlet /> ilova tezligi (Performance) uchun muhim?
[!TIP] State (holat) buzilmaydi: Agar ota Sidebar ichida qidiruv inputi bo‘lsa yoki menyu ro‘yxati pastga aylantirilgan (scroll qilingan) bo‘lsa, ichki sahifalar almashganda ushbu holatlar yo‘qolmaydi!
Asosiy afzalliklari:
- Zero DOM Flicker: Butun sahifa o‘chib-yonmaydi (miltillamaydi), faqat markaziy qism silliq o‘zgaradi.
- Xotirani tejash: Katta umumiy komponentlar qayta-qayta xotiradan o‘chirilmaydi va qayta yaratilmaydi.
- Ichma-ich (Multiple Nested) Outlets: Agar kerak bo‘lsa, bola sahifaning o‘zi ham yana o‘zining ichida boshqa bir
<Outlet />ni saqlashi mumkin (Root$\to$Dashboard$\to$SettingsTabs).
4. React Router va TanStack Router taqqosi
| Xususiyat | React Router (<Outlet />) |
TanStack Router (<Outlet />) |
|---|---|---|
| Asosiy vazifasi | Ichki sahifalarni ota komponent ichida render qilish | Ichki sahifalarni ota komponent ichida render qilish |
| Ma'lumotlar yuklanishi | Ota layout tugaguncha bola loader kutilishi mumkin (Waterfall) | Ota va barcha bola loaderlar parallel ishga tushadi |
| Context uzatish | useOutletContext<T>() orqali (qo‘lda generic kasting kerak) |
createFileRoute context orqali 100% to‘liq Type-safe |
| Xatoliklar boshqaruvi | Ota errorElement butun sahifani to‘sib qo‘yishi mumkin |
Har bir <Outlet /> o‘zining errorComponentiga ega bo‘lishi mumkin |
Xulosa
<Outlet />— bu ota layout komponenti ichida bola sahifalar dinamik chiqishi uchun mo‘ljallangan maxsus o‘rin (placeholder)dir.- Ichki sahifalar almashganda ota layout unmount bo‘lmaydi, natijada uning holati (state), formadagi yozuvlari va scroll joylashuvi saqlanib qoladi.
- TanStack Router’da
<Outlet />arxitekturasi parallel ma'lumot yuklash va to‘liq type-safe ishlash imkonini beradi.