Seriya: TanStack Router Dars 16

Pathless layout routes — URL segmentisiz layout yaratish

TanStack Router'da URL segmentisiz layoutlar: papka asosidagi (_app/) va tekis faylli (_marketing.) pathless usullar, beforeLoad orqali global himoya va React Router bilan taqqos.

16-dars

Pathless layout routes — URL segmentisiz layout yaratish

Tasavvur qiling, siz shaharning eng mashhur dam olish bog‘iga kirdingiz. Bog‘ ichida turli maydonlar bor: "Favvoralar maydoni", "Gulzor" va "Amfiteatr". Siz do‘stingizga lokatsiya yuborganingizda, manzilingiz shunchaki "Favvoralar maydoni" bo‘lib ko‘rinadi. Hech kim "Bog‘ ichidagi / Xavfsizlik zonasi / Favvoralar maydoni" deb uzun manzil aytmaydi. Lekin bog‘ning umumiy xavfsizlik xizmati, chiroqlari va yo‘laklari (umumiy Layout) har bir maydonda bir xil amal qiladi.

Veb-ilovalarda ham aynan shunday: foydalanuvchi tizimga kirgandan so‘ng profil, sozlamalar va buyurtmalar sahifalarini ko‘radi. Ularning barchasi umumiy tizim dizayniga (Sidebar, Header) va xavfsizlik tekshiruviga muhtoj, lekin brauzer URL manzilida ortiqcha prefikslar bo‘lmasdan, qisqagina /profile, /settings va /orders ko‘rinishida bo‘lishi shart.

TanStack Router’da bunday vazifani Pathless Layout Routes (URL segmentisiz layoutlar) bajaradi.


1. Pathless Layout yaratishning 2 xil yondashuvi

TanStack Router fayl tizimida boshida _ (pastki chiziq) bo‘lgan har qanday fayl yoki papkani "yo‘lsiz" (pathless) deb taniydi va uning nomini URL manzilga qo‘shmaydi.

Buni loyihada 2 xil usulda tashkil qilish mumkin:

1-usul: Papka asosidagi Pathless Layout (_app/ strukturasi)

Bir nechta sahifalar guruhini alohida papkada saqlashni yoqtiradiganlar uchun eng qulay usul:

src/
└── routes/
    ├── _app.tsx              -> 1. Asosiy Layout komponenti (<Outlet /> shu yerda)
    └── _app/                 -> 2. Underscore bilan nomlangan papka
        ├── profile.tsx       -> URL: "/profile" (URL'da "_app" yo'q!)
        └── settings.tsx      -> URL: "/settings"

Layout fayli: src/routes/_app.tsx

// src/routes/_app.tsx
import { createFileRoute, Outlet, Link } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/_app')({
  component: AppLayout,
})

function AppLayout() {
  return (
    <div style={{ display: 'flex', minHeight: '100vh' }}>
      {/* Umumiy Sidebar */}
      <aside style={{ width: '220px', background: '#0f172a', color: '#fff', padding: '1rem' }}>
        <h3>Mening Ilovam</h3>
        <nav style={{ display: 'flex', flexDirection: 'column', gap: '0.5rem', marginTop: '1rem' }}>
          <Link to="/profile" style={{ color: '#94a3b8' }}>Profil</Link>
          <Link to="/settings" style={{ color: '#94a3b8' }}>Sozlamalar</Link>
        </nav>
      </aside>

      {/* profile.tsx yoki settings.tsx aynan shu Outlet ichida chiziladi */}
      <main style={{ flex: 1, padding: '2rem' }}>
        <Outlet />
      </main>
    </div>
  )
}

2-usul: Tekis (Flat) fayllar asosidagi Pathless Layout (_prefix.fayl.tsx)

Ba'zida kichik guruhlar uchun ortiqcha ichma-ich papkalar ochib, fayl daraxtini chuqurlashtirishni xohlamaysiz. Buning uchun TanStack Router tekis fayl nomlash (flat route files) uslubini qo‘llab-quvvatlaydi:

src/
└── routes/
    ├── _marketing.tsx            -> Marketing sahifalari uchun umumiy Layout
    ├── _marketing.about.tsx      -> URL: "/about"
    └── _marketing.contact.tsx    -> URL: "/contact"

[!TIP] Bu yerda _marketing. prefiksi fayl nomi boshida turgani uchun URL manzilga kirmaydi, lekin har ikkala fayl ham _marketing.tsx layouti ichidagi <Outlet />da ochiladi!


2. Vizual arxitektura va Marshrut oqimi

flowchart TD
    subgraph Browser["Foydalanuvchi ko'radigan URL manzillar"]
        P["/profile"]
        S["/settings"]
    end

    subgraph InternalTree["Fayl tizimidagi Pathless Ierarxiya"]
        Layout["_app.tsx (Umumiy Qobiq va Sidebar)"]
        Child1["_app/profile.tsx"]
        Child2["_app/settings.tsx"]
    end

    P --> Layout
    S --> Layout
    Layout --> Child1
    Layout --> Child2

3. Pathless Layout'larning 2 ta eng kuchli imkoniyati

1. Global Route Guards (Autentifikatsiya himoyasi)

Pathless layout’ning beforeLoad funksiyasiga yozilgan har qanday tekshiruv ushbu layout ichidagi barcha sahifalarga avtomatik tatbiq etiladi. Har bir sahifada qaytadan login tekshirib o‘tirish shart emas:

// src/routes/_authenticated.tsx
import { createFileRoute, Outlet, redirect } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/_authenticated')({
  beforeLoad: async ({ context }) => {
    // Global context'dagi foydalanuvchi holatini tekshiramiz
    const auth = (context as any)?.auth
    if (!auth?.isLoggedIn) {
      throw redirect({
        to: '/login',
        search: { redirect: window.location.pathname },
      })
    }
  },
  component: () => (
    <div className="authenticated-layout">
      <Outlet />
    </div>
  ),
})

Endi _authenticated/profile.tsx yoki _authenticated/orders.tsx sahifalariga kirmoqchi bo‘lgan har qanday mehmon avtomatik ravishda /login manziliga chetlatiladi.

2. Bir ilovada bir nechta butunlay boshqacha dizaynlar (Multiple Shells)

Bitta loyihada 2 yoki 3 xil butunlay boshqa ko‘rinishdagi sahifalar bo‘lishi mumkin:

  • _public/: Mehmonlar uchun oddiy Landing Page (Header + Katta Banner + Footer).
  • _app/: Tizimga kirgan foydalanuvchilar uchun to‘liq ilova (Sidebar + Mini Topbar).

Ikkala bo‘lim sahifalari ham toza URL (/pricing, /dashboard, /profile) bilan ishlaydi, lekin o‘zlariga tegishli layoutlardan foydalanadi.


4. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router TanStack Router
Pathless layout tuzilishi Konfiguratsiyada path bermasdan faqat element beriladi Fayl yoki papka boshiga _ belgisi qo‘yiladi
Tekis (Flat) fayllarni qo‘llash Qo‘llab-quvvatlanmaydi (qo‘lda nomlanadi) _prefix.fayl.tsx orqali to‘liq qo‘llab-quvvatlanadi
Type-Safe Autocomplete URL qo‘lda kiritiladi, adashish xavfi yuqori <Link to="/profile"> deb yozilganda IDE to‘g‘ri biladi
Guard va Redirect Komponent ichida <Navigate /> yoki alohida wrapper beforeLoad orqali komponent render bo‘lishidan oldin to‘xtatiladi

Xulosa

  • Pathless Layout Routes — URL yo‘liga segment qo‘shmasdan bir guruh sahifalarga umumiy dizayn va tekshiruv beruvchi ota marshrutlardir.
  • Fayl yoki papka nomining boshidagi _ (underscore) belgisi uning pathless ekanligini bildiradi (_app.tsx yoki _marketing.about.tsx).
  • Bu usul loyihani qisqa va toza URL manzillar bilan ta'minlaydi va beforeLoad orqali sahifalar guruhini oson va ishonchli himoya qilish imkonini beradi.