Seriya: React Basics Dars 40

Re-render sabablari — State, props va ota komponent qayta renderining ta’siri

React'da komponentlar nima sababdan re-render bo'lishi (state, props, ota komponent) va komponentlar daraxti bo'ylab render tarqalishi.

40-dars

Re-render sabablari — State, props va ota komponent qayta renderining ta’siri

React ilovasida komponent qachon va nima uchun qayta chizilishini (re-render) tushunish dastur tezligini ta'minlash uchun eng muhim qadamlardan biridir. React komponenti o'z-o'zidan shunchaki qayta ishga tushmaydi — buning uchta asosiy sababi bor.

Re-render'ga sabab bo'luvchi 3 ta asosiy omil:

  1. State o'zgarishi: Komponent ichidagi useState orqali yaratilgan holat qiymati o'zgarganda (setState), React o'sha komponentni darhol qayta render qiladi.
  2. Props o'zgarishi: Bola komponentga ota komponentdan kelayotgan qiymat (props) yangilanganda, bola komponent majburiy ravishda yangi qiymat bilan qayta chiziladi.
  3. Ota komponentning qayta render bo'lishi (Eng ko'p uchraydigan holat): Agar ota komponent qayta render bo'lsa, sukut bo'yicha (default) uning ichidagi barcha bola komponentlar ham — hatto ularning props'lari umuman o'zgarmagan bo'lsa ham — ergashib qayta render bo'laveradi.

Kodda qanday ko'rinadi?

Keling, ota komponentdagi state o'zgarganda bola komponent ham qanday qilib qayta render bo'lishini konsol loglari yordamida ko'ramiz:

import { useState } from 'react';

// 1. Bola komponent
function ChildComponent({ title }: { title: string }) {
  console.log("🟢 Bola komponent render bo'ldi!");

  return (
    <div style={{ marginTop: '10px', padding: '8px', backgroundColor: '#f1f5f9', borderRadius: '4px' }}>
      <p>Bola komponent matni: <strong>{title}</strong></p>
    </div>
  );
}

// 2. Ota komponent
function ParentComponent() {
  const [count, setCount] = useState<number>(0);

  console.log("🔵 Ota komponent render bo'ldi!");

  return (
    <div style={{ padding: '16px', border: '1px solid #e2e8f0', borderRadius: '8px', maxWidth: '350px' }}>
      <h3>Ota komponent</h3>
      <p>Count: <strong>{count}</strong></p>
      
      <button 
        onClick={() => setCount(prev => prev + 1)} 
        style={{ padding: '6px 12px', backgroundColor: '#2563eb', color: 'white', border: 'none', borderRadius: '4px', cursor: 'pointer' }}
      >
        Otadagi count'ni oshirish
      </button>

      {/* Ota render bo'lgani uchun bola ham ergashib render bo'ladi */}
      <ChildComponent title="O'zgarmas sarlavha" />
    </div>
  );
}

Real hayotiy misol: Uyning asosiy elektr boshqaruvi va xonadagi chiroqlar

  • Asosiy pult: Tasavvur qiling, siz zalga o'rnatilgan asosiy elektr boshqaruv pultidagi tugmani bosib, zal chiroqining yorqinligini o'zgartirdingiz (Ota komponent state'i o'zgardi).
  • Zanjir reaksiyasi: Uyning umumiy simlar tarmog'iga ko'ra, asosiy tarmoqqa ulangan barcha boshqa xonalardagi chiroqlar ham o'sha o'zgarish sababli miltillab o'tadi (Ota render bo'lganda bolalarning ham qayta tekshiruvdan o'tishi).
  • Xulosa: React'da ham ota komponent o'zgarsa, daraxt bo'ylab pastga qarab barcha bola komponentlar avtomatik ravishda tekshiruvdan (re-render) o'tadi (kerak bo'lsa, buni keyinchalik React.memo orqali optimizatsiya qilish mumkin).