React va Vanilla JavaScript — DOM'ni qo'lda boshqarish va React yondashuvi farqi
Vanilla JavaScript imperativ yondashuvi va React deklarativ yondashuvi orasidagi asosiy farqlar, Counter misoli bilan.
2-dars
React va Vanilla JavaScript — DOM'ni qo'lda boshqarish va React yondashuvi farqi
Ikkala yondashuvning asosiy farqi shundaki, Vanilla JavaScript imperativ (qanday bajarish kerakligini birma-bir ko'rsatish) tarzda ishlaydi, React esa deklarativ (natija qanday bo'lishi kerakligini e'lon qilish) yondashuvga asoslanadi.
Asosiy farqlar jadvali
| Xususiyat | Vanilla JavaScript | React |
|---|---|---|
| Yondashuv | Imperativ (qadam-baqadam ko'rsatma beriladi) | Deklarativ (faqat holat — state boshqariladi) |
| DOM bilan ishlash | To'g'ridan-to'g'ri real DOM'ga murojaat qilinadi (sekinroq) | Virtual DOM orqali optimallashtirilgan tarzda yangilanadi (tezkor) |
| Ma'lumotlar oqimi | Bir tomonlama yoki qo'lda sinxronizatsiya qilinadi | Avtomatik (ma'lumot o'zgarsa, UI o'zi yangilanadi) |
| Kod hajmi | Katta ilovalarda kod ko'payib, tartibsizlashib ketishi mumkin | Komponentlar hisobiga tartibli va qisqa saqlanadi |
Real misol: Oddiy "Hisoblagich" (Counter)
Keling, bitta tugma bosilganda sonni 1 taga oshiradigan kichik dasturni har ikkala usulda solishtiramiz.
1. Vanilla JavaScript yondashuvi (Imperativ)
Siz brauzerga elementlarni qanday topish, hodisani qanday tinglash va matnni qo'lda o'zgartirishni birma-bir buyurasiz:
<!-- HTML: -->
<button id="btn">Bos: <span id="count">0</span></button>
const btn = document.getElementById('btn');
const countSpan = document.getElementById('count');
let count = 0;
btn.addEventListener('click', () => {
count++; // 1. O'zgaruvchini o'zgartirish
countSpan.textContent = count; // 2. DOM elementini qo'lda topib yangilash
});
Muammo: Agar ilova kattalashib, shu qiymat yana boshqa 5 ta joyda ishlatilsa, ularning hammasini kodda qo'lda topib yangilab chiqish kerak. Unutsangiz, xatolik (bug) kelib chiqadi.
2. React yondashuvi (Deklarativ)
React'da siz elementlarni qo'lda qidirmaysiz. Siz faqat holat (state) bilan ishlaysiz:
function Counter() {
const [count, setCount] = React.useState(0);
return (
<button onClick={() => setCount(count + 1)}>
Bos: {count}
</button>
);
}
Afzallik: Siz faqat setCount orqali qiymatni oshirasiz, xolos. React avtomatik ravishda count o'zgarganini sezadi va ekranda uni qayerda ishlatgan bo'lsangiz, hammasini o'zi yangilab chiqadi. Siz DOM elementlarini qo'lda qidirmaysiz.