Seriya: React Router Dars 8

Layout routes — Bir nechta sahifada umumiy layout'dan foydalanish

React Router'da Layout routes va Pathless routes tushunchalari, URL'ga ta'sir qilmagan holda umumiy qoliplarni ulash va Protected route'lar arxitekturasi.

8-dars

Layout routes — Bir nechta sahifada umumiy layout'dan foydalanish

Oldingi darsda biz ota marshrutlar qanday qilib o'z bolalarini o'rab olishini ko'rib chiqdik. Ammo haqiqiy loyihalarda ilovaning turli bo'limlari butunlay boshqa-boshqa tashqi ko'rinishga (Layout) ega bo'ladi:

  • Asosiy sayt sahifalari: Tepadagi umumiy Navbar va pastdagi Footer.
  • Kirish/Ro'yxatdan o'tish (Auth): Navbar va Footersiz, ekranning o'rtasida turuvchi toza quti.
  • Boshqaruv paneli (Dashboard): Chapdagi vertikal Sidebar va keng ishchi maydoni.

Barcha sahifalarga bittalab ushbu dizaynlarni chaqirib chiqmaslik uchun React Router'da Layout Routes mexanizmi qo'llaniladi.


Pathless Layout Routes (Yo'lsiz layoutlar)

React Router v6’ning eng sevimli xususiyatlaridan biri — bu Pathless routes (Yo'lga ega bo'lmagan marshrutlar) dir.

Odatda ota route o'zining path="/dashboard" kabi manziliga ega bo'lardi. Ammo ba'zida siz layout faqat vizual qolip vazifasini bajarishini, lekin URL manziliga hech qanday ortiqcha so'z qo'shmasligini xohlaysiz.

Qanday ishlaydi?

<Route> tegi ichida path atributi umuman yozilmaydi, shunchaki element={<Layout />} beriladi:

<Route element={<DashboardLayout />}>
  {/* Bu bolalar DashboardLayout ichidagi <Outlet /> ga tushadi, 
      lekin ularning URL'lariga hech qanday ota prefiks qo'shilmaydi! */}
  <Route path="/dashboard" element={<DashboardHome />} />
  <Route path="/candidates" element={<CandidatesList />} />
  <Route path="/settings" element={<Settings />} />
</Route>

To'liq amaliy misol: Ko'p Layoutli Ilova

Quyidagi misolda bitta ilova ichida 3 xil turdagi sahifalar qanday qilib o'zlarining alohida layoutlariga ajratilganini ko'ramiz:

import React from 'react';
import { BrowserRouter, Routes, Route, Link, Outlet, Navigate } from 'react-router-dom';

// 1. Asosiy sayt uchun Layout (Navbar + Footer)
function PublicLayout() {
  return (
    <div>
      <header style={{ padding: '12px 20px', background: '#3b82f6', color: 'white' }}>
        <nav style={{ display: 'flex', gap: '16px' }}>
          <Link to="/" style={{ color: 'white' }}>Bosh sahifa</Link>
          <Link to="/about" style={{ color: 'white' }}>Biz haqimizda</Link>
          <Link to="/login" style={{ color: 'white' }}>Kirish</Link>
        </nav>
      </header>

      <main style={{ padding: '20px' }}>
        <Outlet />
      </main>

      <footer style={{ padding: '12px', background: '#e2e8f0', textAlign: 'center' }}>
        © 2026 Barcha huquqlar himoyalangan.
      </footer>
    </div>
  );
}

// 2. Auth sahifalari uchun Layout (Markazlashtirilgan toza oyna)
function AuthLayout() {
  return (
    <div style={{ display: 'flex', justifyContent: 'center', alignItems: 'center', minHeight: '100vh', background: '#f8fafc' }}>
      <div style={{ width: '360px', padding: '24px', background: 'white', borderRadius: '8px', boxShadow: '0 4px 6px -1px rgba(0,0,0,0.1)' }}>
        <Outlet />
      </div>
    </div>
  );
}

// 3. Ilova Marshrutlari Daraxti
export default function App() {
  return (
    <BrowserRouter>
      <Routes>
        {/* 1-GURUH: Ommaviy sahifalar */}
        <Route element={<PublicLayout />}>
          <Route path="/" element={<h2>Bosh sahifa kontenti</h2>} />
          <Route path="/about" element={<h2>Kompaniya haqida</h2>} />
        </Route>

        {/* 2-GURUH: Autentifikatsiya sahifalari */}
        <Route element={<AuthLayout />}>
          <Route path="/login" element={<h2>Tizimga kirish formasi</h2>} />
          <Route path="/register" element={<h2>Ro'yxatdan o'tish formasi</h2>} />
        </Route>
      </Routes>
    </BrowserRouter>
  );
}

Himoyalangan sahifalar (Protected Routes) yaratish

Layout Route'lardan faqat vizual qolip uchun emas, balki xavfsizlik va ruxsatlarni tekshirish uchun ham foydalaniladi:

// Foydalanuvchi tizimga kirganligini tekshiruvchi Guard Layout
function ProtectedLayout() {
  const isAuth = Boolean(localStorage.getItem('token'));

  // Agar foydalanuvchi kirmagan bo'lsa, login sahifasiga o'tkazib yuboramiz
  if (!isAuth) {
    return <Navigate to="/login" replace />;
  }

  // Tizimga kirgan bo'lsa, ichki sahifalarga ruxsat beramiz
  return (
    <div className="dashboard-container">
      <Sidebar />
      <div className="content">
        <Outlet />
      </div>
    </div>
  );
}

// Ishlatilishi:
<Routes>
  <Route path="/login" element={<Login />} />

  {/* Ushbu blok ichidagi barcha sahifalar faqat ro'yxatdan o'tganlarga ochiladi! */}
  <Route element={<ProtectedLayout />}>
    <Route path="/dashboard" element={<Dashboard />} />
    <Route path="/profile" element={<Profile />} />
    <Route path="/analytics" element={<Analytics />} />
  </Route>
</Routes>

Taqqoslash jadvali

Xususiyat Standart Ota Route (path="/dashboard") Pathless Layout Route (element={<Layout />})
path atributi Mavjud bo'lishi shart Yo'q (tashlab ketiladi)
URL'ga ta'siri Barcha bolalar manziliga /dashboard/ so'zini qo'shadi URL'ni o'zgartirmaydi, bolalar o'z path'larida qoladi
Asosiy maqsadi Yo'nalishlar ierarxiyasini qurish Vizual qoliplar va xavfsizlik (Auth Guard) yaratish
Bolalar joylashuvi <Outlet /> orqali <Outlet /> orqali

Real hayotiy analogiya: Rasmiy Korxona Konvertlari

Tasavvur qiling, siz katta bankda xodimsiz:

  • Bankning o'ziga xos rasmiy qat'iy qora konverti bor (AuthLayout — xavfsiz va alohida).
  • Mijozlarga boradigan xatlar uchun esa chiroyli yorqin logotipli konvert ishlatiladi (PublicLayout).
  • Siz har safar yangi xat yozganingizda konvertning dizaynini boshidan chizmaysiz. Shunchaki xat qog'ozini olasiz-da, tegishli tayyor konvertning ichiga solasiz!

Xulosa

Layout Routes va Pathless Routes yondashuvi orqali siz:

  1. Kod takrorlanishidan butunlay qutulasiz.
  2. Ilovangizni yagona emas, balki bir nechta turli dizayn qoliplari bilan qulay boshqarasiz.
  3. Himoyalangan sahifalar (Protected Routes) tizimini bitta joyda, markazlashgan va toza arxitektura bilan qura olasiz!