Seriya: React Router Dars 62

TypeScript bilan React Router — Params, loader va action typing

React Router Data API'da to'liq TypeScript integratsiyasi: LoaderFunctionArgs, ActionFunctionArgs, useParams, useLoaderData, type inference va intellisense afzalliklari.

62-dars

TypeScript bilan React Router — Params, loader va action typing

Tasavvur qiling, siz ko‘p qavatli bino qurilishi loyihasidasiz. Agar loyiha muhandisi chizmalarda barcha beton turlarini, har bir temir quvurning diametrini va simlarning yuklamasini aniq millimetrgacha ko‘rsatib bergan bo‘lsa — quruvchilar hech qachon adashmaydi va bino mustahkam quriladi. Agar chizmalar shunchaki qo‘lda qoralamadek chizilgan bo‘lsa, qurilish jarayonida xatolar chiqib, bino xavf ostida qoladi.

TypeScript React Router ilovasida xuddi ana shu qat'iy muhandislik chizmasi vazifasini bajaradi. Data Router arxitekturasida ma'lumotlar serverdan loader orqali keladi, useLoaderData orqali komponentga uzatiladi, formadan actionga boradi. Agar turlar (types) to‘g‘ri belgilanmasa, dasturchi candidate.fiomi yoki candidate.fullNamemi deb adashib, xatoliklarga yo‘l qo‘yadi.


Asosiy TypeScript turlari va vositalari

React Router v6.4+ o‘zining ichida marshrutlar bilan ishlash uchun maxsus tayyor turlar to‘plamini taqdim etadi:

flowchart LR
    subgraph RouterTypes["React Router Type Ecosystem"]
        A["LoaderFunctionArgs<br/>({ request, params })"]
        B["ActionFunctionArgs<br/>({ request, params })"]
        C["Params&lt;Key&gt;<br/>(URL parametrlari)"]
    end

    subgraph Hooks["React Router Hooks"]
        D["useLoaderData()"]
        E["useActionData()"]
        F["useParams&lt;Key&gt;()"]
    end

    A --> D
    B --> E
    C --> F
  1. LoaderFunctionArgs: Loader funksiyasiga keluvchi { params, request } argumentlarini avtomatik tiplashtirish uchun.
  2. ActionFunctionArgs: Action funksiyasining { params, request } argumentlari uchun.
  3. Params<string>: Dinamik URL parametrlarining (:id, :tab) xavfsiz turlari.
  4. useLoaderData & useActionData: Natija ma'lumotlarini qabul qilishda to‘liq Type-Safety ta'minlash.

1. Loader va useLoaderData'ni to'liq tiplashtirish

Keling, nomzod tafsilotini yuklaydigan sahifa misolida TypeScript bilan to‘g‘ri ishlash qoidalarini ko‘ramiz:

// src/pages/CandidateDetail.tsx
import { useLoaderData, type LoaderFunctionArgs } from "react-router-dom";

// 1. Ma'lumotning qat'iy interfeysi
export interface Candidate {
  id: string;
  name: string;
  position: string;
  email: string;
  experienceYears: number;
  status: "active" | "inactive";
}

// 2. LOADER: LoaderFunctionArgs orqali params va request to'liq tiplashtiriladi
export async function candidateLoader({ params }: LoaderFunctionArgs): Promise<Candidate> {
  // params.candidateId avtomatik ravishda string | undefined bo'ladi
  const { candidateId } = params;

  if (!candidateId) {
    throw new Response("Nomzod ID ko'rsatilmadi", { status: 400 });
  }

  const res = await fetch(`https://api.hr-dashboard.uz/candidates/${candidateId}`);
  
  if (!res.ok) {
    throw new Response("Nomzod topilmadi", { status: 404 });
  }

  const data: Candidate = await res.json();
  return data;
}

// 3. KOMPONENT
export default function CandidateDetail() {
  // useLoaderData() natijasini Candidate interfeysiga bog'laymiz
  const candidate = useLoaderData() as Candidate;

  return (
    <div style={{ maxWidth: "500px", margin: "20px auto", padding: "20px", background: "#fff", borderRadius: "8px" }}>
      <h2>{candidate.name}</h2>
      <p><strong>Mutaxassisligi:</strong> {candidate.position}</p>
      <p><strong>Email:</strong> {candidate.email}</p>
      <p><strong>Tajriba:</strong> {candidate.experienceYears} yil</p>
      <p>
        Status:{" "}
        <span style={{ color: candidate.status === "active" ? "green" : "red" }}>
          {candidate.status.toUpperCase()}
        </span>
      </p>
    </div>
  );
}

[!TIP] Eng toza arxitektura (Custom Typed Hook): Har bir komponentda as Candidate deb yozib yurmaslik uchun sahifa faylida alohida yordamchi hook yozish eng toza amaliyotdir:

export const useCandidateData = () => useLoaderData() as Candidate;

// Komponent ichida:
const candidate = useCandidateData(); // Avtomatik to'liq tiplashtirilgan!

2. Action va useActionData'ni tiplashtirish

Forma yuborilganda xatoliklar yoki muvaffaqiyat xabarlarini qaytaruvchi action funksiyasini tiplashtirish:

// src/pages/CandidateEdit.tsx
import { redirect, useActionData, type ActionFunctionArgs } from "react-router-dom";

// 1. Action qaytarishi mumkin bo'lgan javob turi
export interface ActionErrors {
  errors?: {
    name?: string;
    position?: string;
  };
  success?: boolean;
}

// 2. ACTION FUNKSIYASI
export async function candidateEditAction({
  request,
  params,
}: ActionFunctionArgs): Promise<Response | ActionErrors> {
  const formData = await request.formData();
  
  // FormData qiymatlarini xavfsiz o'qish (FormDataEntryValue -> string)
  const name = formData.get("name");
  const position = formData.get("position");

  const errors: ActionErrors["errors"] = {};

  if (typeof name !== "string" || name.trim().length < 3) {
    errors.name = "Ism kamida 3 ta belgidan iborat bo'lishi shart.";
  }

  if (typeof position !== "string" || position.trim().length === 0) {
    errors.position = "Mutaxassislik kiritilishi shart.";
  }

  // Agar xatolik bo'lsa, xatoliklar obyektini qaytaramiz
  if (Object.keys(errors).length > 0) {
    return { errors };
  }

  // Serverga yuborish
  const res = await fetch(`https://api.hr-dashboard.uz/candidates/${params.candidateId}`, {
    method: "PUT",
    headers: { "Content-Type": "application/json" },
    body: JSON.stringify({ name, position }),
  });

  if (!res.ok) {
    throw new Response("Saqlashda xatolik yuz berdi", { status: 500 });
  }

  return redirect(`/dashboard/candidates/${params.candidateId}`);
}

// 3. KOMPONENT ICHIDA useActionData
export function CandidateEditForm() {
  const actionData = useActionData() as ActionErrors | undefined;

  return (
    <div>
      {actionData?.errors?.name && (
        <span style={{ color: "red" }}>{actionData.errors.name}</span>
      )}
    </div>
  );
}

3. useParamsni tiplashtirish

Komponent ichida useParams ishlatilganda, URL parametrlarining nomlarini generik orqali ko‘rsatish mumkin:

import { useParams } from "react-router-dom";

// URL: /dashboard/candidates/:candidateId/:tab
type RouteParams = {
  candidateId: string;
  tab?: string;
};

export function CandidateProfile() {
  const { candidateId, tab } = useParams<RouteParams>();

  // candidateId -> string | undefined
  // tab -> string | undefined
  return <div>Nomzod ID: {candidateId}</div>;
}

[!NOTE] Brauzer URL parametrlari har doim string | undefined bo‘ladi. Hech qachon URL'dan to‘g‘ridan-to‘g‘ri number yoki boolean kela olmaydi.


Nima uchun TypeScript bilan ishlash shart?

Afzallik Oddiy JavaScript TypeScript bilan
Avtomatik to‘ldirish (IntelliSense) Dasturchi xususiyat nomlarini xotirada saqlashga majbur candidate. yozilishi bilan barcha maydonlar ro‘yxati chiqadi
Qo‘pol xatoliklarni tutish Xato faqat brauzerda ishga tushganda (Runtime) bilinadi Kod yozilayotgan paytdayoq qizil to‘lqinli chiziq bilan ogohlantiradi
Refactoring ishonchliligi Maydon nomini o‘zgartirish qo‘rqinchli va xatarli Bir marta interfeysda o‘zgartirilsa, barcha sahifalardagi xatolar ko‘rsatiladi
Jamoaviy ishlash API qanday ma'lumot qaytarishini bilish uchun Postman'ga qarash kerak Kodning o‘zi to‘liq jonli hujjat (Self-documenting) vazifasini o‘taydi

Xulosa

  • React Router Data API arxitekturasi TypeScript bilan ishlash uchun mukammal moslashtirilgan.
  • LoaderFunctionArgs va ActionFunctionArgs funksiya argumentlarini xavfsiz qiladi.
  • useLoaderData va useActionData orqali serverdan qaytgan ma'lumotlarni qat'iy interfeyslarga bog‘lash dastur sifatini yangi bosqichga olib chiqadi.
  • TypeScript sizni yuzlab mayda xatoliklardan asraydi va yirik loyihalarni xotirjam boshqarish imkonini beradi.