Seriya: React Router Dars 55

Fetcher state — Idle, loading va submitting holatlari

React Router'da fetcher.state holatlari: 'idle', 'submitting' va 'loading' bosqichlari, lokal pending UI, tugmalarni bloklash va useNavigation bilan farqi.

55-dars

Fetcher state — Idle, loading va submitting holatlari

Tasavvur qiling, siz bankomatga plastik kartangizni kiritib, hisobingizdan pul yechish tugmasini bosdingiz:

  1. Tinch holat (idle): Bankomat tinch turibdi, ekranda amallar ro‘yxati ko‘rsatilgan va sizdan buyruq kutyapti.
  2. Yuborish holati (submitting): Siz "500 000 so‘m yechish" tugmasini bosdingiz. Bankomat kiritgan ma'lumotlaringizni markaziy protsessing serveriga tekshirish uchun jo‘natmoqda.
  3. Yuklash va yangilash holati (loading): Server pul yechishga ruxsat berdi. Endi bankomat ichki kassetadan qog‘oz pullarni sanamoqda va chekka yangilangan balansni chiqarish uchun ma'lumotlarni yangilamoqda.

React Router’dagi useFetcher hook'i bilan ishlaganimizda, fetcher.state xuddi shu jarayonning ayni soniyada qaysi bosqichda ekanligini aniq aytib beradi.


fetcher.state qanday qiymatlarni qabul qiladi?

const fetcher = useFetcher(); chaqirganimizda, fetcher.state har doim quyidagi 3 ta holatdan birida bo‘ladi:

stateDiagram-v2
    [*] --> idle: 1. Tinch holat (Barcha so'rovlar yakunlangan)
    idle --> submitting: 2. fetcher.Form submit bo'ldi yoki fetcher.submit() chaqirildi
    submitting --> loading: 3. Action tugadi, endi loader'lar qayta yangilanmoqda (Revalidation)
    loading --> idle: 4. Ma'lumotlar to'liq yangilandi
    idle --> loading: fetcher.load('/path') chaqirilganda

1. "idle" (Tinch / Bo'sh)

Fetcher hech qanday so‘rov yubormayapti va serverdan hech narsa kutmayapti. Barcha amallar yakunlangan, foydalanuvchi keyingi buyruqni berishi mumkin.

2. "submitting" (Yuborilmoqda)

Foydalanuvchi fetcher.Formni yubordi yoki kod orqali fetcher.submit(...) bajarildi. Ayni paytda serverdagi action funksiyasi ma'lumotlarni qayta ishlamoqda.

3. "loading" (Yuklanmoqda)

Ushbu holat ikki xil vaziyatda yuz beradi:

  • Revalidation paytida: action muvaffaqiyatli yakunlandi va React Router yangi o‘zgargan ma'lumotlarni ekranda ko‘rsatish uchun sahifadagi loaderlarni qayta chaqirmoqda.
  • fetcher.load() paytida: Siz to‘g‘ridan-to‘g‘ri boshqa sahifaning loaderidan ma'lumot tortib kelayotganingizda.

1. Amaliy misol: Mukammal Status Toggle komponenti

Keling, nomzodning statusini o‘zgartiruvchi tugma yaratamiz. fetcher.state orqali tugmaning rangi, matni va yuklanish holatini real vaqtda o‘zgartiramiz:

// src/components/CandidateStatusToggle.tsx
import { useFetcher } from "react-router-dom";

export interface Candidate {
  id: number;
  name: string;
  status: "ACTIVE" | "INACTIVE";
}

export function CandidateStatusToggle({ candidate }: { candidate: Candidate }) {
  const fetcher = useFetcher();

  // 1. fetcher.state orqali joriy bosqichni aniqlaymiz
  const state = fetcher.state;

  const isSubmitting = state === "submitting";
  const isLoading = state === "loading";
  const isBusy = isSubmitting || isLoading; // Har qanday orqa fon harakati ketmoqda

  const nextStatus = candidate.status === "ACTIVE" ? "INACTIVE" : "ACTIVE";

  // 2. Holatga qarab tugma rangini moslaymiz
  const getButtonBackground = () => {
    if (isSubmitting) return "#f59e0b"; // To'q sariq (Yuborilmoqda)
    if (isLoading) return "#3b82f6";    // Moviy (Yangilanmoqda)
    return candidate.status === "ACTIVE" ? "#ef4444" : "#10b981"; // Qizil / Yashil
  };

  return (
    <div
      style={{
        display: "flex",
        alignItems: "center",
        justifyContent: "space-between",
        padding: "10px 14px",
        borderRadius: "8px",
        background: "#f9fafb",
        border: "1px solid #e5e7eb",
        marginBottom: "8px",
      }}
    >
      <div>
        <span style={{ fontWeight: 600 }}>{candidate.name}</span>
        <span
          style={{
            marginLeft: "10px",
            fontSize: "12px",
            padding: "2px 8px",
            borderRadius: "10px",
            background: candidate.status === "ACTIVE" ? "#dcfce7" : "#fee2e2",
            color: candidate.status === "ACTIVE" ? "#15803d" : "#991b1b",
            fontWeight: "bold",
          }}
        >
          {candidate.status}
        </span>
      </div>

      <fetcher.Form method="post" action={`/dashboard/candidates/${candidate.id}/toggle`}>
        <input type="hidden" name="status" value={nextStatus} />

        <button
          type="submit"
          disabled={isBusy} // Takroriy bosishlarning oldi olinadi
          aria-busy={isBusy}
          style={{
            padding: "8px 14px",
            background: getButtonBackground(),
            color: "#fff",
            border: "none",
            borderRadius: "6px",
            fontWeight: 600,
            cursor: isBusy ? "not-allowed" : "pointer",
            transition: "all 0.2s ease",
            display: "flex",
            alignItems: "center",
            gap: "6px",
          }}
        >
          {/* Jarayonga qarab aniq matn ko'rsatamiz */}
          {isSubmitting && "Yuborilmoqda..."}
          {isLoading && "Yangilanmoqda..."}
          {!isBusy && `${nextStatus} qilish`}
        </button>
      </fetcher.Form>
    </div>
  );
}

export default CandidateStatusToggle;

2. useNavigation().state va fetcher.state farqi

Dasturchilar ko‘pincha bu ikki vosita o‘rtasidagi farqni tushunishda qiynalishadi:

Xususiyat useNavigation().state fetcher.state
Qamrovi (Scope) Global (Butun ilova bo‘ylab bitta umumiy holat) Lokal (Faqat shu fetcher chaqirilgan komponentga tegishli)
URL ta'siri Sahifa o‘zgarganda yoki oddiy <Form> yuborilganda o‘zgaradi URL manzili umuman o‘zgarmaydi
Bir vaqtda bir nechta operatsiya Faqat 1 ta global navigatsiyani ko‘rsata oladi Har bir ro‘yxat qatori o‘zining mustaqil fetcheriga ega bo‘la oladi
Asosiy qo‘llanilishi Yuqori progress bar, butun sahifa spinneri Qator ichidagi tugmalar, like'lar, to‘lovlar, inline checkboxlar

3. Foydali maslahatlar (Best Practices)

[!TIP] Tugmani qachon bloklash kerak? Har doim isBusy = fetcher.state !== "idle" tekshiruvidan foydalaning. Foydalanuvchi so‘rov yuborilganda (submitting) ham, ma'lumotlar qayta yangilanayotganda (loading) ham tugmani ikkinchi marta bosa olmasligi kerak.

[!NOTE] Optimistik yangilanishlar (Optimistic UI): Agar siz fetcher.state === "submitting" holatida serverdan javob kutib o‘tirmasdan, tugma yozuvini darhol yangilangan deb ko‘rsatmoqchi bo‘lsangiz, fetcher.formData yordamida optimistik UI qurishingiz mumkin (bu haqda kelgusi darslarda to‘liq gaplashamiz).


Xulosa

  • fetcher.state fon operatsiyalarining holatini uchta aniq bosqichda taqdim etadi: "idle", "submitting" va "loading".
  • Har bir komponent o‘zining alohida useFetcheriga ega bo‘lgani sababli, ro‘yxatdagi bir nechta element mustaqil va bir-biriga xalaqit bermasdan yangilanishi mumkin.
  • Ushbu holatlarga asoslanib yaratilgan Pending UI ilovangizni jonli, tushunarli va professional darajaga ko‘taradi.