useFormState() — Form state'ga alohida subscription
useFormState hooki orqali errors, isDirty, isValid va isSubmitting holatlarini izolyatsiya qilingan komponentlarda render qilish va form unumdorligini oshirish.
94-dars
useFormState() — Form state'ga alohida subscription
Formadagi qiymatlarni (values) alohida komponent darajasida izolyatsiya qilib kuzatish uchun useWatch() ishlatilsa, formaning meta-holatini (errors, isDirty, isValid, isSubmitting, touchedFields) alohida komponentlarda izolyatsiya qilish uchun useFormState() hooki ishlatiladi.
Agar asosiy form komponentida const { isDirty, isValid } = formState; deb yozilsa, foydalanuvchi klaviaturada har bitta harf bosganda butun forma qayta render bo'lishi mumkin. useFormState() yordamida esa bu obunani faqat tugma (SubmitButton), holat paneli (StatusBar) yoki xatolik nishoni (FieldError) ichiga ko'chirish va ota formani butunlay tinch holatda saqlash mumkin.
1. Nima uchun useFormState() kerak?
graph TD
subgraph Muammoli_Yondashuv["Ota formada formState destructuring qilish"]
A1["Foydalanuvchi inputga yozdi"] --> B1["isValid / isDirty o'zgardi"]
B1 --> C1["Ota Forma to'liq Re-render"]
C1 --> D1["Input 1 Re-render"]
C1 --> E1["Input 2 Re-render"]
C1 --> F1["Submit Tugmasi Re-render"]
end
subgraph useFormState_Izolyatsiyasi["useFormState() bilan izolyatsiya qilish"]
A2["Foydalanuvchi inputga yozdi"] --> B2["isValid / isDirty o'zgardi"]
B2 --> C2["Ota Forma: 0 ta re-render (Tinch)"]
B2 --> D2["Barcha inputlar: 0 ta re-render (Tinch)"]
B2 -->|Faqat bog'liq obunachi| E2["FormActionFooter Re-render"]
end
Katta korporativ formalarda (50-100+ maydon) isValid yoki isDirty har bir klaviatura bosilishida tekshiriladi. Agar butun forma qayta render bo'lsa, foydalanuvchi yozish tezligida qotishlarni (typing lag) darhol sezadi. useFormState() aynan shu muammoni ildizi bilan yo'qotadi.
2. useFormState() Hookining Parametrlari
useFormState quyidagi konfiguratsiya parametrlarini qabul qiladi:
const state = useFormState({
control, // useForm() dan olingan control obyekti
name, // Faqat bitta maydon yoki maydonlar massiviga obuna bo'lish ("email" yoki ["email", "password"])
exact, // Ichki obyektlar uchun aniq moslik (default: false)
disabled, // Obunani vaqtincha to'xtatib turish (default: false)
});
Parametrlar tavsifi:
control: Majburiy (agar komponent<FormProvider />ichida bo'lsa,controlko'rsatilmasa kontekstdan avtomatik olinadi).name: Agar sizga faqatemailxatosi yokiemailningisDirtyholati kerak bo'lsa,name: "email"bering. Bu holatda boshqa maydonlar (masalanbioyokifullName) o'zgarganda bu komponent aslo qayta render bo'lmaydi.exact: Agarname: "profile"berilgan bo'lsa vaexact: falsebo'lsa,profile.avatar,profile.bioo'zgarganda ham yangilanadi.exact: trueqilinsa, faqat to'liqprofileobyektining o'zi o'zgarganda ishga tushadi.
3. name parametri bilan Field-level Error Izolyatsiyasi
Eng samarali usullardan biri — har bir inputning xatolik matnini (errorMessage) alohida komponentga chiqarish:
// Faqat 'email' maydonida xato paydo bo'lsa yoki yo'qolsagina re-render bo'ladi!
function EmailError({ control }: { control: Control<ProfileFormValues> }) {
const { errors } = useFormState({
control,
name: "email",
exact: true,
});
if (!errors.email) return null;
return <p className="text-xs text-rose-500 mt-1">{errors.email.message}</p>;
}
Bu usul yordamida hatto input xato berganda ham ota formaning o'zi qayta chizilmaydi.
4. To'liq amaliy misol: Profil formasi va izolyatsiya qilingan holatlar
Quyidagi to'liq kodda ota formaga hech qanday formState o'qilmagan. Submit tugmasi va xabarlar paneli alohida FormActionFooter komponentida, xatolar esa FieldErrorText komponentida useFormState orqali boshqariladi:
import React, { useRef } from "react";
import {
useForm,
useFormState,
type Control,
type FieldPath,
type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";
// 1. Form tiplari
type ProfileFormValues = {
fullName: string;
email: string;
bio: string;
};
// Re-render hisoblagich nishoni
function RenderBadge({ name }: { name: string }) {
const renders = useRef(0);
renders.current += 1;
return (
<span className="text-xs px-2 py-0.5 rounded bg-gray-100 text-gray-700 font-mono">
{name}: {renders.current} render
</span>
);
}
// 2. Maydon xatosini alohida izolyatsiya qilib ko'rsatuvchi komponent
function FieldErrorText<T extends ProfileFormValues>({
control,
name,
}: {
control: Control<T>;
name: FieldPath<T>;
}) {
// Faqat ko'rsatilgan field bo'yicha formState ga obuna bo'lamiz
const { errors } = useFormState({
control,
name,
exact: true,
});
const error = errors[name];
if (!error) return null;
return (
<div className="flex items-center justify-between mt-1">
<p className="text-xs text-rose-500 font-medium">
{error.message as string}
</p>
<RenderBadge name={`Error(${name})`} />
</div>
);
}
// 3. Formaning pastki harakatlar paneli va Submit tugmasi
function FormActionFooter({ control }: { control: Control<ProfileFormValues> }) {
// Faqat isDirty, isSubmitting va isSubmitSuccessful holatlariga obuna bo'lamiz
const { isDirty, isSubmitting, isSubmitSuccessful } = useFormState({
control,
});
return (
<div className="flex items-center justify-between pt-4 border-t border-gray-200">
<div className="flex items-center gap-2">
<div className="text-xs text-gray-600">
{isSubmitting && (
<span className="text-amber-600 font-medium">Saqlanmoqda...</span>
)}
{!isSubmitting && isSubmitSuccessful && (
<span className="text-emerald-600 font-semibold">✓ Muvaffaqiyatli saqlandi!</span>
)}
{!isSubmitting && !isSubmitSuccessful && isDirty && (
<span className="text-indigo-600 font-medium">● Saqlanmagan o'zgarishlar bor</span>
)}
{!isSubmitting && !isSubmitSuccessful && !isDirty && (
<span className="text-gray-400">O'zgarishlar yo'q</span>
)}
</div>
<RenderBadge name="Footer" />
</div>
<button
type="submit"
disabled={isSubmitting || !isDirty}
className="px-5 py-2 text-sm font-medium text-white bg-blue-600 hover:bg-blue-700 disabled:bg-gray-300 disabled:cursor-not-allowed rounded-lg transition shadow-sm"
>
{isSubmitting ? "Yuborilmoqda..." : "Saqlash"}
</button>
</div>
);
}
// 4. Asosiy Ota Forma
export function UseFormStateExample() {
const {
register,
control,
handleSubmit,
reset,
} = useForm<ProfileFormValues>({
defaultValues: {
fullName: "",
email: "",
bio: "",
},
mode: "onBlur",
});
const onSubmit: SubmitHandler<ProfileFormValues> = async (data) => {
// API so'rov simulyatsiyasi
await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 800));
console.log("Profil muvaffaqiyatli saqlandi:", data);
// Yangi qiymatlarni reset orqali baseline qilib belgilaymiz (isDirty yana false bo'ladi)
reset(data);
};
return (
<div className="max-w-md mx-auto p-6 bg-white rounded-xl shadow-md space-y-6">
<div className="flex items-center justify-between border-b pb-3">
<h2 className="text-lg font-bold text-gray-900">Foydalanuvchi Profili</h2>
<RenderBadge name="Ota Forma" />
</div>
<form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} className="space-y-4">
{/* Ism familiya */}
<div>
<label className="block text-sm font-medium text-gray-700 mb-1">
To'liq ism *
</label>
<input
{...register("fullName", {
required: "Ism-familiya kiritilishi shart",
minLength: { value: 3, message: "Kamida 3 ta belgi bo'lsin" },
})}
placeholder="Masalan: Sardorbek Aliyev"
className="w-full px-3 py-2 border rounded-lg focus:ring-2 focus:ring-blue-500 outline-none"
/>
<FieldErrorText control={control} name="fullName" />
</div>
{/* Email */}
<div>
<label className="block text-sm font-medium text-gray-700 mb-1">
Email manzil *
</label>
<input
type="email"
{...register("email", {
required: "Email kiritish shart",
pattern: {
value: /^[^@\s]+@[^@\s]+\.[^@\s]+$/,
message: "Email formati noto'g'ri",
},
})}
placeholder="[email protected]"
className="w-full px-3 py-2 border rounded-lg focus:ring-2 focus:ring-blue-500 outline-none"
/>
<FieldErrorText control={control} name="email" />
</div>
{/* Bio */}
<div>
<label className="block text-sm font-medium text-gray-700 mb-1">
Qisqacha bio
</label>
<textarea
{...register("bio", {
maxLength: { value: 200, message: "Bio 200 belgidan oshmasin" },
})}
rows={3}
placeholder="O'zingiz haqingizda qisqacha ma'lumot..."
className="w-full px-3 py-2 border rounded-lg focus:ring-2 focus:ring-blue-500 outline-none"
/>
<FieldErrorText control={control} name="bio" />
</div>
{/* Alohida izolyatsiya qilingan footer */}
<FormActionFooter control={control} />
</form>
</div>
);
}
5. useFormState() vs useForm().formState
| Xususiyat | useForm().formState |
useFormState({ control }) |
|---|---|---|
| Qayerda ishlaydi? | useForm() chaqirilgan asosiy komponentda |
Istalgan chuqurlikdagi alohida bola komponentda |
| Render chegarasi | Butun ota forma komponentini qayta chizadi | Faqat o'sha alohida bola komponentni yangilaydi |
Field darajasida cheklash (name) |
Imkoniyati yo'q (butun forma holati) | Mavjud (name: "email" orqali faqat bitta maydon holatini kuzatish) |
| Tavsiya etiladigan stsenariy | Oddiy, 2-3 maydonli kichik modal formalar | Katta dashboard formalar, submit tugmasi, izolyatsiya qilingan xatolar |
6. Eng muhim qoidalar va tavsiyalar
- Proxy mexanizmini unutmang:
useFormStatedan qaytgan obyektni JSX tanasida bevosita o'qing yoki destructure qiling:// TO'G'RI: const { isDirty, isValid } = useFormState({ control }); return <button disabled={!isDirty || !isValid}>Saqlash</button>; reset(data)bilan to'g'ri integratsiya: Foydalanuvchi ma'lumotni saqlagach,reset(data)chaqirilsa,isDirtyavtomatik ravishda yanafalseholatga qaytadi vauseFormStatetinglovchi tugma o'z-o'zidan bloklanadi (disabled).FormProviderbilan yanada toza kod: Agar sizFormProviderdan foydalanayotgan bo'lsangiz,useFormState()gacontrolpropini uzatmasangiz ham bo'ladi — uuseFormContextorqali avtomatik ulanadi.
Xulosa
useFormState— formaning holatiga (errors,isDirty,isValid,isSubmitting) alohida va izolyatsiya qilingan obuna yaratadi.- Katta formalarda ota komponentni render qilmasdan, faqat submit tugmasini yoki xatolik bloklarini yangilash uchun eng maqbul va tavsiya etilgan vositadir.
nameparametri yordamida obunani faqat bitta aniq maydonga cheklash orqali unumdorlikni eng yuqori darajaga olib chiqish mumkin.