Seriya: React Hook Form Dars 85

Async Form Submission — Asinxron submit jarayoni

Asinxron submit (API so'rovlar), isSubmitting va loading holati, server xatolarini setError va root.serverError ga bog'lash hamda reset boshqaruvi.

85-dars

Async Form Submission — Asinxron submit jarayoni

Async Form Submission (asinxron submit jarayoni) — bu formadagi ma'lumotlarni serverga yuborishda HTTP so'rovlarini (Axios, fetch yoki TanStack Query) to'g'ri boshqarish, so'rov ketayotganda tugma va inputlarni bloklash (loading state), muvaffaqiyatli yakunda formani tozalash hamda serverdan qaytgan xatoliklarni mos maydonlarga biriktirish jarayonidir.

React Hook Form'dagi handleSubmit(onSubmit) asinxron funksiyalarni (async/await) to'liq qo'llab-quvvatlaydi. onSubmit qaytargan Promise bajarilmaguncha formState.isSubmitting avtomatik true bo'lib turadi va jarayon tugagach false holatiga qaytadi.


1. Asinxron submitning 4 asosiy bosqichi

graph TD
  A["Foydalanuvchi Submit tugmasini bosadi"] --> B["handleSubmit mijoz validatsiyasini tekshiradi"]
  B -->|Validatsiyadan o'tsa| C["isSubmitting = true (Tugma va inputlar bloklanadi)"]
  C --> D["try: await axios.post(...)"]
  D -->|200 OK| E["reset() chaqiriladi, isSubmitSuccessful = true"]
  D -->|Xatolik (catch)| F["setError('field', ...) yoki setError('root.serverError', ...)"]
  E --> G["isSubmitting = false"]
  F --> G
  1. isSubmitting orqali himoyalash: Foydalanuvchi tugmani tez-tez 2-3 marta bosib yubormasligi (double-submit) uchun disabled={isSubmitting} o'rnatiladi.
  2. try / catch va await: Server so'rovi albatta await bilan kutilishi kerak.
  3. Server xatolarini formaga bog'lash (setError):
    • Muayyan maydonga tegishli xatolik: masalan, takroriy slug bo'lsa setError("slug", { type: "server", message });
    • Umumiy server xatosi: setError("root.serverError", { type: "server", message }).
  4. Muvaffaqiyatli yakunda tozalash (reset): Yangi yozuv yaratilganda formani boshlang'ich holatga qaytarish.

2. Nima uchun umumiy xatolarda root.serverError ishlatiladi?

Ko'pincha server 401 (Unauthorized), 403 (Forbidden) yoki 500 (Server error) qaytarganda xato bitta aniq inputga tegishli bo'lmaydi.

Agar siz setError("root.serverError", { message: "Serverda nosozlik yuz berdi" }) deb yozsangiz:

  • root nomi mavjud inputlar nomi bilan to'qnashmaydi;
  • Formaning yuqorisida umumiy qizil ogohlantirish qutisini ko'rsatish mumkin bo'ladi;
  • Foydalanuvchi keyingi safar qayta submit bosganda React Hook Form root xatolarini avtomatik tozalaydi.

3. Real misol: Axios bilan Loyiha yaratish shakli

Quyidagi misolda Axios orqali API so'rov yuborish, serverdan kelgan 422 xatolarini tegishli maydonlarga tarqatish va isSubmitting holati to'liq ko'rsatilgan:

import React from "react";
import axios, { type AxiosError } from "axios";
import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

// 1. Formadagi qiymatlar tipi
type CreateProjectFormValues = {
  name: string;
  slug: string;
  description: string;
};

// 2. Serverdan qaytishi kutilayotgan xatolik strukturasi (422 Unprocessable Entity)
type ApiValidationErrorResponse = {
  message?: string;
  fieldErrors?: Partial<Record<keyof CreateProjectFormValues, string>>;
};

export function AsyncCreateProjectForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    setError,
    reset,
    formState: { errors, isSubmitting, isSubmitSuccessful },
  } = useForm<CreateProjectFormValues>({
    defaultValues: {
      name: "",
      slug: "",
      description: "",
    },
  });

  // 3. Asinxron onSubmit handler
  const onSubmit: SubmitHandler<CreateProjectFormValues> = async (data) => {
    try {
      // API ga asinxron POST so'rovi (soxta endpoint)
      const response = await axios.post("/api/projects", data);
      console.log("Loyiha yaratildi:", response.data);

      // Muvaffaqiyatli yakunlangach, formani tozalaymiz
      reset();
    } catch (error) {
      if (axios.isAxiosError<ApiValidationErrorResponse>(error)) {
        const apiError = error.response?.data;

        // A. Server muayyan maydonlar bo'yicha xato qaytarsa (masalan: slug band)
        if (apiError?.fieldErrors) {
          (
            Object.entries(apiError.fieldErrors) as [
              keyof CreateProjectFormValues,
              string
            ][]
          ).forEach(([fieldName, message]) => {
            setError(fieldName, {
              type: "server",
              message,
            });
          });
        }

        // B. Umumiy server xatosi (500 yoki tarmoq uzilishi)
        setError("root.serverError", {
          type: "server",
          message:
            apiError?.message ||
            "Server bilan bog'lanishda xatolik yuz berdi. Qayta urinib ko'ring.",
        });
      } else {
        // Axios'ga tegishli bo'lmagan kutilmagan JS xatoligi
        setError("root.serverError", {
          type: "unknown",
          message: "Kutilmagan xatolik yuz berdi.",
        });
      }
    }
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate style={{ maxWidth: "480px" }}>
      <h3 style={{ marginBottom: "16px" }}>Yangi loyiha yaratish</h3>

      {/* Umumiy server xatosi xabari */}
      {errors.root?.serverError && (
        <div
          role="alert"
          style={{
            padding: "10px 14px",
            background: "#fef2f2",
            border: "1px solid #f87171",
            borderRadius: "6px",
            color: "#b91c1c",
            fontSize: "13px",
            marginBottom: "14px",
          }}
        >
          {errors.root.serverError.message}
        </div>
      )}

      {/* Muvaffaqiyat xabarnomasi */}
      {isSubmitSuccessful && !errors.root?.serverError && (
        <div
          role="status"
          style={{
            padding: "10px 14px",
            background: "#f0fdf4",
            border: "1px solid #86efac",
            borderRadius: "6px",
            color: "#15803d",
            fontSize: "13px",
            marginBottom: "14px",
          }}
        >
          ✓ Loyiha muvaffaqiyatli saqlandi!
        </div>
      )}

      {/* Loyiha nomi */}
      <div style={{ marginBottom: "14px" }}>
        <label htmlFor="name" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
          Loyiha nomi *
        </label>
        <input
          id="name"
          disabled={isSubmitting}
          {...register("name", { required: "Loyiha nomi kiritilishi shart" })}
          placeholder="Masalan: Hamroh HR"
          style={{ width: "100%", padding: "8px", boxSizing: "border-box" }}
          aria-invalid={Boolean(errors.name)}
        />
        {errors.name && (
          <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "4px" }}>
            {errors.name.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Slug (URL manzili) */}
      <div style={{ marginBottom: "14px" }}>
        <label htmlFor="slug" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
          Slug (URL qismi) *
        </label>
        <input
          id="slug"
          disabled={isSubmitting}
          {...register("slug", {
            required: "Slug kiritish majburiy",
            pattern: {
              value: /^[a-z0-9-]+$/,
              message: "Faqat kichik lotin harflari, raqam va chiziqcha (-)",
            },
          })}
          placeholder="hamroh-hr"
          style={{ width: "100%", padding: "8px", boxSizing: "border-box" }}
          aria-invalid={Boolean(errors.slug)}
        />
        {errors.slug && (
          <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "4px" }}>
            {errors.slug.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Loyiha tavsifi */}
      <div style={{ marginBottom: "20px" }}>
        <label htmlFor="description" style={{ display: "block", fontWeight: 600, fontSize: "13px", marginBottom: "4px" }}>
          Tavsif (ixtiyoriy)
        </label>
        <textarea
          id="description"
          disabled={isSubmitting}
          {...register("description")}
          rows={3}
          placeholder="Loyiha haqida qisqacha ma'lumot..."
          style={{ width: "100%", padding: "8px", boxSizing: "border-box" }}
        />
      </div>

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{
          padding: "10px 22px",
          background: isSubmitting ? "#94a3b8" : "#2563eb",
          color: "#fff",
          border: "none",
          borderRadius: "6px",
          cursor: isSubmitting ? "not-allowed" : "pointer",
          fontWeight: 600,
        }}
      >
        {isSubmitting ? "Yuborilmoqda..." : "Loyihani yaratish"}
      </button>
    </form>
  );
}

4. Muhim amaliy qoidalar

  1. await ni hech qachon unutmang: Agar onSubmit ichida axios.post(...) dan oldin await qo'ymasangiz, funksiya zudlik bilan tugaydi va isSubmitting serverdan javob kelmasdanoq false bo'lib qoladi.
  2. Server xatolarida type: "server": setError(name, { type: "server", message }) orqali kiritilgan xatolar mijoz validatsiyasidan farqlanadi va formadagi validatsiya qoidalari qayta ishlaganda o'rinli yangilanadi.
  3. Tahrirlash formasida reset(updatedData): Yaratish formasida bo'sh reset() yetarli. Biroq tahrirlash formasida saqlangan yangi ma'lumotlarni reset(savedData) ga bersangiz, formaning isDirty holati avtomatik ravishda false ga aylanadi va "O'zgarishlar saqlandi" holatini ifodalaydi.