Seriya: React Hook Form Dars 83

FieldValues — Form qiymatlari uchun type tizimi

React Hook Form'ning bazaviy FieldValues tipi, generic cheklovlar (TFieldValues extends FieldValues), generic helperlar va type vs interface farqlari.

83-dars

FieldValues — Form qiymatlari uchun type tizimi

FieldValues — bu React Hook Form kutubxonasida shakl (form) ma'lumotlari obyektini ifodalovchi poydevor TypeScript tipidir.

Kutubxonaning ichki manba kodida u quyidagicha aniqlangan:

export type FieldValues = Record<string, any>;

React Hook Form'dagi barcha generic parametrlar — useForm<T>(), useController<T>(), useFormContext<T>(), Control<T>, UseFormReturn<T> va boshqalar — aynan shu bazaviy tipga tayanadi va TFieldValues extends FieldValues cheklovidan (generic constraint) foydalanadi.


1. FieldValues qayerda va nima uchun kerak?

Kundalik oddiy formalarda siz FieldValues ning o'zini to'g'ridan-to'g'ri ishlatmaysiz, balki o'zingizning aniq formangizga mos type LoginFormValues kabi xususiy turlarni yozasiz.

Biroq quyidagi holatlarda FieldValues ajralmas vositaga aylanadi:

  1. Universal Helper funksiyalar yozishda: Har qanday forma bilan ishlay oladigan umumiy funksiyalar (masalan, formani konsolga chiqarish, avtomatik draft saqlash yoki serverga jo'natishdan oldin tozalash).
  2. Qayta ishlatiluvchi Generic komponentlarda: Loyihadagi barcha formalar uchun yagona <FormWrapper<T>> yoki <StepContainer<T>> komponentlarini yaratishda.
  3. Maxsus Hooklar (Custom Hooks) yaratishda: Masalan, useFormAutoSave<T extends FieldValues>(methods: UseFormReturn<T>) kabi o'zingiz yozgan hooklarda.

2. Muhim qoida: type vs interface

Forma qiymatlarini e'lon qilayotganda interface emas, balki type dan foydalanish tavsiya etiladi:

// ✅ Tavsiya etiladi:
export type ProfileFormValues = {
  username: string;
  age: number;
};

// ⚠️ Ba'zi holatlarda TypeScript ogohlantirishi mumkin:
export interface ProfileFormValues {
  username: string;
  age: number;
}

[!NOTE] TypeScript qoidalariga ko'ra, interfacelar implicit indeks imzosiga (implicit index signature) ega bo'lmasligi mumkin. Bu esa ba'zan Record<string, any> kutayotgan kutubxona genericlarida "Index signature for type 'string' is missing in type 'IProfileForm'" degan noqulay xatoliklarga olib kelishi mumkin. type aliaslarida esa bunday muammo kuzatilmaydi.


3. Real misol: Har qanday forma bilan ishlovchi Generic Helper

Quyidagi misolda har qanday formaning joriy qiymatlarini xavfsiz o'qib, konsolga yozuvchi universal logFormSnapshot helper funksiyasi va unga ulangan aniq LoginFormValues formasi keltirilgan:

import React from "react";
import { useForm, type FieldValues, type UseFormReturn, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

// 1. Aniq forma tipi (bu tip ham avtomatik FieldValues shartiga mos keladi)
type LoginFormValues = {
  email: string;
  password: string;
  rememberMe: boolean;
};

// 2. Har qanday FieldValues obyektini qabul qila oladigan universal generic helper
function logFormSnapshot<TFieldValues extends FieldValues>(
  formName: string,
  methods: UseFormReturn<TFieldValues>
) {
  const currentValues = methods.getValues();
  console.log(`[${formName}] Joriy formaning qiymatlar holati:`, currentValues);
  alert(`[${formName}] holati konsolga yozildi! Maydonlar soni: ${Object.keys(currentValues).length}`);
}

export function FieldValuesExampleForm() {
  // methods to'liq UseFormReturn<LoginFormValues> tipiga ega
  const methods = useForm<LoginFormValues>({
    defaultValues: {
      email: "",
      password: "",
      rememberMe: false,
    },
  });

  const {
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors, isSubmitting },
  } = methods;

  const onSubmit: SubmitHandler<LoginFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
    console.log("Serverga yuborilayotgan login ma'lumotlari:", data);
    alert(`Xush kelibsiz, ${data.email}!`);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate style={{ maxWidth: "420px" }}>
      <h3 style={{ marginBottom: "16px" }}>Tizimga kirish</h3>

      {/* Email */}
      <div style={{ marginBottom: "14px" }}>
        <label htmlFor="email" style={{ display: "block", fontWeight: 600, marginBottom: "4px" }}>
          Elektron pochta *
        </label>
        <input
          id="email"
          type="email"
          {...register("email", {
            required: "Email kiritish majburiy",
            pattern: {
              value: /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/,
              message: "Email formati noto'g'ri",
            },
          })}
          placeholder="[email protected]"
          style={{ width: "100%", padding: "8px", boxSizing: "border-box" }}
          aria-invalid={Boolean(errors.email)}
        />
        {errors.email && (
          <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "4px" }}>
            {errors.email.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Parol */}
      <div style={{ marginBottom: "14px" }}>
        <label htmlFor="password" style={{ display: "block", fontWeight: 600, marginBottom: "4px" }}>
          Parol *
        </label>
        <input
          id="password"
          type="password"
          {...register("password", {
            required: "Parol majburiy",
            minLength: { value: 6, message: "Parol kamida 6 ta belgidan iborat bo'lishi kerak" },
          })}
          placeholder="••••••••"
          style={{ width: "100%", padding: "8px", boxSizing: "border-box" }}
          aria-invalid={Boolean(errors.password)}
        />
        {errors.password && (
          <p role="alert" style={{ color: "#e11d48", fontSize: "12px", marginTop: "4px" }}>
            {errors.password.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Eslab qolish checkbox */}
      <div style={{ marginBottom: "20px" }}>
        <label style={{ display: "flex", alignItems: "center", gap: "8px", cursor: "pointer", fontSize: "14px" }}>
          <input type="checkbox" {...register("rememberMe")} />
          Meni eslab qolish
        </label>
      </div>

      {/* Harakat tugmalari */}
      <div style={{ display: "flex", gap: "10px" }}>
        <button
          type="submit"
          disabled={isSubmitting}
          style={{
            padding: "9px 18px",
            background: "#2563eb",
            color: "#fff",
            border: "none",
            borderRadius: "6px",
            cursor: isSubmitting ? "not-allowed" : "pointer",
            fontWeight: 600,
          }}
        >
          {isSubmitting ? "Kirilmoqda..." : "Kirish"}
        </button>

        {/* Generic helperni chaqiruvchi tugma */}
        <button
          type="button"
          onClick={() => logFormSnapshot("LoginForm", methods)}
          style={{
            padding: "9px 14px",
            background: "#f1f5f9",
            color: "#475569",
            border: "1px solid #cbd5e1",
            borderRadius: "6px",
            cursor: "pointer",
            fontSize: "13px",
          }}
        >
          Qiymatlarni log qilish
        </button>
      </div>
    </form>
  );
}

4. Xulosa va asosiy xulosalar

  1. FieldValues bazasi: React Hook Form'ning barcha tiplashuv tizimi FieldValues (Record<string, any>) shartiga tayanadi.
  2. Qachon ishlatiladi: Agar siz formalar uchun umumiy bo'lgan yordamchi funksiyalar, wrapper komponentlar yoki universal hooklar yozayotgan bo'lsangiz, T extends FieldValues deb cheklov qo'yasiz.
  3. Aniq formalar uchun: Alohida bitta formani yozayotganda useForm<FieldValues>() deb emas, doimo useForm<LoginFormValues>() kabi qat'iy tip bering — shunda maydon nomlari va ularning turlari 100% nazoratda bo'ladi.