Dependent Fields — Bir field qiymatiga bog'liq boshqa field'lar
Source va dependent field'lar, viloyatga bog'liq tuman ro'yxati, setValue orqali eski qiymatni tozalash, sana chegarasi validatsiyasi va trigger() bilan bog'liq tekshiruvni qayta ishga tushirish.
80-dars
Dependent Fields — Bir field qiymatiga bog'liq boshqa field'lar
Dependent Fields deganda bir maydon (source field) qiymati o'zgarganda, ikkinchi maydon (dependent field)ning variantlari, qiymati yoki validatsiya qoidasi o'zgarishi tushuniladi.
Masalan:
- Viloyat (
region) tanlanganda — Tuman/Shahar (district) select ro'yxati o'zgaradi va eski tuman qiymati tozalanadi. - Boshlanish sanasi (
startDate) kiritilganda — Tugash sanasi (endDate) undan oldin bo'la olmasligi validatsiya qilinadi.
1. Conditional Fields vs. Dependent Fields
77-darsda biz Conditional Fields bilan tanishgan edik. Ikkala tushuncha bir-biriga o'xshaydi, lekin vazifasi boshqacha:
| Turi | Nima o'zgaradi? | Misol |
|---|---|---|
| Conditional Fields | Field ko'rinadi yoki yashirinadi | "Kompaniya" tanlansa — STIR maydoni paydo bo'ladi |
| Dependent Fields | Field ichidagi variantlar (options), avtomatik qiymat yoki validatsiya mantiqi | Viloyat o'zgarsa — tumanlar ro'yxati yangilanadi |
graph LR
A["region (source)"] -->|options + reset| B["district (dependent)"]
C["startDate (source)"] -->|validate + trigger| D["endDate (dependent)"]
2. Real misol: Viloyatga bog'liq Tuman ro'yxati va sana chegarasi
Quyidagi misolda Viloyat o'zgarganda unga mos tumanlar ko'rsatiladi va district qiymati reset qilinadi; shuningdek, endDate qiymati startDate dan kichik bo'lmasligi tekshiriladi:
import type { ChangeEvent } from "react";
import { useForm } from "react-hook-form";
type RegionKey = "toshkent_shahar" | "fargona" | "samarqand";
type LocationFormValues = {
region: RegionKey;
district: string;
startDate: string;
endDate: string;
};
const DISTRICTS_BY_REGION: Record<RegionKey, string[]> = {
toshkent_shahar: ["Chilonzor", "Yunusobod", "Mirzo Ulug'bek", "Yakkasaroy"],
fargona: ["Farg'ona shahri", "Marg'ilon", "Qo'qon", "Rishton"],
samarqand: ["Samarqand shahri", "Urgut", "Payariq", "Kattaqo'rg'on"],
};
export function DependentFieldsForm() {
const {
register,
watch,
setValue,
getValues,
trigger,
handleSubmit,
formState: { errors },
} = useForm<LocationFormValues>({
mode: "onChange",
defaultValues: {
region: "toshkent_shahar",
district: "Chilonzor",
startDate: "",
endDate: "",
},
});
const selectedRegion = watch("region");
const startDate = watch("startDate");
const availableDistricts = DISTRICTS_BY_REGION[selectedRegion];
const handleRegionChange = (e: ChangeEvent<HTMLSelectElement>) => {
const nextRegion = e.target.value as RegionKey;
const nextDistricts = DISTRICTS_BY_REGION[nextRegion];
setValue("region", nextRegion, { shouldValidate: true });
// Viloyat o'zgarganda tumanni yangi viloyatning 1-tumaniga o'tkazamiz
setValue("district", nextDistricts[0] ?? "", { shouldValidate: true });
};
const handleStartDateChange = async (e: ChangeEvent<HTMLInputElement>) => {
const nextStart = e.target.value;
setValue("startDate", nextStart, { shouldValidate: true });
// endDate allaqachon kiritilgan bo'lsa, uni qayta tekshiramiz
if (getValues("endDate")) {
await trigger("endDate");
}
};
const onSubmit = (data: LocationFormValues) => {
console.log("Yuboriladigan ma'lumot:", data);
};
return (
<form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} className="space-y-4">
<div>
<label htmlFor="region">Viloyat / Shahar</label>
<select id="region" value={selectedRegion} onChange={handleRegionChange}>
<option value="toshkent_shahar">Toshkent shahri</option>
<option value="fargona">Farg'ona viloyati</option>
<option value="samarqand">Samarqand viloyati</option>
</select>
</div>
<div>
<label htmlFor="district">Tuman</label>
<select
id="district"
{...register("district", {
required: "Tumanni tanlang",
})}
>
{availableDistricts.map((districtName) => (
<option key={districtName} value={districtName}>
{districtName}
</option>
))}
</select>
{errors.district && <p role="alert">{errors.district.message}</p>}
</div>
<div>
<label htmlFor="startDate">Boshlanish sanasi</label>
<input
id="startDate"
type="date"
value={startDate}
onChange={handleStartDateChange}
/>
</div>
<div>
<label htmlFor="endDate">Tugash sanasi</label>
<input
id="endDate"
type="date"
{...register("endDate", {
// Ikkinchi argument — formaning joriy barcha qiymatlari
validate: (endValue, formValues) => {
if (!formValues.startDate || !endValue) return true;
return (
endValue >= formValues.startDate ||
"Tugash sanasi boshlanish sanasidan oldin bo'la olmaydi"
);
},
})}
/>
{errors.endDate && <p role="alert">{errors.endDate.message}</p>}
</div>
<button type="submit">Saqlash</button>
</form>
);
}
Eslatma:
type="date"input qiymatiYYYY-MM-DDformatidagi satr bo'ladi, shuning uchun ularni>=orqali to'g'ridan-to'g'ri solishtirish mumkin — leksikografik tartib xronologik tartibga mos keladi.
3. Kod qanday ishlaydi?
watch("region")— viloyat o'zgarganda komponent qayta render bo'ladi vaavailableDistrictsyangi ro'yxatni oladi.handleRegionChange—regionni yangilaydi va darholdistrictni yangi viloyatning birinchi tumaniga o'tkazadi. Shu tufayli formada mavjud bo'lmagan kombinatsiya (masalan,fargona+Chilonzor) qolib ketmaydi.validate: (endValue, formValues)—endDatevalidatsiyasi ikkinchi argument orqalistartDatening eng so'nggi qiymatini o'qiydi. Bu render paytidagi closure'dagi eski qiymatga bog'lanib qolishdan saqlaydi.trigger("endDate")—startDateo'zgargandaendDatevalidatsiyasi o'z-o'zidan ishga tushmaydi, chunki foydalanuvchiendDatega tegmagan. Shuning uchun uni qo'lda qayta tekshiramiz.
4. Bog'liq field'larda e'tibor berish kerak bo'lgan jihatlar
- Eski qiymatni tozalash yoki sinxronlash:
Masalan, oldin
"Chilonzor"tanlangan bo'lsa, keyin viloyat"fargona"ga o'zgargandadistrictmaydonida"Chilonzor"qolib ketmasligi kerak. Aks holda UI'da boshqa tuman ko'rinib tursa ham, submit paytida eski noto'g'ri qiymat yuboriladi. - Bog'liq validatsiyani qayta ishga tushirish (
trigger): AgarendDatevalidatsiyasistartDatega bog'liq bo'lsa,startDateo'zgargandatrigger("endDate")chaqirish foydalanuvchiga xatoni darhol ko'rish yoki yo'qolganini bilish imkonini beradi. - Avtomatik tanlash o'rniga bo'sh qiymat:
Ba'zi loyihalarda foydalanuvchi tumanni ongli ravishda tanlashi muhim bo'ladi. Bunday holda
setValue("district", "")qilib, select ichiga<option value="">Tanlang...</option>qo'shish varequiredqoidasiga tayanish yaxshiroq. - Server'dan keladigan variantlar:
Real loyihalarda tumanlar ro'yxati ko'pincha API'dan keladi. Bunda
regiono'zgarganda so'rov yuboriladi, yuklanish vaqtidadistrictselect'inidisabledqilish va javob kelgachsetValuebilan qiymatni sinxronlash kerak.