Seriya: React Hook Form Dars 63

fieldState — Maydon holatlari, xatolar va accessibility boshqaruvi

fieldState obyekti, error, invalid, isDirty, isTouched va isValidating xususiyatlari, aria-invalid va qayta ishlatiluvchi inputlar integratsiyasi.

63-dars

fieldState — Controller field holatini boshqarish

fieldState obyekti — bu <Controller> render-prop funksiyasida va useController() hookida qaytariladigan ikkinchi muhim obyekt bo'lib, aynan bitta maydonning (field) individual reaktiv holatlarini (xato borligi, o'zgarganligi, teginilganligi va validatsiyadan o'tayotganligi) taqdim etadi.

Odatdagi formState.errors dan foydalanganda murakkab yoki ichma-ich joylashgan formalarda (errors.user?.profile?.email yoki errors.items?.[0]?.name) butun daraxt bo'ylab xatolikni qidirish kerak bo'ladi. fieldState esa maydon nomidan qat'i nazar, to'g'ridan-to'g'ri o'sha maydonning o'ziga tegishli holatlarni ixcham ko'rinishda beradi. Bu xususiyat loyiha bo'ylab qayta ishlatiladigan universal komponentlar (FormInput, FormSelect, DatePicker) yaratishda juda katta qulaylik yaratadi.


1. fieldState obyektining 5 ta asosiy xususiyati

Xususiyat Turi Nimani bildiradi? Qachon ishlatiladi?
error FieldError | undefined Shu maydonga tegishli xatolik obyekti (error.message, error.type). Xato matnini ekranga chiqarishda.
invalid boolean Maydonda validatsiya xatosi mavjudligini bildiruvchi qulay bayroqcha (Boolean(error)). aria-invalid={fieldState.invalid} yoki qizil chegara borderlarini berishda.
isDirty boolean Maydonning joriy qiymati defaultValues dagi boshlang'ich qiymatdan farq qiladimi-yo'qmi. Maydon yoniga "o'zgartirildi" indikatori yoki bekor qilish ikonkasini chiqarishda.
isTouched boolean Foydalanuvchi maydonga fokus berib, so'ng undan chiqib ketganmi (blur). Foydalanuvchi tegib chiqqan maydonlarning vizual chegaralarini ajratishda.
isValidating boolean Ayni damda shu aniq maydon uchun asinxron (async) validatsiya ketyaptimi-yo'qmi. Maydon ichida kichik aylanuvchi spinner (loader) chiqarishda.

2. Real misol: Barcha fieldState holatlarini kuzatuvchi universal maydon

Quyidagi misolda TrackedTextField komponenti useController() dan olingan fieldState orqali xatoliklarni, asinxron tekshiruv spinnerini, isDirty va isTouched belgilarini hamda aria-invalid atributini boshqaradi:

import {
  useController,
  useForm,
  type Control,
  type FieldValues,
  type Path,
  type RegisterOptions,
  type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";

// 1. Qayta ishlatiluvchi matn maydoni propslari
type TrackedTextFieldProps<T extends FieldValues> = {
  name: Path<T>;
  control: Control<T>;
  rules?: RegisterOptions<T, Path<T>>;
  label: string;
  placeholder?: string;
};

function TrackedTextField<T extends FieldValues>({
  name,
  control,
  rules,
  label,
  placeholder,
}: TrackedTextFieldProps<T>) {
  const { field, fieldState } = useController({
    name,
    control,
    rules,
  });

  const inputId = `field-${String(name)}`;

  return (
    <div style={{ marginBottom: "1.25rem" }}>
      {/* Label va holat indikatorlari */}
      <div style={{ display: "flex", gap: "8px", alignItems: "center", marginBottom: "4px" }}>
        <label htmlFor={inputId} style={{ fontWeight: 600 }}>
          {label}
        </label>
        {fieldState.isDirty && (
          <span style={{ color: "#d97706", fontSize: "0.8rem" }}>• o'zgargan</span>
        )}
        {fieldState.isTouched && (
          <span style={{ color: "#2563eb", fontSize: "0.8rem" }}>• tegilgan</span>
        )}
        {fieldState.isValidating && (
          <span style={{ color: "#0891b2", fontSize: "0.8rem" }}>• tekshirilmoqda...</span>
        )}
      </div>

      {/* Input elementi */}
      <input
        id={inputId}
        name={field.name}
        value={field.value ?? ""}
        onChange={field.onChange}
        onBlur={field.onBlur}
        ref={field.ref}
        placeholder={placeholder}
        // Accessibility uchun invalid statusi
        aria-invalid={fieldState.invalid}
        style={{
          width: "100%",
          maxWidth: "320px",
          padding: "8px 12px",
          borderRadius: "6px",
          border: fieldState.invalid ? "2px solid #ef4444" : "1px solid #cbd5e1",
          outline: "none",
        }}
      />

      {/* Xatolik matni */}
      {fieldState.error && (
        <p style={{ color: "#ef4444", margin: "4px 0 0 0", fontSize: "0.85rem" }} role="alert">
          {fieldState.error.message}
        </p>
      )}
    </div>
  );
}

// 2. Domen sozlamalari formasi
type DomainSettingsFormValues = {
  domain: string;
  ownerNote: string;
};

// Soxta asinxron API tekshiruvi
async function checkDomainAvailability(domain: string): Promise<boolean> {
  await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 500));
  return domain.trim().toLowerCase() !== "dev-bro.uz";
}

export function FieldStateExampleForm() {
  const {
    control,
    handleSubmit,
    formState: { isSubmitting },
  } = useForm<DomainSettingsFormValues>({
    mode: "onBlur",
    defaultValues: {
      domain: "bright-down.uz",
      ownerNote: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<DomainSettingsFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
    console.log("Saqlangan domen sozlamalari:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* Asinxron tekshiriluvchi domen maydoni */}
      <TrackedTextField
        name="domain"
        control={control}
        label="Domen nomi"
        placeholder="masalan: my-app.uz"
        rules={{
          required: "Domen kiritish majburiy",
          validate: {
            available: async (value) => {
              const ok = await checkDomainAvailability(String(value));
              return ok || "Bu domen band (dev-bro.uz)";
            },
          },
        }}
      />

      {/* Oddiy uzunlik tekshiruviga ega maydon */}
      <TrackedTextField
        name="ownerNote"
        control={control}
        label="Qo'shimcha izoh"
        placeholder="Ixtiyoriy eslatma qoldiring"
        rules={{
          maxLength: {
            value: 100,
            message: "Izoh 100 belgidan oshmasligi kerak",
          },
        }}
      />

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{ marginTop: "0.5rem" }}
      >
        {isSubmitting ? "Saqlanmoqda..." : "Saqlash"}
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy tavsiyalar

1. fieldState.invalid va Accessibility (aria-invalid)

fieldState.invalid maydonda xatolik mavjudligini ko'rsatuvchi tayyor boolean (true / false) hisoblanadi. Uni to'g'ridan-to'g'ri aria-invalid={fieldState.invalid} atributiga berish orqali ekran o'quvchi qurilmalar (Screen Readers) xatoni avtomatik tanishini ta'minlaysiz.

2. isDirty holati defaultValues ga asoslanadi

Maydon qachon o'zgargan (isDirty: true) hisoblanishi uning useForm({ defaultValues }) dagi qiymatiga solishtirib aniqlanadi. Agar defaultValues berilmagan bo'lsa, isDirty kutilmagan natija berishi mumkin. Shu bois har doim barcha maydonlarga aniq boshlang'ich qiymat bering.