3-dars

🧠 Variable (var / let / const)

1️⃣ Variable o'zi nima?

Variable — bu:

Xotirada bir joy va unga berilgan nom.

Masalan:

let age = 25;

Engine ichida:

• xotiradan joy ajratiladi
• age nomi shu joyga bog'lanadi
• 25 qiymat saqlanadi

2️⃣ var — eski mexanizm

var a = 10;

Xususiyatlari:

• Function scope
• Hoisting bor
• Creation phase'da undefined
• Global object'ga qo'shiladi (browser'da window)

Muammo:

var a = 1;
var a = 2; // xato bermaydi

Redeclare mumkin. Bu xavfli.

3️⃣ let — zamonaviy xavfsiz versiya

let b = 20;

Xususiyatlari:

• Block scope
• TDZ bor (Temporal Dead Zone)
• Redeclare mumkin emas
• Global object'ga qo'shilmaydi

Misol:

let b = 1;
let b = 2; // ❌ xato

4️⃣ const — o'zgarmas bog'lanish

const c = 30;

Muhim:

const qiymatni muzlatmaydi.
Bog'lanishni muzlatadi.

Misol:

const obj = { name: "Ali" };
obj.name = "Vali"; // ishlaydi

Lekin:

obj = {}; // ❌ xato

Chunki reference o'zgarmoqchi.

5️⃣ Engine darajasida farq

Creation phase'da:

• var → undefined bilan initialize
• let → uninitialized (TDZ)
• const → uninitialized (TDZ + darhol qiymat kerak)

6️⃣ Qachon qaysi biri ishlatiladi?

Zamonaviy JS qoidasi:

• Default → const
• Agar qiymat o'zgarishi kerak bo'lsa → let
• var → deyarli ishlatilmaydi

📊 Taqqoslash jadvali

Xususiyat	var	let	const
Scope	Function	Block	Block
TDZ	Yo'q	Ha	Ha
Redeclare	Ha	Yo'q	Yo'q
Reassign	Ha	Ha	Yo'q
Global object	Ha	Yo'q	Yo'q