Seriya: Axios Dars 60

validateStatus Advanced Usage — Standart error mexanizmini o'zgartirish

Axios'da validateStatus xossasi: standart 2xx qoidasini o'zgartirish, 404 yoki 302 ni muvaffaqiyatli deb qabul qilish, lokal va global darajada sozlash hamda interceptorlarga ta'siri.

60-dars

validateStatus Advanced Usage — Standart error mexanizmini o'zgartirish

Odatiy holatda Axios quyidagi qoidaga amal qiladi:

  • Agar HTTP status kodi 2xx oralig'ida bo'lsa (200, 201, 204 va hokazo) $\rightarrow$ bu muvaffaqiyatli deb topiladi va javob .then() blokiga boradi.
  • Agar status kodi 2xx dan tashqarida bo'lsa (400, 401, 404, 500 va hokazo) $\rightarrow$ bu avtomatik ravishda xato deb topiladi va so'rov catch blokiga (yoki response interceptor'ning error handler'iga) otib yuboriladi.

Lekin ba'zida real loyihalarda shunday vaziyatlar bo'ladiki, siz bu standart qoidani o'zgartirishingiz kerak bo'ladi. Aynan mana shu muammoni validateStatus konfiguratsiyasi hal qiladi.


1. validateStatus o'zi nima?

validateStatus — bu har bir so'rovda ishlaydigan va mantiqiy (true yoki false) qiymat qaytaradigan maxsus funksiya:

  • Agar funksiya true qaytarsa $\rightarrow$ Axios buni muvaffaqiyat deb hisoblaydi va ma'lumotni .then() ga uzatadi.
  • Agar funksiya false qaytarsa $\rightarrow$ Axios buni xato deb topadi va darhol catch ga yo'naltiradi.

Axios kutubxonasining ichki sukutdagi (default) kodi taxminan quyidagicha ishlaydi:

validateStatus: function (status: number) {
  return status >= 200 && status < 300; // Faqat 200-299 oralig'i success hisoblanadi
}

2. Qachon validateStatus ni o'zgartirish kerak? (Amaliy holatlar)

1-holat: Ba'zi 4xx statuslarni xato emas, oddiy javob sifatida qabul qilish

Tasavvur qiling, siz foydalanuvchi bazada bor-yo'qligini tekshiruvchi so'rov yuboryapsiz (/users/check?email=...). Agar foydalanuvchi topilmasa, backend 404 Not Found qaytaradi. Lekin sizning biznes-mantiqiy qismingiz uchun bu xato emas, shunchaki "false" natija hisoblanadi.

Standart holatda 404 chiqsa, Axios interceptor qizil xato chiqarib, loglarni to'ldiradi. validateStatus yordamida esa 404 ni ham muvaffaqiyatli deb belgilab qo'yishimiz mumkin!

2-holat: Non-standard Backend (Legacy APIs)

Ba'zi eski yoki o'ziga xos backend tizimlari muvaffaqiyatli amal bajarilganda 200 o'rniga 201, 204, yoki hatto 302 kabi statuslarni qaytarishi mumkin, yoki siz faqat ma'lum bir statuslargagina ijobiy qarashingiz kerak bo'ladi.


3. Amaliy misol: validateStatus dan foydalanish

Buni ikki xil darajada sozlash mumkin: Lokal darajada (faqat bitta alohida so'rov uchun) yoki Global darajada (Axios instance yaratishda).

A. Lokal darajada (Faqat bitta so'rov uchun)

import { apiClient } from './client';

interface CheckUserResponse {
  exists: boolean;
}

const checkUserEmail = async (email: string) => {
  try {
    // 404 statusini ham xato emas, oddiy success sifatida qabul qilamiz
    const response = await apiClient.get<CheckUserResponse>(`/users/check?email=${email}`, {
      validateStatus: (status) => {
        return (status >= 200 && status < 300) || status === 404;
      },
    });

    if (response.status === 404) {
      console.log('Bu email band qilinmagan (foydalanuvchi topilmadi).');
      return false;
    }

    return response.data.exists;
  } catch (error) {
    // Bu yerga faqat haqiqiy server xatolari (500, tarmoq uzilishi va h.k.) kelib tushadi
    console.error('Kutilmagan tizim xatosi:', error);
  }
};

B. Global darajada (Axios instance yaratishda)

Agar loyihangizda ma'lum bir maxsus status kodlarini xato deb hisoblamaslik kerak bo'lsa, buni apiClient yaratish paytida bir marta yozib qo'yasiz:

import axios from 'axios';

export const customApiClient = axios.create({
  baseURL: 'https://api.mysite.com',
  // Masalan, 200-299 oralig'idan tashqari, 302 (Redirect) ni ham xato deb o'ylamaslik
  validateStatus: (status) => {
    return (status >= 200 && status < 300) || status === 302;
  },
});

4. validateStatus ishlatishdagi muhim ogohlantirishlar

[!WARNING] Global Interceptor'larga ta'siri: Esingizda bo'lsin, agar siz validateStatus orqali 401 yoki 500 kabi jiddiy xatolarni true qilib yuborsangiz (ya'ni xato emas deb belgilasangiz), u holda global response interceptor'dagi xatolarni ushlab qoluvchi qism (error handler) ishlamay qoladi! Sababi Axios endi buni xato deb hisoblamaydi va .then() ga o'tkazib yuboradi.

[!TIP] TypeScript xavfsizligi: validateStatus funksiyasi ichidagi status parametri har doim number turiga ega bo'ladi. Uni return qilayotganda qat'iy boolean qaytarish shart.


5. Standart vs Moslashtirilgan validateStatus taqqoslovi

Mezon Standart Axios Moslashtirilgan validateStatus
Success qoidasi status >= 200 && status < 300 Dasturchi xohlagan har qanday shart
404 qaytganda catch blokiga otiladi Agar belgilangan bo'lsa .then() ga boradi
Qo'llash tavsiyasi Barcha odatiy API so'rovlar Mavjudlik tekshiruvi (check), noan'anaviy statuslar
Interceptor ta'siri Xatolar odatiy onRejected ga boradi true qaytgan statuslar onFulfilled ga boradi

Xulosa

validateStatus — Axios'da Promise oqimini to'liq nazorat qilish imkonini beruvchi kuchli xususiyatdir. U orqali kutilgan biznes natijalarni (masalan, 404 foydalanuvchi yo'qligi) xato sifatida loglarni to'ldirmasdan, toza va tabiiy oqimda qabul qilish mumkin.