Seriya: Axios Dars 55

error.response — Server javob qaytargan, lekin status muvaffaqiyatsiz bo'lgan holatlar

AxiosError ichidagi error.response obyekti: status kodlari (400, 401, 403, 404, 500), server xato body'sini tahlil qilish, switch-case orqali xatolarni boshqarish va oltin qoidalar.

55-dars

error.response — Server javob qaytargan, lekin status muvaffaqiyatsiz bo'lgan holatlar

Tarmoq uzilishlari yoki lokal sintaksis xatolaridan farqli o'laroq, agar Axios xatosida error.response mavjud bo'lsa, bu quyidagilarni anglatadi:

  1. Kompyuteringiz internet tarmog'iga muvaffaqiyatli ulangan.
  2. HTTP so'rov serverga to'liq yetib borgan.
  3. Server so'rovni tahlil qilgan va muayyan sababga ko'ra muvaffaqiyatsiz javob (4xx yoki 5xx HTTP status kodi) qaytargan.

1. error.response obyektining ichki tuzilishi

Axios xato obyekti ichidagi response xossasi quyidagi muhim qismlardan iborat:

interface AxiosErrorResponse<T = any> {
  data: T;            // Server yuborgan asosiy xato ma'lumotlari (JSON body)
  status: number;     // HTTP status kodi (masalan: 400, 401, 403, 404, 500)
  statusText: string; // Status matni (masalan: "Bad Request", "Unauthorized")
  headers: any;       // Serverdan kelgan javob sarlavhalari (headers)
}

2. Status kodlariga qarab tabaqalashtirilgan yondashuv

Real dunyo ilovalarida error.response.status qiymatiga qarab turlicha mantiqiy harakatlar bajariladi:

  • 400 Bad Request: Yuborilgan ma'lumotlar formati xato yoki biznes-mantiqqa to'g'ri kelmaydi.
  • 401 Unauthorized: Token eskirgan, noto'g'ri yoki umuman mavjud emas. Foydalanuvchi login sahifasiga yo'naltiriladi.
  • 403 Forbidden: Foydalanuvchi tizimga kirgan, lekin bu amalni bajarish uchun yetarli huquqqa ega emas.
  • 404 Not Found: So'ralgan resurs (masalan, ID bo'yicha maqola yoki profil) server bazasida topilmadi.
  • 422 Unprocessable Entity: Ma'lumotlar to'liq, lekin maydonlar validatsiyadan o'tmadi (forma input xatoliklari).
  • 500+ Server Errors: Serverning ichki kodida yoki ma'lumotlar bazasida kutilmagan nosozlik yuz berdi.

3. Amaliy misol: error.response bilan ishlash va xatolarni parse qilish

Backend qaytaradigan JSON xatolik tuzilmasini tiplashtirgan holda xatolarni boshqarish namunasi:

import axios, { AxiosError } from 'axios';
import { apiClient } from './client';

// Backend qaytaradigan standart xato formati (DTO)
interface ServerErrorResponse {
  message: string;
  errorCode: string;
  errors?: Record<string, string[]>; // Maydonlar bo'yicha validatsiya xatolari
}

export const createPost = async (postData: { title: string; content: string }) => {
  try {
    const response = await apiClient.post('/posts', postData);
    return response.data;
  } catch (error) {
    // 1. Axios xatosi ekanligini tekshiramiz
    if (axios.isAxiosError(error)) {
      
      // 2. error.response borligini tekshiramiz (Server javob qaytargan)
      if (error.response) {
        const status = error.response.status;
        
        // Server yuborgan ma'lumotni aniq tiplashtiramiz
        const errorData = error.response.data as ServerErrorResponse;

        switch (status) {
          case 400:
          case 422:
            console.warn('Validatsiya xatosi:', errorData.message);
            // Agar formadagi alohida maydonlarda xato bo'lsa:
            if (errorData.errors) {
              console.table(errorData.errors);
            }
            break;

          case 401:
            console.error('Seans muddati tugadi. Qaytadan kiring.');
            localStorage.removeItem('accessToken');
            window.location.href = '/login';
            break;

          case 403:
            console.error('Bu amalni bajarishga huquqingiz yo\'q.');
            break;

          case 404:
            console.error('So\'ralgan sahifa yoki resurs topilmadi.');
            break;

          case 500:
            console.error('Serverda ichki xatolik. Keyinroq urinib ko\'ring.');
            break;

          default:
            console.error(`Kutilmagan xatolik [Status: ${status}]:`, errorData.message);
        }
      } else {
        // error.response yo'q — demak tarmoq uzilgan yoki vaqt tugagan
        console.error('Serverga ulanib bo\'lmadi. Internet aloqasini tekshiring.');
      }
    } else {
      // Oddiy JavaScript xatolari
      console.error('Kutilmagan xato:', error);
    }
  }
};

4. HTTP Error Status kodlari va tavsiya etilgan harakatlar

HTTP Status Tavsifi Foydalanuvchiga ko'rsatiladigan harakat Boshqaruv darajasi
400 / 422 Validatsiya / Bad Request Forma maydonlariga qizil xato yozuvlarini chiqarish Lokal (Komponentda)
401 Unauthorized Tokenni tozalash va /login ga yo'naltirish Global (Interceptor'da)
403 Forbidden "Ruxsat yo'q" xabarnomasini chiqarish Global / Lokal
404 Not Found "Resurs topilmadi" xabari yoki 404 sahifasi Lokal (Komponentda)
500+ Server Error "Serverda texnik ishlar, qayta urinib ko'ring" Global (Interceptor'da)

5. error.response bilan ishlashdagi oltin qoidalar

  1. Backend xato xabariga ko'r-ko'rona tayanmang:
    • Backend har doim ham chiroyli JSON formatida xato qaytarmasligi mumkin (masalan, Nginx proksi 502 Bad Gateway holatida HTML sahifa qaytarishi mumkin). Shuning uchun himoya zanjiridan foydalaning:
    const message = error.response?.data?.message || error.message || 'Xatolik yuz berdi';
    
  2. Global va lokal boshqaruvni to'g'ri ajrating:
    • 401 (sessiya tugashi) va 500 (server qulashi) kabi barcha joy uchun umumiy xatolarni Response Interceptor darajasida hal qiling.
    • 400 yoki 422 (validatsiya xatolari) kabi har bir forma uchun individual bo'lgan xatolarni esa bevosita o'sha formaning UI komponentida ushlang.

Xulosa

error.response — Axios orqali server bilan o'zaro muloqot xatolarini to'liq nazorat qilish imkonini beradi. Status kodlarini to'g'ri tahlil qilish va xato xabarlarini ajratish orqali foydalanuvchiga aniq, tushunarli va professional yordam ko'rsatish mumkin.