Seriya: Axios Dars 2

Axios vs Fetch API — Arxitektura va imkoniyatlar farqi

Axios va Fetch API o'rtasidagi asosiy farqlar: arxitektura, qulaylik, JSON transformatsiya, xatolarni boshqarish, interceptorlar va kod misollari.

2-dars

Axios vs Fetch API — Arxitektura va imkoniyatlar farqi

Xo'sh, nima uchun ko'plab yirik loyihalarda oddiy fetch turganda axios tanlanadi? Keling, ularni arxitektura, qulaylik va imkoniyatlar nuqtai nazaridan solishtirib chiqamiz.

Asosiy farqlar jadvali

Xususiyat Fetch API (Nativ) Axios (Kutubxona)
Kelib chiqishi Brauzerning o'ziga ichki o'rnatilgan (Native) Alohida o'rnatiladigan npm paket (npm i axios)
Bundle hajmi 0 KB (qo'shimcha hajm talab qilmaydi) ~13 KB (minified + gzipped)
JSON ga o'tkazish Qo'lda qilinadi (response.json()) Avtomatik ravishda bajariladi
Xatolarni tutish (Error handling) 404 yoki 500 xatolarini "xato" deb tushunmaydi (faqat tarmoq uzilsa ishlaydi) HTTP xatolarini avtomatik ravishda catch ga yo'naltiradi
Interceptors (To'siqlar) Mavjud emas (o'zingiz maxsus wrapper yozishingiz kerak) Ichki tayyor holda mavjud
So'rovni vaqtincha to'xtatish (Timeout) AbortController orqali qo'lda yoziladi timeout parametri orqali oddiy sozlanadi

Arxitekturadagi asosiy farqlar (Kod misolida)

Tasavvur qiling, biz backendga ma'lumot yuborishimiz (POST so'rov) va maxsus sarlavhalar (headers) hamda timeout qo'shishimiz kerak.

1. Fetch API yordamida:

fetch past darajadagi (low-level) API bo'lgani uchun ko'p narsani qo'lda yozishni talab qiladi.

async function createUser(userData) {
  const controller = new AbortController();
  const timeoutId = setTimeout(() => controller.abort(), 5000); // 5 sekund timeout

  try {
    const response = await fetch('https://api.example.com/users', {
      method: 'POST',
      headers: {
        'Content-Type': 'application/json',
        'Authorization': 'Bearer YOUR_TOKEN'
      },
      body: JSON.stringify(userData), // Ma'lumotni o'zimiz JSON'ga o'raymiz
      signal: controller.signal
    });

    clearTimeout(timeoutId);

    // MUHIM FARQ: fetch serverdan 404 yoki 500 kelsa ham xato tashlamaydi!
    // Uni o'zimiz tekshirishimiz shart:
    if (!response.ok) {
      throw new Error(`Server xatosi: ${response.status}`);
    }

    const data = await response.json();
    return data;
  } catch (error) {
    if (error.name === 'AbortError') {
      console.error("So'rov vaqti tugadi (Timeout)");
    } else {
      console.error('Xatolik:', error.message);
    }
  }
}

2. Axios yordamida:

Axios yuqori darajadagi (high-level) abstraksiyani taqdim etadi. Kod ancha qisqa va o'qishga oson bo'ladi.

import axios from 'axios';

async function createUser(userData) {
  try {
    // Barcha sozlamalar bitta obyekt ichida
    const response = await axios.post('https://api.example.com/users', userData, {
      headers: {
        'Authorization': 'Bearer YOUR_TOKEN'
      },
      timeout: 5000 // Avtomatik timeout
    });

    // Ma'lumot darhol response.data ichida tayyor keladi
    return response.data;
  } catch (error) {
    // Axios'da 4xx va 5xx xatolari to'g'ridan-to'g'ri shu yerga tushadi
    if (axios.isAxiosError(error)) {
      console.error('API xatosi:', error.response?.status, error.message);
    } else {
      console.error('Boshqa xatolik:', error);
    }
  }
}

Nima uchun Axios arxitektura jihatidan qulayroq?

1. Global sozlamalar (axios.create)

Har safar asosiy URL manzilni yozib o'tirmasdan, bitta instansiya yaratib qo'yish mumkin:

const api = axios.create({
  baseURL: 'https://api.example.com',
  timeout: 10000,
});

// Keyinchalik shunchaki ishlatiladi:
api.get('/users');

2. Interceptors kuchi

Tasavvur qiling, foydalanuvchi tokeni eskirsa, har bir so'rovda uni yangilash yoki har bir so'rov ketishidan oldin logga yozish uchun Axios Interceptors arxitekturasi mukammal yechim beradi. fetch'da buni amalga oshirish uchun butun boshli maxsus wrapper-funksiya yozib chiqishga to'g'ri keladi.