Series: React Hook Form Lesson 66

Custom Select Integration — Maxsus va qidiruvli Select komponentlarini ulash

useController orqali qidiruvli dropdown va combobox selectlarni ulash, single va multi-select, onBlur va accessibility boshqaruvi.

66-dars

Custom Select Integration — Select komponentlarini ulash

Custom Select Integration — bu standart brauzer <select> tegi o'rniga maxsus dizayndagi yoki uchinchi tomon Select komponentlarini (qidiruvli Combobox, ochiluvchi Dropdown, Multi-select yoki obyekt qaytaruvchi murakkab selektorlar) React Hook Form bilan uzviy bog'lash jarayonidir.

Bunday komponentlar odatdagi DOM ChangeEvent o'rniga to'g'ridan-to'g'ri tanlangan qiymatning o'zini (string, number yoki obyekt) qaytaradi. Shu sababli ularni <Controller> yoki useController() hooki orqali field.value, field.onChange, field.onBlur bilan bog'lash eng ishonchli va xatosiz yondashuv hisoblanadi.


1. Custom Select turlari va bog'lash nuqtalari

Holat turi Nimaga e'tibor berish kerak? Qanday bog'lanadi?
Yagona tanlov (Single select) defaultValues da boshlang'ich qiymat ("" yoki dastlabki id) aniq turishi shart. value={field.value} va onChange={(val) => field.onChange(val)}.
Ko'p tanlovli (Multi-select) Boshlang'ich qiymat undefined emas, bo'sh massiv [] bo'lishi lozim. value={field.value ?? []} va yangilangan massivni field.onChange(nextArray) ga berish.
Obyekt qiymatli Select Qiymat sifatida butun { id, name } obyekti saqlanganda null tekshiruvi. rules={{ required: "Tanlang" }} yoki validate: (v) => Boolean(v).
Dropdown / Combobox (onBlur) Menyudan variant tanlanganda yoki menyu yopilganda onBlur chaqirilishi kerak. onBlur={field.onBlur} orqali touchedFields va mode: "onBlur" ni to'g'ri faollashtirish.

2. Real misol: Qidiruvga ega (Searchable) Custom Dropdown Select

Quyidagi misolda to'liq qidiruv imkoniyatiga ega bo'lgan, aria-expanded va role="listbox" accessibility standartlarini qo'llab-quvvatlovchi SearchableSelect komponenti yaratiladi va useController orqali formaga ulanadi:

import { useState } from "react";
import {
  useController,
  useForm,
  type Control,
  type FieldValues,
  type Path,
  type RegisterOptions,
  type SubmitHandler,
} from "react-hook-form";

type SelectOption = {
  label: string;
  value: string;
};

type SearchableSelectProps = {
  id?: string;
  value: string;
  onChange: (value: string) => void;
  onBlur?: () => void;
  options: SelectOption[];
  placeholder?: string;
  invalid?: boolean;
};

// 1. Controlled Qidiruvli Custom Dropdown
function SearchableSelect({
  id,
  value,
  onChange,
  onBlur,
  options,
  placeholder = "Variantni tanlang...",
  invalid,
}: SearchableSelectProps) {
  const [isOpen, setIsOpen] = useState(false);
  const [query, setQuery] = useState("");

  const selectedOption = options.find((opt) => opt.value === value);
  const filteredOptions = options.filter((opt) =>
    opt.label.toLowerCase().includes(query.trim().toLowerCase())
  );

  const handleSelect = (nextValue: string) => {
    onChange(nextValue);
    setIsOpen(false);
    setQuery("");
    onBlur?.();
  };

  return (
    <div id={id} style={{ position: "relative", width: "100%", maxWidth: "340px" }}>
      {/* Tanlov tugmasi */}
      <button
        type="button"
        aria-expanded={isOpen}
        aria-invalid={invalid}
        onClick={() => setIsOpen((prev) => !prev)}
        onBlur={() => {
          if (!isOpen) onBlur?.();
        }}
        style={{
          width: "100%",
          padding: "8px 12px",
          textAlign: "left",
          borderRadius: "6px",
          border: invalid ? "2px solid #ef4444" : "1px solid #cbd5e1",
          backgroundColor: "#ffffff",
          cursor: "pointer",
          display: "flex",
          justifyContent: "space-between",
        }}
      >
        <span>{selectedOption ? selectedOption.label : placeholder}</span>
        <span>{isOpen ? "▲" : "▼"}</span>
      </button>

      {/* Ochiluvchi qidiruv paneli */}
      {isOpen && (
        <div
          role="listbox"
          style={{
            position: "absolute",
            top: "105%",
            left: 0,
            right: 0,
            backgroundColor: "#ffffff",
            border: "1px solid #cbd5e1",
            borderRadius: "6px",
            boxShadow: "0 4px 6px -1px rgba(0, 0, 0, 0.1)",
            zIndex: 10,
            padding: "8px",
          }}
        >
          <input
            type="text"
            value={query}
            onChange={(e) => setQuery(e.target.value)}
            placeholder="Qidirish..."
            aria-label="Variantlarni qidirish"
            autoFocus
            style={{
              width: "100%",
              padding: "6px 8px",
              marginBottom: "8px",
              boxSizing: "border-box",
              border: "1px solid #cbd5e1",
              borderRadius: "4px",
            }}
          />

          <div style={{ maxHeight: "160px", overflowY: "auto" }}>
            {filteredOptions.length > 0 ? (
              filteredOptions.map((opt) => (
                <button
                  key={opt.value}
                  type="button"
                  role="option"
                  aria-selected={opt.value === value}
                  onClick={() => handleSelect(opt.value)}
                  style={{
                    width: "100%",
                    textAlign: "left",
                    padding: "6px 8px",
                    background: opt.value === value ? "#e0f2fe" : "none",
                    border: "none",
                    cursor: "pointer",
                    borderRadius: "4px",
                  }}
                >
                  {opt.label}
                </button>
              ))
            ) : (
              <p style={{ color: "#64748b", margin: "6px 0", textAlign: "center" }}>
                Mos variant topilmadi
              </p>
            )}
          </div>
        </div>
      )}
    </div>
  );
}

// 2. useController orqali formaga bog'langan FormCustomSelect
type FormSelectFieldProps<T extends FieldValues> = {
  name: Path<T>;
  control: Control<T>;
  label: string;
  options: SelectOption[];
  rules?: RegisterOptions<T, Path<T>>;
  placeholder?: string;
};

function FormCustomSelect<T extends FieldValues>({
  name,
  control,
  label,
  options,
  rules,
  placeholder,
}: FormSelectFieldProps<T>) {
  const { field, fieldState } = useController({
    name,
    control,
    rules,
  });

  const selectId = `custom-select-${String(name)}`;

  return (
    <div style={{ marginBottom: "1.25rem" }}>
      <label
        htmlFor={selectId}
        style={{ display: "block", fontWeight: 600, marginBottom: "4px" }}
      >
        {label}
      </label>

      <SearchableSelect
        id={selectId}
        value={String(field.value ?? "")}
        onChange={field.onChange}
        onBlur={field.onBlur}
        options={options}
        placeholder={placeholder}
        invalid={fieldState.invalid}
      />

      {fieldState.error && (
        <p style={{ color: "#ef4444", margin: "4px 0 0 0", fontSize: "0.85rem" }} role="alert">
          {fieldState.error.message}
        </p>
      )}
    </div>
  );
}

// 3. Asosiy Loyiha Arxitekturasi Formasi
type ArchitectureFormValues = {
  routingArchitecture: string;
  stateStrategy: string;
};

const ROUTING_OPTIONS: SelectOption[] = [
  { label: "Feature-based Routing", value: "feature-based" },
  { label: "Layout-based Routing", value: "layout-based" },
  { label: "File-based Routing", value: "file-based" },
];

const STATE_OPTIONS: SelectOption[] = [
  { label: "React Hook Form + TanStack Query", value: "rhf-query" },
  { label: "Local Component State", value: "local-state" },
];

export function CustomSelectIntegrationForm() {
  const {
    control,
    handleSubmit,
    reset,
    formState: { isSubmitting },
  } = useForm<ArchitectureFormValues>({
    defaultValues: {
      routingArchitecture: "feature-based",
      stateStrategy: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<ArchitectureFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 300));
    console.log("Tanlangan arxitektura sozlamalari:", data);
    reset();
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 1. Dastlabki qiymatga ega select */}
      <FormCustomSelect
        name="routingArchitecture"
        control={control}
        label="Routing arxitekturasi"
        options={ROUTING_OPTIONS}
        rules={{
          required: "Routing arxitekturasini tanlash majburiy",
        }}
      />

      {/* 2. Bo'sh boshlang'ich qiymatga ega majburiy select */}
      <FormCustomSelect
        name="stateStrategy"
        control={control}
        label="Holatni boshqarish strategiyasi"
        options={STATE_OPTIONS}
        placeholder="Strategiyani tanlang..."
        rules={{
          required: "Kamida bitta strategiyani tanlashingiz shart",
        }}
      />

      <button
        type="submit"
        disabled={isSubmitting}
        style={{ marginTop: "0.5rem" }}
      >
        {isSubmitting ? "Saqlanmoqda..." : "Saqlash"}
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy tavsiyalar

1. onBlur chaqirishni unutmaslik

Dropdown menyu yopilganda yoki variant bosilganda albatta field.onBlur() ni ishga tushiring. Aks holda formangiz mode: "onBlur" da ishlayotgan bo'lsa yoki fieldState.isTouched ga tayangan stillar bo'lsa, foydalanuvchi maydondan chiqqani hisobga olinmay qoladi.

2. Tanlovni tozalash (Clearable)

Agar select maydoniga tozalash ("x") tugmasi qo'yilsa, uni bosganda field.onChange("") (yoki multi-select bo'lsa field.onChange([])) chaqiring. required: "..." qoidasi "" yoki bo'sh massivni avtomatik ravishda xato deb belgilaydi.