Series: React Hook Form Lesson 51

Asynchronous Validation — Asinxron validatsiya va API tekshiruvlari

Asinxron validatsiya ishlash mexanizmi, isValidating va validatingFields indikatorlari, email bandligini API orqali tekshirish va optimizatsiya.

51-dars

Asynchronous Validation — Asinxron validation

Asynchronous Validation (Asinxron validatsiya) — bu forma maydonini tekshirish jarayonida Promise / async/await qaytaruvchi tekshiruv funksiyasi (validate: async (value, formValues) => ...) yordamida tashqi manba (backend API, ma'lumotlar bazasi yoki uchinchi tomon servisi) orqali amalga oshiriladigan tekshiruv mexanizmidir.

U odatda foydalanuvchi tanlagan email yoki username band emasligini, promokodning haqiqiyligini yoki kiritilgan tashkilot STIR/INN raqamini davlat reyestridan tekshirishda qo'llaniladi.

Asinxron tekshiruv davom etayotgan vaqtda React Hook Form formState ichidagi isValidating (butun forma uchun) va validatingFields (aniq maydon uchun) reaktiv holatlarini avtomatik boshqaradi.


1. Asinxron validatsiya qanday tartibda ishlaydi?

React Hook Form tarmoq so'rovlarini tejash va unumdorlikni oshirish uchun qat'iy ketma-ketlikdan foydalanadi:

  1. Sinxron qoidalar oldin ishlaydi: required, minLength, pattern kabi sinxron qoidalar tekshiriladi. Agar maydon bo'sh yoki noto'g'ri formatda bo'lsa, asinxron API so'rovi umuman yuborilmaydi.
  2. Asinxron funksiya ishga tushadi: Sinxron qoidalar muvaffaqiyatli o'tgach, validate: async () => ... chaqiriladi (isValidating → true, validatingFields[name] → true).
  3. Promise yakunlanishi (Resolve):
    • true (yoki undefined) qaytsa → xatolik yo'q deb topiladi va errors[name] tozalanadi.
    • string matn (masalan: "Bu email allaqachon band") yoki false qaytsa → u errors obyektiga xato sifatida yoziladi.
  4. Holatning tiklanishi: Jarayon yakunlangach, isValidating va validatingFields[name] avtomatik ravishda false ga qaytadi.

2. Real misol: Email bandligini API orqali asinxron tekshirish

Quyidagi misolda foydalanuvchi email kiritib maydondan chiqqanda (mode: "onBlur"), sinxron regex tekshiruvidan so'ng soxta backend API orqali email bandligi tekshiriladi va yuklanish holati ko'rsatiladi:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type AsyncEmailFormValues = {
  email: string;
  workspaceName: string;
};

// Backend API so'rovini simulyatsiya qiluvchi funksiya
async function checkEmailTaken(email: string): Promise<boolean> {
  // Haqiqiy loyihada: const { data } = await axios.post("/api/check-email", { email });
  await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 700));
  const reservedEmails = ["[email protected]", "[email protected]"];
  return reservedEmails.includes(email.trim().toLowerCase());
}

export function AsynchronousValidationForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors, isValidating, validatingFields, isSubmitting },
  } = useForm<AsyncEmailFormValues>({
    mode: "onBlur", // Foydalanuvchi inputdan chiqqanda tekshirish (tavsiya etiladi)
    defaultValues: {
      email: "",
      workspaceName: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<AsyncEmailFormValues> = async (data) => {
    await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 500));
    console.log("Muvaffaqiyatli yuborildi:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 1. Asinxron tekshiriladigan Email maydoni */}
      <div>
        <label htmlFor="asyncEmail">Email manzili</label>
        <input
          id="asyncEmail"
          type="email"
          placeholder="[email protected]"
          {...register("email", {
            required: "Email kiritish majburiy",
            pattern: {
              value: /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/,
              message: "Email formati noto'g'ri kiritilgan",
            },
            validate: {
              checkAvailability: async (value) => {
                const isTaken = await checkEmailTaken(value);
                return isTaken ? "Ushbu email bilan allaqachon ro'yxatdan o'tilgan" : true;
              },
            },
          })}
        />

        {/* Maydon bo'yicha tekshirish jarayoni indikatori */}
        {validatingFields.email && (
          <p style={{ color: "#2563eb", fontSize: "0.85rem" }}>
            Email bandligi tekshirilmoqda...
          </p>
        )}

        {/* Xato xabari (tekshirish tugagach ko'rinadi) */}
        {!validatingFields.email && errors.email && (
          <p style={{ color: "red" }} role="alert">
            {errors.email.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* 2. Oddiy sinxron maydon */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="asyncWorkspace">Workspace nomi</label>
        <input
          id="asyncWorkspace"
          placeholder="Masalan: Hanafi Frontend"
          {...register("workspaceName", {
            required: "Workspace nomi majburiy",
            minLength: {
              value: 2,
              message: "Kamida 2 ta belgi kiriting",
            },
          })}
        />
        {errors.workspaceName && (
          <p style={{ color: "red" }} role="alert">
            {errors.workspaceName.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* 3. Submit tugmasi tekshiruv va yuborish paytida bloklanadi */}
      <button
        type="submit"
        disabled={isValidating || isSubmitting}
        style={{ marginTop: "1.25rem" }}
      >
        {isValidating
          ? "Ma'lumotlar tekshirilmoqda..."
          : isSubmitting
            ? "Yuborilmoqda..."
            : "Davom etish"}
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy tavsiyalar

1. mode: "onBlur" yoki mode: "onSubmit" tanlang

Asinxron validatsiyalarda mode: "onChange" ishlatish serverga har bir harf bosilganda so'rov yuborilishiga sabab bo'ladi. Shu sababli, asinxron maydonlar uchun odatda mode: "onBlur" ishlatish eng maqbul yechimdir.

2. Tarmoq xatolarini try/catch bilan himoyalang

Agar server 500 xatosini qaytarsa yoki internet uzilsa, checkAvailability ichida try/catch bloki bo'lishi lozim:

validate: async (val) => {
  try {
    const isTaken = await checkApi(val);
    return isTaken ? "Band" : true;
  } catch (error) {
    return "Server bilan aloqa uzildi, qayta urining";
  }
}

3. handleSubmit asinxron tekshiruvlarni kutadi

Forma submit qilinganda handleSubmit barcha asinxron validatsiyalar to'liq tugashini avtomatik kutadi. Agar birorta async tekshiruv xato qaytarsa, onValid funksiyasiga o'tilmaydi va xato ekranda aks etadi.