Series: React Hook Form Lesson 34

isValidating — Asinxron validatsiya jarayonini kuzatish va boshqarish

isValidating xususiyatining ishlashi, asinxron API tekshiruvlari (username bandligi), loading indikatorlari va mode: onBlur orqali optimizatsiya.

34-dars

isValidating — Validation jarayonini kuzatish

isValidating — bu formState ichidagi boolean xususiyat bo'lib, formadagi asinxron (async) validatsiya jarayonlari (masalan: validate: async (...) yoki asinxron Zod schema resolver) ayni daqiqada bajarilayotganligini bildiradi.

Sinxron qoidalar (required, min, pattern) mikrosoniyalarda tekshirilgani sabab ularda yuklanish sezilmaydi. Biroq serverga so'rov yuborib tekshiriladigan vaziyatlarda (masalan: login yoki domen band emasligini API orqali aniqlashda) isValidating foydalanuvchiga tekshiruv ketayotganini ko'rsatish uchun eng asosiy vosita hisoblanadi.


1. isValidating qanday ishlaydi?

  1. Jarayon boshlanganda: Kamida bitta asinxron validatsiya funksiyasi ishga tushishi bilan isValidating: true ga o'tadi.
  2. Jarayon yakunlanganda: Barcha asinxron tekshiruvlar to'liq tugab, natijalar olingach, u avtomatik ravishda yana false holatiga qaytadi.
  3. Qo'llanish maqsadi:
    • Input yonida kichik aylanuvchi spinner yoki "Tekshirilmoqda..." matnini chiqarish;
    • Tekshiruv davom etayotgan paytda yuborish (Submit) tugmasini nofaol qilib turish (disabled={isValidating});
    • Natija chiqmaguncha eski xatolik xabarlarini yashirib turish.

2. Real misol: Username bandligini server orqali tekshirish

Quyidagi misolda kiritilgan foydalanuvchi nomini API orqali tekshirish, yuklanish holatini ko'rsatish va tugmani bloklashni ko'ramiz:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type ClaimHandleForm = {
  handle: string;
};

// Server API tekshiruvi simulyatsiyasi (600ms)
async function checkHandleAvailability(handle: string): Promise<boolean> {
  await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 600));
  const takenHandles = ["admin", "musafalah", "devbro"];
  return !takenHandles.includes(handle.trim().toLowerCase());
}

export function IsValidatingForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors, isValidating, isSubmitting },
  } = useForm<ClaimHandleForm>({
    mode: "onBlur", // Inputdan chiqilgandagina API ga so'rov yuboramiz
    defaultValues: {
      handle: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<ClaimHandleForm> = async (data) => {
    console.log("Username muvaffaqiyatli band qilindi:", data.handle);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      <div>
        <label htmlFor="handle">Username</label>
        <input
          id="handle"
          placeholder="masalan: my_workspace"
          {...register("handle", {
            required: "Username kiritish majburiy",
            minLength: {
              value: 3,
              message: "Kamida 3 ta belgi kiriting",
            },
            // Asinxron validatsiya
            validate: async (value) => {
              const available = await checkHandleAvailability(value);
              return available || "Bu username allaqachon band qilingan";
            },
          })}
        />

        {/* 1. Tekshiruv ketayotgan paytda indikator */}
        {isValidating && (
          <p style={{ color: "#0288d1", fontSize: "0.85rem", marginTop: "4px" }}>
            Username tekshirilmoqda...
          </p>
        )}

        {/* 2. Tekshiruv tugab, xato aniqlansa */}
        {!isValidating && errors.handle && (
          <p role="alert" style={{ color: "red", fontSize: "0.85rem", marginTop: "4px" }}>
            {errors.handle.message}
          </p>
        )}
      </div>

      {/* Tekshiruv yoki submit jarayonida tugma bloklanadi */}
      <button
        type="submit"
        disabled={isValidating || isSubmitting}
        style={{ marginTop: "1.5rem" }}
      >
        {isSubmitting ? "Saqlanmoqda..." : "Saqlash"}
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy eslatmalar

1. mode: "onBlur" orqali API trafigini tejash

Agar formangizda asinxron validatsiya bo'lsa, hech qachon ehtiyotsizlik bilan mode: "onChange" qo'ymang. Aks holda foydalanuvchi har bir harfni yozganida (masalan, 10 ta harf yozsa 10 marta) serveringizga keraksiz API so'rovlari ketadi.

  • Asinxron tekshiruvlar uchun eng yaxshi yechim — mode: "onBlur" (foydalanuvchi yozib bo'lib inputdan chiqqanda bir marta tekshirish).
  • Agar onChange talab etilsa, so'rovlarni albatta Debounce qilish lozim.

2. Proxy optimizatsiyasi

Agar formangizda asinxron tekshiruvlar bo'lmasa yoki isValidating holati UI'da ishlatilmasa, uni formState dan destructure qilmang — bu ortiqcha re-renderlarning oldini oladi.