pattern — Muntazam ifodalar (RegExp) orqali matnlarni tekshirish
pattern qoidasining ishlashi, email, telefon raqam va slug shablonlari, ^ va $ hoshiyalari hamda regex optimizatsiyasi.
16-dars
pattern — Regular expression orqali tekshirish
pattern — bu input qiymatining berilgan Regular Expression (RegExp / Muntazam ifoda) shabloniga to'liq mos kelishini tekshiruvchi validatsiya qoidasidir.
U dasturiy formalarda email manzillar, O'zbekiston telefon raqamlari, URL slug'lari, pasport seriyalari, PINFL yoki karta raqamlari kabi qat'iy formatdagi matnlarni nazorat qilishda asosiy vosita hisoblanadi.
1. Qanday ishlaydi?
- Muvaffaqiyatli tekshiruv: Foydalanuvchi kiritgan qiymat berilgan RegExp shabloniga to'liq mos kelsa, validatsiya xatosiz o'tadi.
- Xatolik yuzaga kelishi: Agar matn shablonga to'g'ri kelmasa, RHF
type: "pattern"xatoligini belgilaydi va{ value, message }dagimessagexabarinierrors.field.messageichiga joylashtiradi. requiredbilan birgalikda ishlatish: Ko'pgina muntazam ifodalar bo'sh satrni ("") tekshirishda xatolik bermasligi mumkin. Shu sababli har doim maydon to'ldirilishi shart bo'lsarequiredbilan birga qo'llash tavsiya etiladi.
2. Real misol: Email, Telefon raqam va Slug tekshiruvi
Quyidagi amaliy misolda eng ko'p uchraydigan uchta formatni tekshirish shaklini ko'rib chiqamiz:
import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";
type ContactPatternForm = {
email: string;
phone: string;
slug: string;
};
export function PatternValidationForm() {
const {
register,
handleSubmit,
formState: { errors },
} = useForm<ContactPatternForm>({
defaultValues: {
email: "",
phone: "+998",
slug: "",
},
});
const onSubmit: SubmitHandler<ContactPatternForm> = (data) => {
console.log("Validatsiyadan o'tgan ma'lumotlar:", data);
};
return (
<form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
{/* 1. Standart Email formati */}
<div>
<label htmlFor="email">Email manzil</label>
<input
id="email"
type="email"
{...register("email", {
required: "Email kiritish majburiy",
pattern: {
value: /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/,
message: "Iltimos, haqiqiy email manzilini kiriting (masalan: [email protected])",
},
})}
placeholder="[email protected]"
/>
{errors.email && <p style={{ color: "red" }}>{errors.email.message}</p>}
</div>
{/* 2. +998 bilan boshlanuvchi 9 xonali O'zbekiston raqami */}
<div style={{ marginTop: "1rem" }}>
<label htmlFor="phone">Telefon raqam</label>
<input
id="phone"
type="tel"
{...register("phone", {
required: "Telefon raqam kiritilishi shart",
pattern: {
value: /^\+998\d{9}$/,
message: "Format: +998901234567 ko'rinishida bo'lishi kerak",
},
})}
placeholder="+998901234567"
/>
{errors.phone && <p style={{ color: "red" }}>{errors.phone.message}</p>}
</div>
{/* 3. Faqat kichik lotin harflari, raqam va oraliq chiziqchalar */}
<div style={{ marginTop: "1rem" }}>
<label htmlFor="slug">Loyiha slug (URL)</label>
<input
id="slug"
{...register("slug", {
required: "Slug kiritish majburiy",
pattern: {
value: /^[a-z0-9]+(?:-[a-z0-9]+)*$/,
message: "Faqat kichik harf, raqam va '-' ruxsat etiladi (boshida/oxirida chiziqcha bo'lmasin)",
},
})}
placeholder="mening-loyiham-2026"
/>
{errors.slug && <p style={{ color: "red" }}>{errors.slug.message}</p>}
</div>
<button type="submit" style={{ marginTop: "1.5rem" }}>
Yuborish
</button>
</form>
);
}
3. Muhim amaliy jihatlar
1. Boshlanish (^) va Tugash ($) belgilarining zarurati
Muntazam ifodaning boshiga ^ va oxiriga $ qo'yishni unutmang:
- Agar
/\d{9}/deb yozsangiz,"abc123456789xyz"kabi xato matn ham tekshiruvdan o'tib ketadi (chunki ichida 9 ta raqam bor). - Agar
/^\d{9}$/deb yozsangiz, u butun matn faqat va faqat 9 ta raqamdan iborat bo'lishini qat'iy talab qiladi.
2. RegExp obyektini render ichida qayta yaratmaslik
Regex shablonini to'g'ridan-to'g'ri /.../ literali ko'rinishida yozish tavsiya etiladi. new RegExp(...) konstruktorini komponent ichida qayta-qayta chaqirish ortiqcha xotira sarflaydi.
3. Haddan tashqari murakkab shartlar uchun validate
Agar validatsiya mantiqi juda chuqurlashib ketsa (masalan: bir nechta qoidalar ketma-ketligi, parolda maxsus belgilar mavjudligini alohida-alohida tekshirish yoki ikkita inputni solishtirish), yuzlab belgilardan iborat chalkash regex yozish o'rniga RHF'ning validate funksiyasidan foydalanish kodni o'qishni ancha yengillashtiradi.