Series: React Hook Form Lesson 16

pattern — Muntazam ifodalar (RegExp) orqali matnlarni tekshirish

pattern qoidasining ishlashi, email, telefon raqam va slug shablonlari, ^ va $ hoshiyalari hamda regex optimizatsiyasi.

16-dars

pattern — Regular expression orqali tekshirish

pattern — bu input qiymatining berilgan Regular Expression (RegExp / Muntazam ifoda) shabloniga to'liq mos kelishini tekshiruvchi validatsiya qoidasidir.

U dasturiy formalarda email manzillar, O'zbekiston telefon raqamlari, URL slug'lari, pasport seriyalari, PINFL yoki karta raqamlari kabi qat'iy formatdagi matnlarni nazorat qilishda asosiy vosita hisoblanadi.


1. Qanday ishlaydi?

  • Muvaffaqiyatli tekshiruv: Foydalanuvchi kiritgan qiymat berilgan RegExp shabloniga to'liq mos kelsa, validatsiya xatosiz o'tadi.
  • Xatolik yuzaga kelishi: Agar matn shablonga to'g'ri kelmasa, RHF type: "pattern" xatoligini belgilaydi va { value, message } dagi message xabarini errors.field.message ichiga joylashtiradi.
  • required bilan birgalikda ishlatish: Ko'pgina muntazam ifodalar bo'sh satrni ("") tekshirishda xatolik bermasligi mumkin. Shu sababli har doim maydon to'ldirilishi shart bo'lsa required bilan birga qo'llash tavsiya etiladi.

2. Real misol: Email, Telefon raqam va Slug tekshiruvi

Quyidagi amaliy misolda eng ko'p uchraydigan uchta formatni tekshirish shaklini ko'rib chiqamiz:

import { useForm, type SubmitHandler } from "react-hook-form";

type ContactPatternForm = {
  email: string;
  phone: string;
  slug: string;
};

export function PatternValidationForm() {
  const {
    register,
    handleSubmit,
    formState: { errors },
  } = useForm<ContactPatternForm>({
    defaultValues: {
      email: "",
      phone: "+998",
      slug: "",
    },
  });

  const onSubmit: SubmitHandler<ContactPatternForm> = (data) => {
    console.log("Validatsiyadan o'tgan ma'lumotlar:", data);
  };

  return (
    <form onSubmit={handleSubmit(onSubmit)} noValidate>
      {/* 1. Standart Email formati */}
      <div>
        <label htmlFor="email">Email manzil</label>
        <input
          id="email"
          type="email"
          {...register("email", {
            required: "Email kiritish majburiy",
            pattern: {
              value: /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/,
              message: "Iltimos, haqiqiy email manzilini kiriting (masalan: [email protected])",
            },
          })}
          placeholder="[email protected]"
        />
        {errors.email && <p style={{ color: "red" }}>{errors.email.message}</p>}
      </div>

      {/* 2. +998 bilan boshlanuvchi 9 xonali O'zbekiston raqami */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="phone">Telefon raqam</label>
        <input
          id="phone"
          type="tel"
          {...register("phone", {
            required: "Telefon raqam kiritilishi shart",
            pattern: {
              value: /^\+998\d{9}$/,
              message: "Format: +998901234567 ko'rinishida bo'lishi kerak",
            },
          })}
          placeholder="+998901234567"
        />
        {errors.phone && <p style={{ color: "red" }}>{errors.phone.message}</p>}
      </div>

      {/* 3. Faqat kichik lotin harflari, raqam va oraliq chiziqchalar */}
      <div style={{ marginTop: "1rem" }}>
        <label htmlFor="slug">Loyiha slug (URL)</label>
        <input
          id="slug"
          {...register("slug", {
            required: "Slug kiritish majburiy",
            pattern: {
              value: /^[a-z0-9]+(?:-[a-z0-9]+)*$/,
              message: "Faqat kichik harf, raqam va '-' ruxsat etiladi (boshida/oxirida chiziqcha bo'lmasin)",
            },
          })}
          placeholder="mening-loyiham-2026"
        />
        {errors.slug && <p style={{ color: "red" }}>{errors.slug.message}</p>}
      </div>

      <button type="submit" style={{ marginTop: "1.5rem" }}>
        Yuborish
      </button>
    </form>
  );
}

3. Muhim amaliy jihatlar

1. Boshlanish (^) va Tugash ($) belgilarining zarurati

Muntazam ifodaning boshiga ^ va oxiriga $ qo'yishni unutmang:

  • Agar /\d{9}/ deb yozsangiz, "abc123456789xyz" kabi xato matn ham tekshiruvdan o'tib ketadi (chunki ichida 9 ta raqam bor).
  • Agar /^\d{9}$/ deb yozsangiz, u butun matn faqat va faqat 9 ta raqamdan iborat bo'lishini qat'iy talab qiladi.

2. RegExp obyektini render ichida qayta yaratmaslik

Regex shablonini to'g'ridan-to'g'ri /.../ literali ko'rinishida yozish tavsiya etiladi. new RegExp(...) konstruktorini komponent ichida qayta-qayta chaqirish ortiqcha xotira sarflaydi.

3. Haddan tashqari murakkab shartlar uchun validate

Agar validatsiya mantiqi juda chuqurlashib ketsa (masalan: bir nechta qoidalar ketma-ketligi, parolda maxsus belgilar mavjudligini alohida-alohida tekshirish yoki ikkita inputni solishtirish), yuzlab belgilardan iborat chalkash regex yozish o'rniga RHF'ning validate funksiyasidan foydalanish kodni o'qishni ancha yengillashtiradi.