Request Transformation — transformRequest orqali request ma'lumotlarini o'zgartirish
Axios transformRequest funksiyasi orqali so'rov tanasini (body) o'zgartirish: camelCase dan snake_case ga o'girish, standart transformatorlarni saqlash, FormData istisnolari va Request Interceptor bilan farqi.
88-dars
Request Transformation — transformRequest orqali request ma'lumotlarini o'zgartirish
Frontend dasturlashda JavaScript va TypeScript standartlariga ko'ra biz obyekt kalitlarini camelCase formatida yozishga odatlanganmiz (masalan: firstName, isActive, birthDate).
Biroq ko'plab backend serverlari (xususan, Python/Django, Ruby on Rails, PHP/Laravel, Go yoki SQL asosidagi tizimlar) ma'lumotlarni snake_case formatida (first_name, is_active, birth_date) qabul qilishni talab qiladi.
Har safar serverga ma'lumot yuborishdan oldin har bir API chaqiruvida kalitlarni qo'lda o'zgartirib o'tirmaslik uchun Axios'ning kuchli mexanizmi — transformRequest xususiyatidan foydalanamiz.
1. transformRequest o'zi nima?
transformRequest — bu so'rov tarmoqqa chiqishidan bir lahza oldin so'rov tanasini (request body / data) va HTTP sarlavhalarini (headers) o'zgartirish, formatlash yoki serializatsiya qilish uchun mo'ljallangan funksiyalar massividir (Array of functions).
flowchart LR
A["JavaScript Obyekti\n{ firstName: 'Ali', isActive: true }"] --> B["transformRequest\n(CamelCase -> SnakeCase)"]
B --> C["Axios Default Transform\n(JSON.stringify)"]
C --> D["Tarmoqqa yuboriladigan Payload\n'{\"first_name\":\"Ali\",\"is_active\":true}'"]
Muhim xususiyatlari:
- Faqat tanaga ega so'rovlarda ishlaydi:
POST,PUT,PATCHkabidatayuboruvchi metodlarda ishga tushadi (GETvaDELETEso'rovlarida tana bo'lmagani uchun ishlamaydi). - Sinxron zanjir: Ushbu funksiyalar birin-ketin zanjir bo'yicha ishga tushadi va har bir funksiya o'zidan keyingisiga o'zgartirilgan ma'lumotni uzatadi.
- Standart transformatorlar: Axios sukut bo'yicha o'zining standart transformatoriga ega (u JavaScript obyektini avtomatik ravishda
JSON.stringifyqiladi vaContent-Type: application/jsonqo'yadi).
2. Amaliyot: TypeScript yordamida CamelCase'dan Snake_Case'ga o'tkazish
Keling, yuborilayotgan obyektlar va ichma-ich joylashgan massivlarni rekursiv ravishda snake_case formatiga o'tkazuvchi toza yordamchi funksiya yozamiz:
// src/utils/transformers.ts
/**
* Satrni camelCase dan snake_case ga o'tkazish
* Masalan: "firstName" -> "first_name"
*/
export const toSnakeCase = (str: string): string => {
return str.replace(/[A-Z]/g, (letter) => `_${letter.toLowerCase()}`);
};
/**
* Obyekt yoki massiv ichidagi barcha kalitlarni rekursiv snake_case ga o'tkazadi
*/
export const transformKeysToSnakeCase = (data: unknown): unknown => {
// Agar massiv bo'lsa, har bir elementini rekursiv o'zgartiramiz
if (Array.isArray(data)) {
return data.map((item) => transformKeysToSnakeCase(item));
}
// Agar oddiy obyekt bo'lsa (Date, File, Blob istisno qilinadi)
if (
data !== null &&
typeof data === 'object' &&
!(data instanceof Date) &&
!(data instanceof RegExp) &&
!(data instanceof Blob)
) {
const rawObject = data as Record<string, unknown>;
return Object.keys(rawObject).reduce<Record<string, unknown>>((acc, key) => {
const snakeKey = toSnakeCase(key);
acc[snakeKey] = transformKeysToSnakeCase(rawObject[key]);
return acc;
}, {});
}
// Boshqa barcha ibtidoiy qiymatlar (string, number, boolean) o'zgarishsiz qaytariladi
return data;
};
3. Axios Instansiyasida transformRequest ni qo'llash
Endi ushbu transformatorni Axios instansiyasiga ulaymiz.
[!IMPORTANT] Standart transformatorlarni saqlab qolish: Agar siz
transformRequestga faqat o'z funksiyangizni yozib qo'ysangiz, Axios'ning standartJSON.stringifytransformatsiyasi o'chib ketadi! Shuning uchunaxios.defaults.transformRequestmassivini ham zanjir oxiriga qo'shib qo'yish kerak.
// src/api/client.ts
import axios, { AxiosRequestTransformer } from 'axios';
import { transformKeysToSnakeCase } from '../utils/transformers';
export const apiClient = axios.create({
baseURL: 'https://api.mysite.com/v1',
timeout: 10000,
// --- REQUEST TRANSFORMATION ---
transformRequest: [
// 1-QADAM: Bizning maxsus transformatorimiz
(data, headers) => {
// Agar fayl (FormData yoki Blob) bo'lsa, kalitlarni o'zgartirmaymiz
if (data && !(data instanceof FormData)) {
return transformKeysToSnakeCase(data);
}
return data;
},
// 2-QADAM: Axios'ning o'rnatilgan standart transformatorlari
// (JavaScript obyektini JSON matniga o'giradi va Content-Type sarlavhasini sozlaydi)
...(axios.defaults.transformRequest as AxiosRequestTransformer[]),
],
});
Natijani sinab ko'ramiz:
// Komponentda qulay camelCase ishlatamiz:
await apiClient.post('/users', {
firstName: 'Anvar',
lastName: 'Qodirov',
contactInfo: {
phoneNumber: '+998901234567',
isPrimary: true,
},
});
// Tarmoqqa (Network Payload) server kutganidek snake_case ketadi:
// {
// "first_name": "Anvar",
// "last_name": "Qodirov",
// "contact_info": {
// "phone_number": "+998901234567",
// "is_primary": true
// }
// }
4. Request Interceptor va transformRequest Farqi Nimada?
Dasturchilar ko'pincha bu ikki mexanizmni qachon ishlatish kerakligi borasida ikkilanadilar. Ularning asosiy farqlari quyidagicha:
| Xususiyat | Request Interceptor | transformRequest |
|---|---|---|
| Qamrovi | Butun so'rov konfiguratsiyasi (url, params, headers, timeout) |
Faqat so'rov tanasi (data) va headers |
| Qaysi metodlarda ishlaydi | Barcha metodlarda (GET, POST, DELETE va boshqalar) |
Faqat tanasi bor metodlarda (POST, PUT, PATCH) |
| Asinxronlik (Async/Await) | To'liq qo'llab-quvvatlaydi (Promise qaytara oladi) | Faqat sinxron ishlaydi (Promise qabul qilmaydi) |
| Asosiy vazifasi | Auth token qo'shish, URL o'zgartirish, logging | Ma'lumotlarni serializatsiya qilish, shifrlash, formatlash |
| Ishga tushish tartibi | Birinchi navbatda ishlaydi | Tarmoqqa chiqishdan oldin oxirgi bosqichda ishlaydi |
[!TIP] Agar sizga asinxron amal kerak bo'lsa (masalan, IndexedDB dan token o'qish), Request Interceptor ishlating. Agar sizga faqatgina yuborilayotgan JSON strukturasini o'zgartirish, kalitlarni formatlash yoki binary formatga o'tkazish kerak bo'lsa,
transformRequestto'g'ri tanlovdir.
Xulosa
Axios'ning transformRequest mexanizmi frontend va backend o'rtasidagi format tafovutlarini (masalan, camelCase va snake_case) yashirish va kodni toza saqlash uchun ideal yechimdir. Ushbu transformatsiyani global instansiya darajasida sozlash orqali frontend dasturchi o'zi xohlagan toza JavaScript konvensiyasida kod yozishda davom etadi, backend esa o'zi kutgan formatda ma'lumotlarni qabul qiladi.