Series: Axios Lesson 51

Generic API Functions — Qayta ishlatiladigan generic API function'lar yaratish

Universal HTTP yordamchisi (http.ts): generic funksiyalar yordamida takrorlanishning (DRY) oldini olish, response.data unwrap qilish va servis qatlamini toza tashkil qilish.

51-dars

Generic API Functions — Qayta ishlatiladigan generic API function'lar yaratish

Yirik loyihalarda o'nlab servislar (UserService, ProductService, OrderService, PaymentService va hokazo) mavjud bo'ladi. Agar har bir servis ichida doimiy ravishda apiClient.get, apiClient.post yozib, response.data ni qo'lda ajratib olish kodi takrorlanaversa, bu dasturlashdagi DRY (Don't Repeat Yourself) tamoyiliga zid keladi.

Generik funksiyalar yordamida barcha HTTP so'rovlar uchun umumiy, universal yordamchi (helper) obyekt yaratish orqali bu muammoni professional darajada hal qilish mumkin.


1. Universal HTTP Helper yaratish (src/api/http.ts)

Axios instansiyasiga tayanadigan va barcha metodlar uchun generik tiplarni qo'llab-quvvatlaydigan universal http obyektini yozamiz:

// src/api/http.ts
import { apiClient } from './client';
import { AxiosRequestConfig } from 'axios';

export const http = {
  // GET so'rovi uchun generic funksiya
  get: async <T>(url: string, config?: AxiosRequestConfig): Promise<T> => {
    const response = await apiClient.get<T>(url, config);
    return response.data; // To'g'ridan-to'g'ri data qaytariladi
  },

  // POST so'rovi uchun generic funksiya (<JavobTuri, BodyTuri>)
  post: async <T, D = any>(
    url: string,
    data?: D,
    config?: AxiosRequestConfig
  ): Promise<T> => {
    const response = await apiClient.post<T, any, D>(url, data, config);
    return response.data;
  },

  // PUT so'rovi uchun generic funksiya
  put: async <T, D = any>(
    url: string,
    data?: D,
    config?: AxiosRequestConfig
  ): Promise<T> => {
    const response = await apiClient.put<T, any, D>(url, data, config);
    return response.data;
  },

  // PATCH so'rovi uchun generic funksiya
  patch: async <T, D = any>(
    url: string,
    data?: D,
    config?: AxiosRequestConfig
  ): Promise<T> => {
    const response = await apiClient.patch<T, any, D>(url, data, config);
    return response.data;
  },

  // DELETE so'rovi uchun generic funksiya
  delete: async <T>(url: string, config?: AxiosRequestConfig): Promise<T> => {
    const response = await apiClient.delete<T>(url, config);
    return response.data;
  },
};

2. Servis qatlamida (Service Layer) qo'llash

Yuqoridagi universal http yordamchisi tayyor bo'lgach, barcha servislarimiz juda qisqa, tushunarli va faqat sof biznes-mantiqqa yo'naltirilgan holatga keladi:

// src/services/userService.ts
import { http } from '../api/http';
import { User, CreateUserDto, UpdateUserPartialDto } from '../types';

export const UserService = {
  // Barcha foydalanuvchilarni olish
  getAll: (): Promise<User[]> => {
    return http.get<User[]>('/users');
  },

  // ID bo'yicha bitta foydalanuvchini olish
  getById: (id: number): Promise<User> => {
    return http.get<User>(`/users/${id}`);
  },

  // Yangi foydalanuvchi yaratish (POST<Javob, Body>)
  create: (dto: CreateUserDto): Promise<User> => {
    return http.post<User, CreateUserDto>('/users', dto);
  },

  // Foydalanuvchini qisman yangilash (PATCH<Javob, Body>)
  update: (id: number, dto: UpdateUserPartialDto): Promise<User> => {
    return http.patch<User, UpdateUserPartialDto>(`/users/${id}`, dto);
  },

  // Foydalanuvchini o'chirish
  remove: (id: number): Promise<void> => {
    return http.delete<void>(`/users/${id}`);
  },
};

Komponentlarda esa bu funksiyalarni chaqirish juda oson kechadi:

// Komponentda:
const users = await UserService.getAll(); // users to'g'ridan-to'g'ri User[]
const newUser = await UserService.create({ fullName: 'Ali', email: '[email protected]', age: 25 });

3. An'anaviy usul vs Generic HTTP Helper taqqoslovi

Mezon To'g'ridan-to'g'ri apiClient Generic http Helper
Kod hajmi servisda Har safar const res = await ...; return res.data; Bir qatorda: return http.get<T>(...)
Qaytarish turi Komponent AxiosResponse ga qaram bo'lib qolishi mumkin Toza va qat'iy Promise<T>
DRY tamoyili Yuzlab servis fayllarida takrorlanuvchi unwrap kodi Faqat bitta markazlashgan fayl (http.ts)
Moslashuvchanlik O'zgarishlar barcha servislarda qo'lda qilinadi O'zgarishlar faqat http.ts ichida kiritiladi

4. Nima uchun bu yondashuv oltin standart hisoblanadi?

  1. Kod takrorlanishining oldi olinadi (DRY): Har bir servis faylida response.data ni qayta-qayta yozishga hojat qolmaydi.
  2. Markazlashgan boshqaruv: Agar kelajakda so'rovlarga umumiy metrikalar, yuklanish indikatorlari yoki ma'lumotlarni o'zgartirish talabi qo'yilsa, buni bitta http.ts faylida kiritish kifoya qiladi.
  3. To'liq Type Safety: Generiklar (<T, D>) tufayli TypeScript har bir so'rovda qanday ma'lumot yuborilishi va nima qaytishini qat'iy nazorat qiladi hamda IDE autocomplete imkoniyatini ta'minlaydi.

Xulosa

Generic API Functions yondashuvi frontend servis qatlamini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqadi. Axios'ning pastki sathi detallari (AxiosResponse, res.data) yashirilib, dasturchiga faqat sof ma'lumotlar modellari va DTO'lar bilan qulay ishlash imkoniyati beriladi.