Series: Axios Lesson 4

Axios o'rnatish — React + TypeScript + Vite loyihasiga ulash

Axios'ni React, TypeScript va Vite loyihasiga o'rnatish, markazlashgan API instansiyasini sozlash, interceptorlar qo'shish va komponentda GET so'rov yuborish.

4-dars

Axios o'rnatish — React + TypeScript + Vite loyihasiga ulash

Katta va tartibli loyihalarda Axios'ni har safar har bir komponentda import axios qilib chaqirmaydi. Buning o'rniga bitta global API mijoz (instance) yaratib qo'yiladi. Bu kelgusida bazaviy URL (baseURL) o'zgarganda yoki tokenlarni boshqarishda juda qo'l keladi.

1-qadam: Axios'ni o'rnatish

Terminalni ochib, loyihangiz papkasida quyidagi buyruqni bajaring (qaysi paket menejerdan foydalanayotganingizga qarab):

npm install axios
# yoki pnpm
pnpm add axios
# yoki yarn
yarn add axios

2-qadam: Axios Instansiyasini yaratish (src/api/axios.ts)

Loyihangizning src papkasi ichida api deb nomlangan papka oching va uning ichiga axios.ts faylini yarating. Bu yerda biz asosiy sozlamalarni kiritamiz:

import axios, { AxiosInstance } from 'axios';

// 1. Asosiy API mijozini yaratamiz
export const api: AxiosInstance = axios.create({
  baseURL: 'https://jsonplaceholder.typicode.com', // Test uchun ochiq API
  timeout: 10000, // 10 soniyadan oshsa so'rovni to'xtatish
  headers: {
    'Content-Type': 'application/json',
  },
});

// 2. Request Interceptor (So'rov ketishidan oldin)
api.interceptors.request.use(
  (config) => {
    // Masalan, localStorage'dan tokenni olib qo'shamiz
    const token = localStorage.getItem('token');
    if (token) {
      config.headers.Authorization = `Bearer ${token}`;
    }
    return config;
  },
  (error) => {
    return Promise.reject(error);
  }
);

// 3. Response Interceptor (Javob kelganda)
api.interceptors.response.use(
  (response) => {
    // Ma'lumotning faqat .data qismini qaytarish yoki responseni o'zini uzatish
    return response;
  },
  (error) => {
    // Global xatoliklarni boshqarish
    if (error.response?.status === 401) {
      console.warn("Foydalanuvchi avtorizatsiyadan o'tmagan!");
    }
    return Promise.reject(error);
  }
);

3-qadam: React va TypeScript komponentida ishlatish

Endi yaratgan api instansiyamizni React komponentida qanday ishlatishni ko'ramiz. Keling, foydalanuvchilar ro'yxatini olib keluvchi (GET so'rov) to'liq TypeScript komponentini yozamiz.

import React, { useEffect, useState } from 'react';
import { api } from '../api/axios'; // O'zimiz yaratgan instansiyani chaqiramiz

// TypeScript uchun keladigan ma'lumot interfeysi
interface User {
  id: number;
  name: string;
  email: string;
}

export const UserList: React.FC = () => {
  const [users, setUsers] = useState<User[]>([]);
  const [loading, setLoading] = useState<boolean>(true);
  const [error, setError] = useState<string | null>(null);

  useEffect(() => {
    const fetchUsers = async () => {
      try {
        setLoading(true);
        // Generik tur (<User[]>) yordamida ma'lumot turini qat'iy belgilaymiz
        const response = await api.get<User[]>('/users');
        
        setUsers(response.data);
      } catch (err: any) {
        setError(err.message || "Ma'lumotlarni olishda xatolik yuz berdi");
      } finally {
        setLoading(false);
      }
    };

    fetchUsers();
  }, []);

  if (loading) return <p>Yuklanmoqda...</p>;
  if (error) return <p style={{ color: 'red' }}>Xatolik: {error}</p>;

  return (
    <div>
      <h2>Foydalanuvchilar ro'yxati</h2>
      <ul>
        {users.map((user) => (
          <li key={user.id}>
            <strong>{user.name}</strong> ({user.email})
          </li>
        ))}
      </ul>
    </div>
  );
};

Nima uchun bu yondashuv to'g'ri?

  1. Markazlashgan sozlama: Ertaga backend manzili (baseURL) o'zgarsa, faqat axios.ts faylidagi bitta qatorni o'zgartirish kifoya qiladi, butun loyihadagi so'rovlar yangi manzilga ishlay boshlaydi.
  2. Qat'iy TypeScript tiplari: api.get<User[]> orqali kelayotgan ma'lumotlar qanday tuzilishga egaligini IDE (VS Code) oldindan biladi va xatoliklarning oldini oladi.