Series: Axios Lesson 34

Response Interceptors — Serverdan javob kelganidan keyin ishlaydigan logic

Axios Response Interceptors: Success va Error callbacklar, global HTTP xatolarini (401, 403, 500) boshqarish, so'rov vaqtini o'lchash va Refresh Token mexanizmi tushunchasi.

34-dars

Response Interceptors — Serverdan javob kelganidan keyin ishlaydigan logic

Response interceptor — bu serverdan HTTP javob (response yoki error) kelgan zahoti, komponentlardagi .then() yoki catch bloklariga borishidan oldin ishga tushadigan mexanizm.

U ikkita asosiy kalit-funksiyani qabul qiladi:

  1. Success Callback (response => ...): Agar serverdan muvaffaqiyatli javob (2xx status) kelsa ishlaydi.
  2. Error Callback (error => ...): Agar server xato kodi (4xx, 5xx) qaytarsa yoki tarmoq uzilib qolsa ishlaydi.

1. Real misol: Response Interceptor orqali nimalar qilinadi?

A. Global xatoliklarni bir joyda ushlash (Status 401, 403, 500)

Har bir komponentda alohida try-catch yozib, har safar 401 Unauthorized yoki 500 Server Error ni tekshirib o'tirish mantiqsiz. Response interceptor bu xatolarni markazlashgan holda ushlaydi:

import { apiClient } from './client';
import axios, { AxiosError } from 'axios';

apiClient.interceptors.response.use(
  (response) => {
    // 1. Agar xohlasangiz, bu yerda serverdan kelgan obyektni qisqartirib,
    // to'g'ridan-to'g'ri faqat ma'lumotni (response.data) qaytarishingiz ham mumkin:
    // return response.data;
    
    return response;
  },
  async (error: AxiosError) => {
    if (error.response) {
      const status = error.response.status;

      switch (status) {
        case 401:
          console.warn('Seans muddati tugadi yoki token yaroqsiz.');
          localStorage.removeItem('accessToken');
          // Foydalanuvchini avtomatik login sahifasiga yo'naltirish
          window.location.href = '/login';
          break;

        case 403:
          console.error("Sizda bu amalni bajarish uchun huquq yo'q.");
          break;

        case 404:
          console.warn("So'ralgan resurs topilmadi (404).");
          break;

        case 500:
          console.error("Serverda kutilmagan xatolik yuz berdi. Keyinroq urinib ko'ring.");
          break;

        default:
          console.error(`Noma'lum xatolik yuz berdi [Status: ${status}]`);
      }
    } else if (error.code === 'ECONNABORTED') {
      console.warn('Serverdan javob kelish vaqti tugadi (Timeout).');
    } else if (!navigator.onLine) {
      console.error('Internet aloqasi uzildi!');
    }

    // Xatoni keyingi qismga (komponentdagi catch blokiga) uzatamiz
    return Promise.reject(error);
  }
);

B. So'rov bajarilish vaqtini hisoblash (Performance Logging)

Oldingi darsda request interceptor ichida metadata.startTime yozib qo'ygan edik. Endi uni response interceptor'da o'qib, so'rov qancha vaqt olganini aniqlaymiz:

apiClient.interceptors.response.use(
  (response) => {
    // Request config ichidan metadata'ni olamiz
    const config = response.config as any;
    if (config.metadata?.startTime) {
      const duration = Date.now() - config.metadata.startTime;
      console.log(`[API Timing] ${config.method?.toUpperCase()} ${config.url} — ${duration}ms oldi`);
    }
    return response;
  },
  (error) => {
    // Xato bo'lgan taqdirda ham vaqtni hisoblash mumkin
    const config = error.config as any;
    if (config?.metadata?.startTime) {
      const duration = Date.now() - config.metadata.startTime;
      console.warn(`[API Error Timing] ${config.url} — ${duration}ms ichida xato bilan tugadi`);
    }
    return Promise.reject(error);
  }
);

2. Eng murakkab vazifa: Refresh Token mexanizmi (401 xatosida tokenni avtomatik yangilash)

Response interceptor'larning eng qudratli jihatlaridan biri — agar foydalanuvchining asosiy tokeni (accessToken) eskirgan bo'lsa va server 401 xatosini qaytarsa, interceptor so'rovni vaqtincha to'xtatib turib, maxfiy refreshToken orqali yangi token oladi va to'xtab qolgan so'rovni avtomatik takrorlab yuboradi! Bu foydalanuvchi uchun sezilmasdan ishlaydi.

Response Interceptor'ning asosiy qoidalari:

  • Har doim javobni yoki xatoni qaytarish: Success funksiyasi response ni (yoki response.data), error funksiyasi esa Promise.reject(error) ni mutlaqo qaytarishi shart. Aks holda komponentlardagi .then() yoki catch ishlamay qoladi.
  • Asinxronlik: Agar javob kelganda qo'shimcha asinxron amal bajarish kerak bo'lsa (masalan, token yangilash), async/await dan bemalol foydalanish mumkin.