Axios Mocking — Testlarda Axios request'larini mock qilish
Unit va integratsiya testlarida Axios so'rovlarini axios-mock-adapter va MSW yordamida mock qilish, soxta javoblar (mock responses) va server xatolarini sinash.
111-dars
Axios Mocking — Testlarda Axios request'larini mock qilish
Frontend ilovalarini ishlab chiqish jarayonida ularning to'g'ri va xatosiz ishlashini kafolatlash uchun Unit va Integratsiya testlari (Unit & Integration Tests) yozish muhim o'rin tutadi. Biroq testlar bajarilayotganda haqiqiy backend serveriga real tarmoq so'rovlarini yuborish jiddiy muammolarni keltirib chiqaradi:
- Sekin ishlash: Haqiqiy tarmoq so'rovlari vaqt oladi va yuzlab testlarning bajarilishini daqiqalarga cho'zadi.
- Tashqi muhitga bog'liqlik: Internet aloqasi uzilishi yoki test serveridagi nosozliklar sababli kodingiz to'g'ri bo'lsa ham testlar yiqilishi mumkin (Flaky tests).
- Ma'lumotlar buzilishi (Side-effects): Test paytida yuborilgan POST/DELETE so'rovlari haqiqiy ma'lumotlar bazasiga o'zgarish kiritishi mumkin.
Shu sababli, test muhitida barcha Axios so'rovlarini soxtalashtirish (Mocking) standarti qo'llaniladi. Buning uchun eng qulay va ommabop yechim — bu axios-mock-adapter kutubxonasidir.
1. axios-mock-adapter Nima Qiladi?
axios-mock-adapter Axios instansiyasining ichki adapter mexanizmini o'rab oladi. So'rov yuborilganda, u haqiqiy brauzer XMLHttpRequest yoki fetch mexanizmiga yetib bormasdan oldin intercept qilinadi va oldindan belgilangan soxta (mock) ma'lumot qaytariladi.
flowchart LR
subgraph Test Muhiti
A["TodosService.getTodos()"] --> B["apiClient (Axios Instance)"]
B --> C["MockAdapter Interceptor"]
C -- "Mos endpoint topildi" --> D["Mock Response (200 OK, mockData)"]
D --> A
end
C -. "Tarmoqqa CHIQMAYDI" .-> E["Haqiqiy Backend Server ❌"]
2. Amaliyot: TypeScript + Vitest / Jest Yordamida Test Yozish
Keling, real loyihadagi servis va uning unit testlarini yozish jarayonini ko'rib chiqamiz.
A. Test qilinadigan servis kodi (todos.service.ts)
// src/features/todos/api/todos.service.ts
import { apiClient } from '../../../shared/api/client';
export interface Todo {
id: number;
title: string;
completed: boolean;
}
export interface CreateTodoDto {
title: string;
}
export const TodosService = {
// Barcha vazifalarni olish
getTodos: async (): Promise<Todo[]> => {
const response = await apiClient.get<Todo[]>('/todos');
return response.data;
},
// Yangi vazifa qo'shish
createTodo: async (dto: CreateTodoDto): Promise<Todo> => {
const response = await apiClient.post<Todo>('/todos', dto);
return response.data;
},
// Vazifani o'chirish
deleteTodo: async (id: number): Promise<void> => {
await apiClient.delete(`/todos/${id}`);
},
};
B. Unit Test Fayli (todos.service.test.ts)
// src/features/todos/api/todos.service.test.ts
import { describe, it, expect, beforeEach, afterEach } from 'vitest';
import MockAdapter from 'axios-mock-adapter';
import { apiClient } from '../../../shared/api/client';
import { TodosService, Todo } from './todos.service';
// 1. MockAdapter'ni loyihadagi apiClient instansiyasiga bog'laymiz
let mock: MockAdapter;
describe('TodosService Unit Tests', () => {
beforeEach(() => {
// Har bir testdan oldin yangi mock instansiyasi yaratamiz
mock = new MockAdapter(apiClient);
});
afterEach(() => {
// Har bir testdan keyin moslashuvlarni tozalaymiz
mock.reset();
});
it('getTodos muvaffaqiyatli chaqirilganda vazifalar ro\'yxatini qaytarishi kerak', async () => {
// 2. Soxta ma'lumot (Mock response) tayyorlaymiz
const mockTodos: Todo[] = [
{ id: 1, title: 'Axios o\'rganish', completed: true },
{ id: 2, title: 'Unit test yozish', completed: false },
];
// GET /todos so'roviga 200 status va mockTodos qaytarishni ulaymiz
mock.onGet('/todos').reply(200, mockTodos);
// 3. Servisni chaqiramiz
const result = await TodosService.getTodos();
// 4. Assertions (Tekshiruvlar)
expect(result).toEqual(mockTodos);
expect(result).toHaveLength(2);
expect(result[0].title).toBe('Axios o\'rganish');
});
it('createTodo to\'g\'ri payload bilan yangi todo yaratishi kerak', async () => {
const newTodoPayload = { title: 'Yangi vazifa' };
const mockCreatedTodo: Todo = { id: 3, title: 'Yangi vazifa', completed: false };
// POST /todos so'roviga mos javob beramiz
mock.onPost('/todos', newTodoPayload).reply(201, mockCreatedTodo);
const result = await TodosService.createTodo(newTodoPayload);
expect(result).toEqual(mockCreatedTodo);
expect(result.id).toBe(3);
});
it('Server 500 xatolik berganda servis xatolik otishi kerak', async () => {
// 500 status xatosini simulyatsiya qilamiz
mock.onGet('/todos').reply(500, { message: 'Internal Server Error' });
// Funksiya xato qaytarishini kutamiz
await expect(TodosService.getTodos()).rejects.toThrow();
});
it('Tarmoq xatosi (Network Error) yuz berganda to\'g\'ri boshqarishi kerak', async () => {
// Internet uzilishini simulyatsiya qilish
mock.onGet('/todos').networkError();
await expect(TodosService.getTodos()).rejects.toThrow();
});
});
[!TIP]
mock.reset()har bir test yakunlangach oldingi testda ro'yxatdan o'tgan qoidalarni o'chirib tashlaydi. Agar testlar yakunlangach Axios instansiyasini asl holiga qaytarmoqchi bo'lsangiz,mock.restore()chaqiriladi.
3. Murakkab Mocking Holatlari
axios-mock-adapter faqat oddiy URL va status bilan cheklanmaydi, balki ko'plab maxsus vaziyatlarni ham simulyatsiya qila oladi:
1. Dinamik Javoblar (Dynamic Reply)
Kelayotgan parametrlar asosida dinamik javob qaytarish:
mock.onGet(/\/todos\/\d+/).reply((config) => {
// URL'dan ID'ni ajratib olish: /todos/42 -> 42
const id = Number(config.url?.split('/').pop());
return [200, { id, title: `Vazifa #${id}`, completed: false }];
});
2. Faqat Bir Martalik Javob (replyOnce)
Masalan, birinchi so'rovda 500 xato berib, retry mexanizmi orqali ikkinchi so'rovda 200 muvaffaqiyatli javob qaytarishini tekshirish uchun:
mock.onGet('/todos').replyOnce(500); // 1-urinishda xato
mock.onGet('/todos').reply(200, [{ id: 1, title: 'Success' }]); // 2-urinishda muvaffaqiyat
3. Timeout Simulyatsiyasi
So'rov vaqti oshib ketganda ilovaning reaktsiyasini tekshirish:
mock.onGet('/todos').timeout();
4. Alternativ Yondashuv: MSW (Mock Service Worker)
Testlash olamida yana bir mashhur vosita — bu MSW (Mock Service Worker) dir.
axios-mock-adapter: Bevosita Axios instansiyasiga bog'lanadi. O'rnatish juda oson, sozlamalari minimal, Unit testlar uchun eng tezkor yechim.MSW: Tarmoq darajasida (Service Worker yoki Node.js request interceptor) ishlaydi. Axios, Fetch yoki GraphQL bo'lishidan qat'i nazar universal ishlaydi. E2E va keng integratsiya testlari uchun juda mos keladi.
5. Taqqoslash: Mock Adapter vs Real API vs MSW
| Mezon | axios-mock-adapter ✅ | Real API Server ❌ | MSW (Mock Service Worker) 🔄 |
|---|---|---|---|
| Bajarilish tezligi | Juda tez (millisekundlar) | Sekin (tarmoq kechikishi) | Tez |
| Internet aloqasi | Talab qilinmaydi | Shart | Talab qilinmaydi |
| Backend tayyorligi | Backend bo'lmasa ham test yozsa bo'ladi | Backend to'liq ishlashi shart | Backend bo'lmasa ham ishlaydi |
| O'rnatish qiyinligi | O'ta oson (new MockAdapter(client)) |
Server/DB sozlash talab qilinadi | O'rta daraja (handlers & server setup) |
| Doirasi (Scope) | Faqat Axios instansiyalari | To'liq tizim | Universal (Axios, Fetch, GraphQL) |
6. Xulosa
Testlarda Axios so'rovlarini mock qilish orqali siz:
- Testlaringizni 100% deterministik va barqaror qilasiz;
- CI/CD (Continuous Integration) pipeline'larida testlarning soniyalar ichida bajarilishiga erishasiz;
- Server xatoliklari (500), tarmoq uzilishlari (Network Error) va timeout holatlarida ilovangiz o'zini qanday tutishini xavfsiz va oson sinovdan o'tkazasiz.