DTO types
TypeScript'da DTO type'lar: serverdan keladigan JSON shakli bilan ilova ichidagi type'ni ajratish, mapper funksiya orqali o'girish va API qatlamida ishlatish.
90-dars
DTO types
DTO (Data Transfer Object) — bu chegaradan o'tayotgan ma'lumotning type'i: serverdan keladigan yoki serverga ketadigan JSON shakli. U ilova ichida ishlatadigan type'ingizdan (domain/entity) farq qiladi va shuni ajratib yozish kerak.
Nega farq qiladi
Backend'dan kelgan JSON ko'pincha frontend uchun noqulay:
{
"user_id": 7,
"full_name": "Ali Valiyev",
"birth_date": "1998-04-12",
"is_active": 1,
"role_id": 2
}
snake_casenomlar- sana string
- boolean o'rniga
1/0 - rol nomi emas, raqam
Ilova ichida esa toza ma'lumot kerak.
1. DTO: serverdan keladigan aynan shakl
type UserDto = {
user_id: number;
full_name: string;
birth_date: string;
is_active: 0 | 1;
role_id: 1 | 2 | 3;
};
DTO'ni chiroyli qilmaysiz, server qanday yuborsa shunday yozasiz.
2. Ilova ichidagi type
type User = {
id: number;
fullName: string;
birthDate: Date;
isActive: boolean;
role: "admin" | "manager" | "user";
};
3. Mapper: DTO → ilova type'i
const roles = { 1: "admin", 2: "manager", 3: "user" } as const;
function toUser(dto: UserDto): User {
return {
id: dto.user_id,
fullName: dto.full_name,
birthDate: new Date(dto.birth_date),
isActive: dto.is_active === 1,
role: roles[dto.role_id],
};
}
Teskari yo'nalish (serverga yuborish) uchun ham DTO:
type UpdateUserDto = {
full_name?: string;
is_active?: 0 | 1;
};
function toUpdateDto(
data: Partial<Pick<User, "fullName" | "isActive">>
): UpdateUserDto {
return {
full_name: data.fullName,
is_active: data.isActive === undefined ? undefined : data.isActive ? 1 : 0,
};
}
Real misol: API qatlamida ishlatish
export async function getUser(id: number): Promise<User> {
const dto = await fetchJson<UserDto>(`/api/users/${id}`);
return toUser(dto);
}
Komponentlar va boshqa kod hech qachon UserDto'ni ko'rmaydi:
const user = await getUser(7);
user.fullName; // ✅ camelCase
user.birthDate.getFullYear(); // ✅ haqiqiy Date
if (user.role === "admin") { /* ... */ }
Afzalligi
Backend full_name'ni name'ga o'zgartirsa, faqat UserDto va toUser'ni tuzatasiz. Ilovaning 50 ta komponenti tegilmaydi. DTO — tashqi o'zgarishlar bilan ilova ichi o'rtasidagi "amortizator".
Eslab qolish uchun
- DTO = tarmoq orqali keladigan/ketadigan aynan shakl.
- DTO'ni server qanday yuborsa, shunday yozing.
- Mapper funksiya bilan ilova type'iga o'giring.
- DTO faqat API qatlamida yashaydi, ichkariga kirmaydi.