Series: TypeScript Basics Lesson 73

import type

TypeScript'da import type: faqat type'ni import qilish, kompilyatsiyadan keyin o'chib ketishi, afzalliklari, qiymat sifatida ishlatish xatosi, inline type import, verbatimModuleSyntax va export type.

73-dars

import type

import type faqat type'ni import qiladi. Bunday import kompilyatsiyadan keyin JavaScript kodidan butunlay o'chib ketadi, chunki type'lar faqat TypeScript tekshiruvi uchun kerak, ishlash vaqtida (runtime) ular yo'q.

Real misol

// types.ts
export interface User {
  id: number;
  name: string;
}
// userService.ts
import type { User } from "./types";

export function greet(user: User) {
  return `Salom, ${user.name}`;
}

Kompilyatsiyadan keyingi JavaScript:

// userService.js
export function greet(user) {
  return `Salom, ${user.name}`;
}
// import qatori yo'q, chunki u faqat type edi

Nega kerak?

  • Kafolat: import JS'ga tushmasligi aniq. Oddiy import'da bu kompilyator sozlamalariga bog'liq, import type'da esa doim o'chiriladi — keraksiz modul bundle'ga tushmaydi.
  • Circular import muammosi kamayadi: ikki fayl bir-birining type'ini ishlatsa, runtime'da bog'liqlik hosil bo'lmaydi.
  • Niyat aniq: kodni o'qigan odam "bu faqat type" ekanini darhol ko'radi.
  • Tez build vositalari uchun: Vite, esbuild, SWC kabi vositalar har bir faylni alohida kompilyatsiya qiladi va import qilingan narsa type ekanini o'zi aniqlay olmaydi. import type ularga aniq ko'rsatma beradi.

Xato holat: import type bilan qiymat ishlatib bo'lmaydi

import type { UserService } from "./UserService";

const s = new UserService();
// ❌ 'UserService' cannot be used as a value because it was imported using 'import type'.

let x: UserService; // ✅ type sifatida ishlatish mumkin

Class ham qiymat (constructor), ham type bo'lgani uchun, uni new bilan yaratish kerak bo'lsa — oddiy import kerak.

Aralash import (inline type)

import { formatPrice, type Product } from "./shop";
// formatPrice qiymat sifatida qoladi, Product esa o'chiriladi

Eslab qoling

  • Interface, type alias kabi faqat type bo'lgan narsalarni import type bilan import qiling.
  • tsconfig'da "verbatimModuleSyntax": true yoqsangiz, TypeScript type import'larini import type bilan yozishga majburlaydi. Hozirgi loyihalarda bu tavsiya etiladi:
// "verbatimModuleSyntax": true bo'lganda
import { User } from "./types";
// ❌ 'User' is a type and must be imported using a type-only import when 'verbatimModuleSyntax' is enabled.
  • export type ham bor — u faqat type'ni qayta eksport qiladi:
// index.ts
export type { User } from "./types";